⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง › มาตรา 142

มาตรา 142 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ภาค ๑ บททั่วไป · ลักษณะ ๖ คำพิพากษาและคำสั่ง
มาตรา ๑๔๒ คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลที่ชี้ขาดคดีต้องตัดสินตามข้อหาในคำฟ้องทุกข้อ แต่ห้ามมิให้พิพากษาหรือทำคำสั่งให้สิ่งใด ๆ เกินไปกว่าหรือนอกจากที่ปรากฏในคำฟ้อง เว้นแต่ (๑) ในคดีฟ้องเรียกอสังหาริมทรัพย์ ให้พึงเข้าใจว่าเป็นประเภทเดียวกับฟ้องขอให้ขับไล่จำเลย ถ้าศาลพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี เมื่อศาลเห็นสมควรศาลจะมีคำสั่งให้ขับไล่จำเลยก็ได้ คำสั่งเช่นว่านี้ให้ใช้บังคับตลอดถึงวงศ์ญาติทั้งหลายและบริวารของจำเลยที่อยู่บนอสังหาริมทรัพย์นั้นซึ่งไม่สามารถแสดงอำนาจพิเศษให้ศาลเห็นได้ (๒) ในคดีที่โจทก์ฟ้องเรียกทรัพย์ใด ๆ เป็นของตนทั้งหมด แต่พิจารณาได้ความว่าโจทก์ควรได้แต่ส่วนแบ่ง เมื่อศาลเห็นสมควร ศาลจะพิพากษาให้โจทก์ได้รับแต่ส่วนแบ่งนั้นก็ได้ (๓) ในคดีที่โจทก์ฟ้องขอให้ชำระเงินพร้อมด้วยดอกเบี้ยจนถึงวันฟ้อง เมื่อศาลเห็นสมควร ศาลจะพิพากษาให้จำเลยชำระดอกเบี้ยจนถึงวันที่ได้ชำระเสร็จตามคำพิพากษาก็ได้ (๔) ในคดีที่โจทก์ฟ้องเรียกค่าเช่าหรือค่าเสียหายอันต่อเนื่องคำนวณถึงวันฟ้อง เมื่อศาลเห็นสมควร ศาลจะพิพากษาให้ชำระค่าเช่าและค่าเสียหายเช่นว่านี้จนถึงวันที่ได้ชำระเสร็จตามคำพิพากษาก็ได้ (๕) ในคดีที่อาจยกข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนขึ้นอ้างได้นั้น เมื่อศาลเห็นสมควรศาลจะยกข้อเหล่านั้นขึ้นวินิจฉัยแล้วพิพากษาคดีไปก็ได้ (๖) ในคดีที่โจทก์ฟ้องขอให้ชำระเงินพร้อมด้วยดอกเบี้ยซึ่งมิได้มีข้อตกลงกำหนดอัตราดอกเบี้ยกันไว้ เมื่อศาลเห็นสมควรโดยคำนึงถึงเหตุสมควรและความสุจริตในการสู้ความหรือการดำเนินคดี ศาลจะพิพากษาให้จำเลยชำระดอกเบี้ยในอัตราที่สูงขึ้นกว่าที่โจทก์มีสิทธิได้รับตามกฎหมายแต่ไม่เกินร้อยละสิบห้าต่อปีนับตั้งแต่วันฟ้องหรือวันอื่นหลังจากนั้นก็ได้

สรุปมาตรา 142 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรา 142 วางหลักว่าคำพิพากษาหรือคำสั่งชี้ขาดคดีต้องตัดสินตามข้อหาในคำฟ้องทุกข้อ และห้ามพิพากษาเกินไปกว่าหรือนอกจากที่ปรากฏในคำฟ้อง พร้อมกำหนดข้อยกเว้นไว้ เช่น คดีฟ้องเรียกอสังหาริมทรัพย์ที่ศาลสั่งขับไล่ได้ การให้เพียงส่วนแบ่ง การให้ดอกเบี้ยหรือค่าเช่าต่อเนื่องจนชำระเสร็จ การยกข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยขึ้นวินิจฉัย และการกำหนดดอกเบี้ยสูงขึ้นแต่ไม่เกินร้อยละสิบห้า

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 142 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 142

พบ 3,392 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2477–2569) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 1694/2569 🤖 ย่อโดย AIการที่โจทก์กับจำเลยทำสัญญาประนีประนอมยอมความตกลงเกี่ยวกับเรื่องค่าอุปการะเลี้ยงดู ค่าการศึกษา และค่ารักษาพยาบาลบุตรทั้งสองนั้น แม้ ป.พ.พ. มาตรา 1564 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า …ฎีกาที่ 8418/2568 🤖 ย่อโดย AIที่ดินพิพาทเป็นที่ดินในโครงการนิคมสหกรณ์ ว. เมื่อจัดตั้งนิคมสหกรณ์ ว. แล้ว ย่อมเป็นหน้าที่ของคณะกรรมการซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งในการพิจารณาคัดเลือกผู้มีคุณสมบัติตาม พ.ร.บ.จัด…ฎีกาที่ 3394/2527 🤖 ย่อโดย AI* หนังสือรับรองของนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทและหนังสือมอบอำนาจประกอบคำเบิกความของ ผู้รับมอบอำนาจ เป็นพยานหลักฐานเพียงพอที่จะฟังได้ว่าโจทก์เป็นนิติบุคคลและมอบอำนาจให้ผู้รั…ฎีกาที่ 174/2528 🤖 ย่อโดย AI1. การที่บริษัทหนึ่งนำรถยนต์มาเดินร่วมในเส้นทางเดินรถของอีกบริษัทหนึ่ง โดยใช้สีและตราของอีกบริษัทหนึ่ง และพนักงานเก็บค่าโดยสารได้รับเงินเดือนจากอีกบริษัทหนึ่ง ถือว่าบริษ…ฎีกาที่ 3536/2560 🤖 ย่อโดย AIการที่คู่ความฝ่ายหนึ่งอ้างส่งเอกสารต่อศาล และคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งมิได้โต้แย้งว่าเอกสารนั้นไม่ใช่เอกสารตามที่อ้าง หรือมิได้โต้แย้งว่าตนมีสิทธิได้รับสำเนาเอกสารนั้น คู่ความฝ…ฎีกาที่ 1096/2505 🤖 ย่อโดย AI* นิติบุคคลที่จดทะเบียนตามกฎหมายต่างประเทศมีอำนาจฟ้องคดีในศาลไทย หรือตั้งผู้แทนเพื่อฟ้องคดีได้ * การโต้แย้งความชอบด้วยกฎหมายของการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า ต้องดำเนิ…ฎีกาที่ 2654/2519 🤖 ย่อโดย AI* การที่ผู้ค้ำประกันได้ชำระหนี้บางส่วนให้เจ้าหนี้แล้ว เจ้าหนี้ยังมีสิทธิ์เรียกให้ลูกหนี้ชำระหนี้ส่วนที่เหลือได้ * หุ้นส่วนประเภทไม่จำกัดความรับผิดและหุ้นส่วนผู้จัดการ…ฎีกาที่ 824/2491 🤖 ย่อโดย AI* เมื่อคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งผิดสัญญา อีกฝ่ายหนึ่งอาจเลือกที่จะเรียกเอาค่าเสียหายโดยถือเอาราคาที่ผู้ผิดสัญญาได้ขายทรัพย์สินที่ผิดสัญญานั้นไปให้แก่บุคคลภายนอก เป็นราคาในการคำ…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 3,392 คดีที่อ้างมาตรา 142 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 142

ศาลพิพากษาเกินคำฟ้องได้หรือไม่

โดยหลักไม่ได้ คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลที่ชี้ขาดคดีต้องตัดสินตามข้อหาในคำฟ้องทุกข้อ และห้ามมิให้พิพากษาหรือทำคำสั่งให้สิ่งใด ๆ เกินไปกว่าหรือนอกจากที่ปรากฏในคำฟ้อง เว้นแต่กรณีที่มาตรานี้ยกเว้นไว้

คดีฟ้องเรียกอสังหาริมทรัพย์ ศาลสั่งขับไล่ได้หรือไม่

ได้ ให้พึงเข้าใจว่าคดีฟ้องเรียกอสังหาริมทรัพย์เป็นประเภทเดียวกับฟ้องขอให้ขับไล่จำเลย เมื่อศาลพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีและเห็นสมควร ศาลจะมีคำสั่งให้ขับไล่จำเลยก็ได้ และใช้บังคับตลอดถึงวงศ์ญาติและบริวารของจำเลยที่ไม่สามารถแสดงอำนาจพิเศษให้ศาลเห็น

ฟ้องดอกเบี้ยถึงวันฟ้อง ศาลให้ถึงวันชำระเสร็จได้หรือไม่

ได้ เมื่อศาลเห็นสมควร ศาลจะพิพากษาให้จำเลยชำระดอกเบี้ยจนถึงวันที่ได้ชำระเสร็จตามคำพิพากษาก็ได้ เช่นเดียวกับค่าเช่าหรือค่าเสียหายอันต่อเนื่อง

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 138มาตรา 139มาตรา 140มาตรา 141มาตรา 143มาตรา 144มาตรา 145มาตรา 146

↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง