มาตรา 142 วางหลักว่าคำพิพากษาหรือคำสั่งชี้ขาดคดีต้องตัดสินตามข้อหาในคำฟ้องทุกข้อ และห้ามพิพากษาเกินไปกว่าหรือนอกจากที่ปรากฏในคำฟ้อง พร้อมกำหนดข้อยกเว้นไว้ เช่น คดีฟ้องเรียกอสังหาริมทรัพย์ที่ศาลสั่งขับไล่ได้ การให้เพียงส่วนแบ่ง การให้ดอกเบี้ยหรือค่าเช่าต่อเนื่องจนชำระเสร็จ การยกข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยขึ้นวินิจฉัย และการกำหนดดอกเบี้ยสูงขึ้นแต่ไม่เกินร้อยละสิบห้า
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 142 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 3,392 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2477–2569) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 1694/2569 🤖 ย่อโดย AIการที่โจทก์กับจำเลยทำสัญญาประนีประนอมยอมความตกลงเกี่ยวกับเรื่องค่าอุปการะเลี้ยงดู ค่าการศึกษา และค่ารักษาพยาบาลบุตรทั้งสองนั้น แม้ ป.พ.พ. มาตรา 1564 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า …ฎีกาที่ 8418/2568 🤖 ย่อโดย AIที่ดินพิพาทเป็นที่ดินในโครงการนิคมสหกรณ์ ว. เมื่อจัดตั้งนิคมสหกรณ์ ว. แล้ว ย่อมเป็นหน้าที่ของคณะกรรมการซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งในการพิจารณาคัดเลือกผู้มีคุณสมบัติตาม พ.ร.บ.จัด…ฎีกาที่ 3394/2527 🤖 ย่อโดย AI* หนังสือรับรองของนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทและหนังสือมอบอำนาจประกอบคำเบิกความของ ผู้รับมอบอำนาจ เป็นพยานหลักฐานเพียงพอที่จะฟังได้ว่าโจทก์เป็นนิติบุคคลและมอบอำนาจให้ผู้รั…ฎีกาที่ 174/2528 🤖 ย่อโดย AI1. การที่บริษัทหนึ่งนำรถยนต์มาเดินร่วมในเส้นทางเดินรถของอีกบริษัทหนึ่ง โดยใช้สีและตราของอีกบริษัทหนึ่ง และพนักงานเก็บค่าโดยสารได้รับเงินเดือนจากอีกบริษัทหนึ่ง ถือว่าบริษ…ฎีกาที่ 3536/2560 🤖 ย่อโดย AIการที่คู่ความฝ่ายหนึ่งอ้างส่งเอกสารต่อศาล และคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งมิได้โต้แย้งว่าเอกสารนั้นไม่ใช่เอกสารตามที่อ้าง หรือมิได้โต้แย้งว่าตนมีสิทธิได้รับสำเนาเอกสารนั้น คู่ความฝ…ฎีกาที่ 1096/2505 🤖 ย่อโดย AI* นิติบุคคลที่จดทะเบียนตามกฎหมายต่างประเทศมีอำนาจฟ้องคดีในศาลไทย หรือตั้งผู้แทนเพื่อฟ้องคดีได้ * การโต้แย้งความชอบด้วยกฎหมายของการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า ต้องดำเนิ…ฎีกาที่ 2654/2519 🤖 ย่อโดย AI* การที่ผู้ค้ำประกันได้ชำระหนี้บางส่วนให้เจ้าหนี้แล้ว เจ้าหนี้ยังมีสิทธิ์เรียกให้ลูกหนี้ชำระหนี้ส่วนที่เหลือได้ * หุ้นส่วนประเภทไม่จำกัดความรับผิดและหุ้นส่วนผู้จัดการ…ฎีกาที่ 824/2491 🤖 ย่อโดย AI* เมื่อคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งผิดสัญญา อีกฝ่ายหนึ่งอาจเลือกที่จะเรียกเอาค่าเสียหายโดยถือเอาราคาที่ผู้ผิดสัญญาได้ขายทรัพย์สินที่ผิดสัญญานั้นไปให้แก่บุคคลภายนอก เป็นราคาในการคำ…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 3,392 คดีที่อ้างมาตรา 142 →
โดยหลักไม่ได้ คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลที่ชี้ขาดคดีต้องตัดสินตามข้อหาในคำฟ้องทุกข้อ และห้ามมิให้พิพากษาหรือทำคำสั่งให้สิ่งใด ๆ เกินไปกว่าหรือนอกจากที่ปรากฏในคำฟ้อง เว้นแต่กรณีที่มาตรานี้ยกเว้นไว้
ได้ ให้พึงเข้าใจว่าคดีฟ้องเรียกอสังหาริมทรัพย์เป็นประเภทเดียวกับฟ้องขอให้ขับไล่จำเลย เมื่อศาลพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีและเห็นสมควร ศาลจะมีคำสั่งให้ขับไล่จำเลยก็ได้ และใช้บังคับตลอดถึงวงศ์ญาติและบริวารของจำเลยที่ไม่สามารถแสดงอำนาจพิเศษให้ศาลเห็น
ได้ เมื่อศาลเห็นสมควร ศาลจะพิพากษาให้จำเลยชำระดอกเบี้ยจนถึงวันที่ได้ชำระเสร็จตามคำพิพากษาก็ได้ เช่นเดียวกับค่าเช่าหรือค่าเสียหายอันต่อเนื่อง
↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26