คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2061/2492

การชำระบัญชีห้างหุ้นส่วนสามัญที่มิได้จดทะเบียนนั้นกฎหมายมิได้ให้อำนาจผู้ชำระบัญชีมีอำนาจฟ้องคดีดังเช่นผู้ชำระบัญชีห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน ผู้ชำระบัญชีห้างหุ้นส่วนสามัญที่มิได้จดทะเบียนจะฟ้องคดีโดยลำพังไม่ได้ นอกจากผู้เป็นหุ้นส่วนจะมอบอำนาจให้ฟ้อง กรณีที่ผู้ชำระบัญชีห้างหุ้นส่วนสามัญที่มิได้จดทะเบียนฟ้องคดี จะต้องกล่าวมาพร้อมกับฟ้องว่า มีอำนาจฟ้องคดีอย่างใด จะมากล่าวอ้างขึ้นในภายหลังไม่ได้ รายงานการประชุมของผู้เป็นหุ้นส่วนที่มอบให้ผู้ชำระบัญชีมีอำนาจฟ้องนั้น ไม่ใช่ใบมอบอำนาจ.

โจทก์ฟ้องว่า โรงสีไฟเมืองเก่าเป็นห้างหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียน ผู้ถือหุ้นได้ตกลงเลิกและตั้งโจทก์เป็นผู้ชำระบัญชี จำเลยเป็นหนี้ค่าซื้อเชื่อข้าวห้างหุ้นส่วนรายนี้ ขอให้จำเลยชำระทั้งต้นเงินและดอกเบี้ย จำเลยให้การปฏิเสธความรับผิดและตัดฟ้องว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ศาลชี้ขาดในเบื้องต้น ศาลอุทธรณ์เห็นพ้องตามศาลชั้นต้นที่ชี้ขาดในเบื้องต้นว่า กฎหมายไม่ได้บัญญัติให้ผู้ชำระบัญชีห้างหุ้นส่วนสามัญที่มิได้จดทะเบียนมีอำนาจฟ้องคดี แม้รายงานการประชุมหุ้นส่วนที่ให้ผู้ชำระบัญชีมีอำนาจฟ้องโจทก์ ก็ยื่นมาภายหลังวันชี้สองสถาน ทั้งไม่ได้จดทะเบียน จะอนุโลมใช้มาตรา ๑๒๕๙ ไม่ได้ พิพากษายกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า มิได้มีบทบัญญัติให้ผู้ชำระบัญชีห้างหุ้นส่วนสามัญที่มิได้จดทะเบียนมีอำนาจฟ้องความดังเช่นที่บัญญัติไว้สำหรับการชำระบัญชีห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน สภาพของห้างหุ้นส่วนสามัญที่มิได้จดทะเบียนนั้นมิใช่เป็นนิติบุคคล ต้องแล้วแต่ความยินยอมของผู้ที่เป็นหุ้นส่วนจะมอบหรือจำกัดอำนาจในการฟ้องคดีของผู้ชำระบัญชี ๆ ไม่มีอำนาจฟ้องคดีตามลำพัง รายงานการประชุมดังกล่าวหาใช่ใบมอบอำนาจให้โจทก์ฟ้องความไม่ ทั้งโจทก์มิได้กล่าวแสดงมาพร้อมกับฟ้องว่ามีอำนาจฟ้องคดีนี้แต่อย่างใดเลย พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2061/2492 พันเอกช่วง เชวงศักดิ์สงครามและนายฟุ้ง วรรธนะสาร ผู้ชำระบัญชีห้างหุ้น ส่วนสามัญโรงสีไฟเมืองเก่า โจทก์ นายมนัส โกศัลวิตร์ ล.