คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 938/2500

การที่กรรมการเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับหน่วยเลือกตั้งสั่งงดการส่งคะแนนเสียเฉพาะหน่วยนั้น เพราะบัตรเลขหมายประจำตัวผู้สมัครบางคนหายไป จะให้ฟังว่าการเลือกตั้งเป็นไปโดยชอบหาได้ไม่ เพราะเป็นหน้าที่ของกรรมการที่เกี่ยวข้อง จะต้องใช้ความระมัดระวังมิให้เกิดการบกพร่องดังกล่าว แต่สำหรับหน่วยเลือกตั้งที่มิได้มีการลงคะแนนนี้ ผู้มีสิทธิออกเสียงเลือกตั้งทั้งหมดมีจำนวนเพียง 1,550 คน เท่านั้น ฉะนั้นถึงแม้ผู้ที่มีสิทธิเลือกตั้งทั้งหมดจะมาใช้สิทธิของตนก็ดี ก็จะไม่มีผลเปลี่ยนแปลงตัวบุคคลที่ได้รับเลือกตั้งดังที่ได้ประกาศผลไปแล้วเพราะในจำนวนผู้แทนราษฎรที่ได้รับเลือก 5 คนนั้น คนที่อยู่ในอันดับ 5 ได้คะแนนถึง 41,080 คะแนน สูงกว่าผู้ที่อยู่ในอันดับ 6 ถึง 11,568 คะแนน ยังไม่มีเหตุสมควรที่จะให้มีการเลือกตั้งใหม่.

เรื่อง คัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร คดีมีปัญหาที่จะต้องวินิจฉัยแต่เพียงว่า การที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสำหรับหน่วยเลือกตั้งที่ ๒ บ้านโนนข่า อำเภอพล มิได้ใช้สิทธิเลือกตั้งเพราะกรรมการที่เกี่ยวข้องได้สั่งงดลงคะแนนเสียงนั้น จะถือเป็นเหตุต้องให้มีการเลือกตั้งใหม่หรือไม่ ตาม พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.๒๔๙๙ มาตรา ๖๑(๒) บัญญัติเป็นใจความว่า ถ้าศาลเห็นว่า การเลือกตั้งเป็นไปโดยชอบหรือแม้มิชอบ แต่ไม่มีเหตุอันสมควรจะให้มีการเลือกตั้งใหม่ในเขตเลือกตั้งนั้น หรือเฉพาะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรคนใดที่ถูกคัดค้านในเขตเลือกตั้งนั้น ให้มีคำสั่งยกคำร้องคัดค้านเสีย ศาลฎีกาเห็นว่า การที่กรรมการเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับหน่วยเลือกตั้งดังกล่าวข้างต้นสั่งงดการลงคะแนนเสีย เพราะบัตรเลขหมายประจำตัวผู้สมัครรับเลือกตั้งบางคนหายไปนั้น จะให้ฟังว่าการเลือกตั้งเป็นไปโดยชอบหาไม่ เพราะเป็นหน้าที่ของกรรมการที่เกี่ยวข้องจะต้องใช้ความระมัดระวังมิให้เกิดการบกพร่องขึ้นดังกล่าวแต่มีปัญหาต่อไปว่า กรณีนี้จะถือเป็นกรณีอันไม่มีเหตุสมควรจะให้มีการเลือกตั้งใหม่ตาม มาตรา ๖๑(๒) ที่กล่าวข้างต้นได้หรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่าสำหรับหน่วยเลือกตั้งที่มิได้มีการลงคะแนนนี้ ผู้มีสิทธิออกเสียงเลือกตั้งทั้งหมดมีจำนวนเพียง ๑,๕๕๑ คนเท่านั้น ฉะนั้นถึงแม้ผู้ที่มีสิทธิเลือกตั้งทั้งหมดจะได้มาใช้สิทธิของตนก็ดี ก็จะไม่มีผลเปลี่ยนแปลงตัวบุคคลที่ได้รับเลือกดังที่ประกาศไปแล้ว เพราะในจำนวนผู้แทนราษฎรที่ได้รับเลือก ๕ คนนั้น คนที่อยู่ในอันดับ ๕ ได้คะแนนถึง ๔๑,๐๘๐ คะแนน สูงกว่าผู้ที่อยู่ในอันดับ ๖ ถึง ๑๑,๕๖๘ คะแนน ศาลฎีกาเห็นว่ายังไม่มีเหตุสมควรที่จะให้มีการเลือกตั้งใหม่ ให้ยกคำร้องคัดค้านการเลือกตั้งรายนี้เสีย. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 938/2500 จ.ส.ต.วิรัตน์ งามโรจน์ ผู้ร้อง ผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น ที่ 1, นายแคล้ว นรปติที่ 2,นายเจริญ ปราม ณ ศักดิ์ ที่ 3, นายอินทร์ ประจันตะเสนา ที่ 4, ผู้คัดค้าน