คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 908/2501

เมื่อคดีได้ความว่าการสมรสของนายทองไทยได้สิ้นสุดลงแล้วโดยการตายของนายทองไทยและโจทก์บรรยายฟ้องขอให้ศาลพิพากษาแสดงว่าโจทก์เป็นภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายของนายทองไทย จำเลยมิใช่ภริยา การจดทะเบียนสมรสระหว่างจำเลยกับนายทองไทยเป็นโมฆะขอให้สั่งเพิกถอนเสียนั้น คำขอเช่นนี้ไม่บังเกิดผลอะไรแก่สิทธิในครอบครัวของโจทก์กับนายทองไทย ส่วนสิทธิในการรับมรดกของนายทองไทยนั้น โจทก์มิได้ขอให้ศาลพิพากษาบังคับให้แต่อย่างใด ทำนองจะเลี่ยงค่าธรรมเนียมในการรับมรดก จึงเป็นฟ้องที่ไม่ควรรับไว้พิจารณา

โจทก์ฟ้องว่าโจทก์ได้สมรสกับนายกิมถ่องหรือทองไทย นายทองไทยถูกผู้ร้ายฆ่าตายเมื่อเดือน พ.ย. โจทก์ทราบว่าจำเลยได้ยื่นคำร้องขอรับมรดกของนายทองไทยทั้งหมดแต่ผู้เดียว อ้างว่าได้จดทะเบียนเมื่อวันที่ ๒๒ ก.ค.๙๔ การที่จำเลยอ้างว่าเป็นภริยานายทองไหลขอรับมรดกเช่นนี้ ทำให้โจทก์เสียหาย การจดทะเบียนสมรสเป็นโมฆะ ขอให้ศาลพิพากษาแสดงว่าโจทก์เป็นภริยาโดยชอบด้วยกฎหมาย จำเลยมิใช่เป็นภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายและสั่งว่าการจดทะเบียนสมรสระหว่างจำเลยกับนายทองไทยเป็นโมฆะ เพิกถอนทำลายทะเบียนดังกล่าวเสีย จำเลยต่อสู้ว่าได้จดทะเบียนสมรสโดยสุจริต ไม่ทราบว่าโจทก์เป็นภริยานายทองไทย ศาลชั้นต้นเชื่อว่าโจทก์กับนายทองไทยได้เลิกล้างกันแล้ว จำเลยเป็นภริยานายทองไทยโดยชอบด้วยกฎหมาย พิพากษายกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับคำพิพากษาศาลชั้นต้นว่าโจทก์เป็นคู่สมรสของนายทองไทย การสมรสระหว่างจำเลยกับนายทองไทยเป็นโมฆะ ให้เพิกถอนเสีย แต่ตามพฤติการณ์ที่ปรากฎในคดีนี้ จำเลยกระทำการสมรสกับนายทองไทยโดยสุจริต ย่อมมีสิทธิตาม ป.พ.พ. มาตรา ๑๔๙ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า คดีนี้การสมรสนายทองไทยสิ้นสุดลงแล้วโดยการตายของนายทองไทย ตามคำบรรยายฟ้องโจทก์ขอให้ศาลพิพากษาแสดงว่าโจทก์เป็นภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายของนายทองไทย จำเลยมิใช่ภริยาที่ชอบด้วยกฎหมาย และให้สั่งว่าการจดทะเบียนสมรสระหว่างจำเลยกับนายทองไทยเป็นโมฆะขอให้เพิกถอนทำลายทะเบียนเสียนั้น ไม่บังเกิดผลอะไรแก่สิทธิในครอบครัวของโจทก์กับนายทองไทย ส่วนสิทธิในการรับมรดกของนายทองไทยนั้นโจทก์ก็มิได้ขอให้ศาลพิพากษาบังคับให้แต่อย่างใด ทำนองจะเลี่ยงค่าธรรมเนียมในการขอรับมรดกของนายทองไทย เป็นฟ้องที่ไม่ควรรับไว้พิจารณา พิพากษากลับให้ฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 908/2501 นางเหลี่ยม ทวีกาญจน์ โจทก์ นางกิ้มกี่ แซ่อิ๋ว จำเลย