คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1262/2510

โจทก์เป็นพ่อค้า ฟ้องเรียกเอาค่าส่งมอบน้ำมันให้ห้างหุ้นส่วนเหมืองแร่เพื่อนำไปเดิดเครื่องยนต์ในการผลิตแร่ดีบุกของห้างหุ้นส่วนเหมืองแร่ เป็นการทำเพื่ออุตสาหกรรมของฝ่ายลูกหนี้เอง จึงมีกำหนดอายุความ 5 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 165 วรรคท้าย คำบรรยายฟ้องที่แสดงโดยแจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 วรรค 2

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสามเข้าหุ้นส่วนกันจัดตั้งหุ้นส่วนเหมืองแร่เขาหลักโดยมีนายฉายอ๋องเป็นผู้จัดการ นายฉายอ๋องและจำเลยที่ ๒ ได้ซื้อเชื้อน้ำมันเชื้อเพลิง น้ำมันเครื่อง น้ำมันหล่อลื่น น้ำมันก๊าด และแป๊ปน้ำจากโจทก์ แล้วไม่คืนกระป๋องน้ำมันแก่โจทก์ จำเลยที่ ๒ ได้ชำระเงินแก่โจทก์บางส่วนแล้วก็ไม่ชำระที่ค้าง จึงขอให้ศาลบังคับให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินที่ค้างและคืนถังเปล่าให้โจทก์ หากคืนไม่ได้ให้ใช้ราคาเป็นเงิน จำเลยที่ ๑ และที่ ๓ ให้การว่า ไม่เคยให้นายอ๋องมีอำนาจจัดซื้อเครื่องใช้ในการทำเหมืองของห้างหุ้นส่วนเหมืองแร่เขาหลัก ฟ้องโจทก์ไม่สมบูรณ์ โจทก์ชอบที่จะทวงถามหนี้สินก่อนที่จำเลยที่ ๒ จะซื้อหุ้นส่วนของจำเลยที่ ๑ และที่ ๓ จำเลยไม่ต้องรับผิดค่าถังเปล่า คดีโจทก์ขาดอายุความ จำเลยที่ ๒ ขาดนับยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณา ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่าการที่โจทก์เคยส่งมอบสิ่งของดังกล่าวไปให้ที่เหมืองแร่ของจำเลย มีเหตุผลน่าเชื่อว่าผู้ซื้อได้ซื้อไปใช้ในกิจการอุตสาหกรรมเหมืองแร่ของห้างหุ้นส่วนจำเลย จำเลยที่ ๒ เคยชำระหนี้แก่โจทก์ ทำให้อายุความสะดุดหยุดลง ฟ้องโจทก์ยังไม่ขาดอายุความ หนี้ของโจทก์มีอยู่ตรงกับรายการต่าง ๆ ตามฟ้อง เว้นแต่รายการแป๊ปน้ำ ให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระหนี้ ๑๕,๒๕๕ บาท กับคืนถังเปล่าหรือใช้ราคา ๓,๓๐๐ บาทแก่โจทก์ จำเลยที่ ๑ และ ๓ อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่า จำเลยที่ ๒ ได้ผ่อนชำระบ้างแล้ว จึงพิพากษาแก้คำพิพากษาของศาลชั้นต้น ให้จำเลยชำระเงิน ๑๓,๒๗๕ บาท พร้อมทั้งดอกเบี้ยแก่โจทก์ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามศาลชั้นต้น จำเลยที่ ๑ และ ๓ ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยทั้งสามได้ทำสัญญาเข้าหุ้นส่วนกัน โดยมีนายฉายอ๋องเป็นผู้จัดการด้านผลิตแร่ดีบุก นายฉายอ๋องได้ซื้อเชื่อน้ำมันเชื้อเพลิงน้ำมันเครื่องและจาระบีจากโจทก์เพื่อผลิตแร่ดีบุก ต่อมานายฉายอ๋องได้ออกจากผู้จัดการจำเลยที่ ๑ เป็นผู้จัดการต่อมา แต่โจทก์ยังคงส่งน้ำมันให้แก่ห้างหุ้นส่วนในนามจำเลยที่ ๒ จึงต้องฟังว่าเป็นหนี้ของห้างหุ้นส่วนเหมืองแร่เขาหลัก แต่รายการซื้อเชื่อน้ำมันเชื้อเพลิงหลังจากที่จำเลยที่ ๒ ได้ทำสัญญาซื้อห้างหุ้นส่วนเหมืองแร่เขาหลัก เห็นว่าจำเลยที่ ๒ ซื้อในฐานะส่วนตัวของจำเลยที่ ๒ เอง จำเลยที่ ๑ และ ๓ ไม่ต้องรับผิด โจทก์เป็นพ่อค้า ฟ้องเรียกเอาค่าที่ได้ส่งมอบน้ำมันให้ห้างหุ้นส่วนเหมืองแร่เขาหลัก เพื่อนำไปเดินเครื่องยนต์ในการผลิตแร่ดีบุกของห้างหุ้นส่วนเหมืองแร่เขาหลัก เป็นการทำเพื่ออุตสาหกรรมของฝ่ายลูกหนี้เอง จึงมีกำหนดอายุความ ๕ ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๕ วรรคท้าย คดีโจทก์ยังไม่ขาดอายุความ และฟ้องโจทก์แสดงแจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๗๒ วรรค ๒ แล้ว พิพากษาแก้ให้จำเลยที่ ๑ และ ๓ ชำระเงิน ๑๒,๘๒๒ บาท ร่วมกับจำเลยที่ ๒ พร้อมทั้งดอกเบี้ย นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามศาลอุทธรณ์. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1262/2510 บริษัทเจน จำกัด โดยนายเจน กุลวานิช กรรมการผู้จัดการ โจทก์ ห้างหุ้นส่วนเหมืองแร่เขาหลัก อันมีนายเกี้ยนเบ๋ง แซ่ถ้ำ ที่ 1 นายสุชาติ เอียบ สกุล ที่ 2 นางสิวเอ้ง แซ่กิ้ม ที่ 3 จำเลย