คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1481/2513

เจ้าของทำสัญญาให้ผูอื่นเช่าที่ดินเพื่อรื้อตึกแถวในที่ดินนั้นแล้วสร้างใหม่ ได้มอบที่ดินและตึกแถวให้แล้วซึ่งตามสัญญาไม่ใช่เป็นการมอบสิทธิ์ตึกแถวให้ตึกแถวนั้นมีเช่าอยู่อาศัยจากเจ้าของ เจ้าของจึงบอกเลิกการเช่าและงดเก็บค่าเช่า แต่ผู้ที่อยู่ในตึกแถวก็ยังไม่ออกไป แม้ดังนี้ก็ไม่อยู่ในหลักเกณฑ์ที่เจ้าของจะได้รับยกเว้นไม่เสียภาษีโรงเรือน

ได้ความว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินตามโฉนด ๗ โฉนดพร้อมตึกแถวรวม ๑๐๑ ห้อง ซึ่งปลูกอยู่ในที่ดินนั้น โจทก์สัญญาให้จำเลยเช่าที่ดินทั้ง ๗ โฉนด เพื่อรื้อตึกแถวเดิมแล้วก่อสร้างใหม่ จำเลยได้รับมอบที่ดินพร้อมตึกแถว ๑๐๑ ห้อง จากโจทก์ในวันทำสัญญา คือวันที่ ๑๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๐๘ โดยผู้เช่าเดิมยังคงอยู่ในตึกแถวนั้น โจทก์เก็บค่าเช่าจากผู้เช่าเหล่านั้นจนถึงเดือนมกราคม ๒๕๐๘ ไม่ได้เก็บค่าเช่าเดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๐๘ และเดือนต่อ ๆ มาอีก โดยโจทก์ได้บอกเลิกสัญญาเช่าต่อผู้เช่าเดิมตั้งแต่เดือนมีนาคม ๒๕๐๘ จำเลยประเมินเรียกเก็บภาษีโรงเรือนตึกแถว ๑๐๑ ห้องนั้นทั้งปี ตั้งแต่มกราคมถึงธันวาคม ๒๕๐๘ โจทก์เห็นว่าควรเสียภาษีเดือนมกราคม ๒๕๐๘ เพียงเดือนเดียว อีก ๑๑ เดือนเป็นเงิน ๑๙,๔๔๓ บาท ๘๑ สตางค์ ไม่ต้องเสีย เพราะจำเลยได้รับมอบกรรมสิทธิ์ตึกแถว ๑๐๑ ห้อง ไปจากโจทก์ตามสัญญาแล้ว แต่จำเลยยืนยันว่าได้ประเมินเรียกเก็บภาษีจากโจทก์ตลอดทั้งปีเป็นการชอบด้วยกฎหมายแล้ว ศาลฎีกาเห็นว่า ตามสัญญาเช่าไม่มีข้อใดที่ระบุว่าโจทก์ได้โอนกรรมสิทธิ์ตึกแถว ๑๐๑ ห้อง ให้แก่จำเลย ตามข้อ ๑ ในสัญญานี้มีความหมายแต่เพียงว่า จำเลยรับมอบที่ดินและอาคารไปตามสัญญาเช่าเพื่อรื้ออาคารเดิมลงแล้วปลูกสร้างอาคารใหม่เท่านั้น หาใช่เป็นการรับมอบกรรมสิทธิ์อาคารไม่ และความในวรรค ๒ ของสัญญาข้อนี้ยังระบุว่าโจทก์จะมีหนังสือบอกเลิกการเช่าหรือบอกกล่าวให้บุคคลผู้อยู่ออกจากที่ เป็นการบ่งชัดว่าโจทก์ยังเป็นผู้เช่าและเป็นเจ้าของตึกแถวรายนี้อยู่ จึงฟังว่าตึกแถว ๑๐๑ ห้องยังเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ ตึกแถวดังกล่าวไม่อยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีโรงเรือนตามพระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. ๒๔๗๕ มาตรา ๙, ๑๐ (และพระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดินแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. ๒๔๗๕ มาตรา ๓) เพราะเป็นทรัพย์สินซึ่งนำออกจัดหาผลประโยชน์ โดยยังมีผู้เช่าอยู่อาศัยไม่ยอมออกไป ไม่ใช่เจ้าของอยู่เองหรือปิดไว้หรือให้คนเฝ้า การที่โจทก์เป็นเจ้าของตึกแถวดังกล่าว ได้บอกเลิกการเช่ากับผู้เช่าและงดเก็บค่าเช่าแล้ว แต่ผู้เช่ายังไม่ยอมออกไป เช่นนี้ หาเป็นเหตุที่จะได้รับยกเว้นในการเสียภาษีโรงเรือนไม่ ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ ๑๑๓๓/๒๔๙๔ ฎีกาโจทก์นอกนั้นเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้น และไม่ใช่ปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน จึงไม่รับวินิจฉัย พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1481/2513 สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ โดยหม่อมทวีวงศ์ถวัลยศักดิ์ เป็นผู้ อำนวยการ โจทก์ เทศบาลนครกรุงเทพ โดยนายชำนาญ ยุวบูรณ์ เป็นนายกเทศมนตรี ล.