คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1290/2514

สามีด่าหมิ่นประมาทบิดาของภริยาว่า "โคตรของหลวงสมานนี้เลวทั้งโคตรคบไม่ได้" ดังนี้ นับว่าเป็นการหมิ่นประมาทบุพการีของภริยา ซึ่งเป็นการร้ายแรงตามกฎหมายแล้ว ภริยายกขึ้นเป็นเหตุฟ้องหย่าได้

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยอยู่กินเป็นสามีภรรยากันโดยมิได้จดทะเบียนสมรสจนเกิดบุตร ๔ คน โดยอาศัยอยู่กับหลวงสมานไมตรีรักษ์บิดาโจทก์ ต่อมาหลวงสมานไมตรีรักษ์ถึงแก่กรรมเมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๕ โจทก์เป็นทายาทผู้หนึ่ง จำเลยหวังผลที่จะมีส่วนได้ในมรดก จึงพาโจทก์ไปจดทะเบียนสมรส หลังจากนั้นจำเลยก็ไม่ประกอบการงานหาเลี้ยงครอบครัว คงเร่งรัดให้โจทก์ทวงถามเพื่อรับเงินจากกองมรดกไปให้จำเลยใช้จำเลยได้ทำการเป็นปฏิปักษ์ต่อการเป็นสามีภรรยากันอย่างร้ายแรง จนโจทก์ไม่อาจอยู่กินกับจำเลยอีกต่อไป คือ เมื่อประมาณ ๔ ปีมานี้ จำเลยได้ภรรยาใหม่ชื่อนางสมคิดจนเกิดบุตร ๑ คน แล้วจำเลยไม่ให้การอุปการะเลี้ยงดูโจทก์และบุตรตามสมควร คอยเร่งรัดให้โจทก์รับเงินมรดกมาให้จำเลยปรนเปรอภรรยาใหม่อยู่เรื่อย ๆ บางครั้งโจทก์เอาเงินมาให้ไม่ได้จำเลยก็ทุบตี เตะ ถีบโจทก์เป็นประจำ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๕ เมื่อจำเลยได้นางสมคิดเป็นภรรยา จำเลยหาเหตุวิวาททำร้ายโจทก์ถึงบาดเจ็บ เมื่อเดือนตุลาคม ๒๕๐๘ จำเลยทำร้ายโจทก์ถึงบาดเจ็บสาหัส เมื่อเดือนมกราคม ๒๕๐๙ จำเลยเคี่ยวเข็ญจะเอาเงิน โจทก์หาให้ไม่ได้ จำเลยด่าโจทก์อย่างหยาบคาย และกล่าวถ้อยคำหมิ่นประมาทด่าถึงโคตรวงศ์บิดามารดาโจทก์อย่างร้ายแรง ขอให้พิพากษาให้โจทก์จำเลยหย่าขาดจากกัน ให้จำเลยไปจดทะเบียนการหย่า ณ ที่ว่าการอำเภอ หากไม่ปฏิบัติให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลย จำเลยให้การปฏิเสธข้อกล่าวหาของโจทก์ ต่อสู้ด้วยว่าจำเลยไม่เคยด่าโจทก์หรือบิดามารดาโคตรวงศ์โจทก์ เหตุหย่าขาดอายุแล้ว ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์จำเลยหย่าขาดจากการเป็นสามีภรรยากันให้จำเลยไปจดทะเบียนการหย่ากับโจทก์ ณ ที่ว่าการอำเภอ หากไม่ปฏิบัติให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกาว่า ไม่น่าเชื่อว่าจำเลยได้กล่าวคำหมิ่นประมาทโจทก์และบุพการีของโจทก์ด้วยถ้อยคำว่า "โคตรหลวงสมานเลวทั้งหมดคบไม่ได้" และแม้จำเลยจะกล่าวเช่นนั้นจริง ก็ไม่เป็นการหมิ่นประมาทบุพการีอย่างร้ายแรงตามกฎหมาย เหตุหย่าทั้งหมดมีเหตุหมิ่นประมาทนี้เหตุเดียวที่ไม่ขาดอายุความเมื่อเหตุนี้ไม่มีเสียแล้ว ก็ไม่มีทางเอาเหตุอื่นมาประกอบเป็นเหตุหย่าได้ ศาลฎีกาฟังว่า จำเลยด่าหมิ่นประมาทบิดาของโจทก์ด้วยถ้อยคำว่า "โคตรของหลวงสมานนี้เลวทั้งโคตร คบไม่ได้" และเห็นว่าถ้อยคำดังกล่าวนี้นับได้ว่าเป็นการหมิ่นประมาทบุพการีของอีกฝ่ายหนึ่งซึ่งเป็นการร้ายแรงตามกฎหมายแล้ว จึงเป็นเหตุหย่าตามกฎหมาย พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1290/2514 นางชบา วิเศษรัตน์ โจทก์ นายเฉลิม วิเศษรัตน์ จำเลย