คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5390/2538
📌 หลักกฎหมายที่วางไว้
เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจสั่งให้รื้อถอนอาคารที่ก่อสร้างโดยไม่ได้รับอนุญาต แม้ว่าอาคารนั้นจะตกเป็นของเจ้าของที่ดินตามสัญญาเช่าก็ตาม
ย่อคำพิพากษา
แม้อาคารที่จำเลยผู้เช่าก่อสร้างขึ้นอยู่ในที่ดินราชพัสดุและอาคารดังกล่าวตกเป็นของกระทรวงการคลังผู้ให้เช่าตามสัญญาเช่าอาคารราชพัสดุแต่เมื่อจำเลยเป็นผู้ก่อสร้างโดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นและมิได้รับการยกเว้นไม่ต้องขออนุญาตก่อสร้างเจ้าพนักงานท้องถิ่นย่อมมีอำนาจสั่งให้รื้อถอนได้จำเลยจะอ้างว่าไม่มีหน้าที่ต้องรื้อถอนหาได้ไม่
⚠️ ย่อนี้สรุปอัตโนมัติจากคำพิพากษาต้นฉบับ ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย — โปรดตรวจสอบกับฉบับเต็มด้านล่าง
มาตราที่เกี่ยวข้อง
พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ.2522 ม.21 พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ.2522 ม.42
คำพิพากษาศาลฎีกา (ฉบับเต็ม)
โจทก์ ฟ้อง ว่า จำเลย เป็น เจ้าของ และ เป็น ผู้ดำเนินการ ก่อสร้างอาคาร คอนกรีตเสริมเหล็ก พิพาท โดย ไม่ได้ รับ อนุญาต จึง ขอให้ บังคับจำเลย รื้อถอน อาคาร ดังกล่าว หาก จำเลย ไม่ยอม รื้อถอน ก็ ขอให้ โจทก์เป็น ผู้ รื้อถอน เอง โดย ค่าใช้จ่าย ของ จำเลย
จำเลย ให้การ ขอให้ ยกฟ้อง
ศาลชั้นต้น พิพากษา ให้ จำเลย รื้อถอน อาคาร คอนกรีตเสริมเหล็กเลขที่ 500 หมู่ ที่ 4 ตำบล นาเกลือ อำเภอบางละมุง จังหวัด ชลบุรี ขนาด กว้าง 6 เมตร ยาว 13.5 เมตร สูง 10.5 เมตร หาก จำเลย ไม่ยอมรื้อถอน ให้ โจทก์ เป็น ผู้ รื้อถอน ได้เอง ตาม มาตรา 40, 41 และ 42แห่ง พระราชบัญญัติ ควบคุม อาคาร พ.ศ. 2522 โดย ให้ จำเลย เป็น ผู้ ออกค่าใช้จ่าย ทั้งสิ้น
จำเลย อุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน
จำเลย ฎีกา
ศาลฎีกา วินิจฉัย ว่า "ข้อเท็จจริง รับฟัง เป็น ยุติ ได้ว่าเดิม จำเลย เช่า อาคาร เรือน ไม้ ของ ที่ราชพัสดุ จาก นายอำเภอ บางละมุงตั้งแต่ ปี 2517 เป็น การ เช่า ปี ต่อ ปี ปรากฏ ตาม สัญญาเช่า อาคาร ราชพัสดุเอกสาร หมาย จ. 2 ถึง จ. 18 เมื่อ วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2525 จำเลยรื้อ อาคาร เรือน ไม้ แล้ว ก่อสร้าง เป็น อาคาร คอนกรีตเสริมเหล็ก โดยไม่ได้ ขออนุญาต ต่อ โจทก์ ใน ฐานะ เจ้าพนักงาน ท้องถิ่น และ ไม่ได้ แจ้งให้ ผู้ว่าราชการจังหวัด ชลบุรี ผู้มีอำนาจ หน้าที่ จัดการ ที่ราชพัสดุดังกล่าว ทราบ เมื่อ เจ้าพนักงาน ของ โจทก์ ตรวจ พบ ว่า จำเลย กำลัง ก่อสร้างอาคาร ดังกล่าว จึง รายงาน ให้ โจทก์ ทราบ โจทก์ มี คำสั่ง ให้ จำเลยระงับ การ ก่อสร้าง และ รื้อถอน อาคาร ดังกล่าว จำเลย ทราบ คำสั่ง แล้วแต่ ได้ ดำเนินการ ก่อสร้าง ต่อไป จน แล้ว เสร็จ โจทก์ แจ้งความ ดำเนินคดีอาญา แก่ จำเลย เมื่อ ถูก ฟ้อง ต่อ ศาล จำเลย ให้การรับสารภาพศาลชั้นต้น พิพากษา ลงโทษ ปรับ จำเลย เป็น เงิน 25,000 บาท ปรากฏ ตามสำเนา คำพิพากษา เอกสาร หมาย จ. 27 คดีถึงที่สุด แล้ว
พิเคราะห์ แล้ว ที่ จำเลย ฎีกา ว่า อาคาร ที่ จำเลย ก่อสร้าง ขึ้นตกเป็น ของ กระทรวงการคลัง ผู้ให้เช่า ตาม สัญญาเช่า อาคาร ราชพัสดุข้อ 7 และ ข้อ 8 จำเลย ไม่มี หน้าที่ ต้อง รื้อถอน นั้น เห็นว่าแม้ อาคาร ที่ จำเลย ก่อสร้าง ขึ้น อยู่ ใน ที่ดิน ราชพัสดุ และ แม้ จะ ฟัง ว่าอาคาร ดังกล่าว ตกเป็น ของ กระทรวงการคลัง ดัง ที่ จำเลย ฎีกา แต่ อาคารดังกล่าว ก็ มิใช่ อาคาร ที่ ได้รับ การ ยกเว้น ไม่ต้อง ขออนุญาต ก่อสร้างต่อ เจ้าพนักงาน ท้องถิ่น ตาม ที่ ระบุ ไว้ ใน ข้อ 1 แห่ง กฎกระทรวง มหาดไทยฉบับที่ 9 (พ.ศ. 2528) ซึ่ง ออก ตาม ความใน พระราชบัญญัติ ควบคุม อาคารพ.ศ. 2522 เมื่อ จำเลย ก่อสร้าง โดย ไม่ได้ รับ อนุญาต จาก เจ้าพนักงานท้องถิ่น ก็ เป็น การ ก่อสร้าง โดย ฝ่าฝืน พระราชบัญญัติ ควบคุม อาคารพ.ศ. 2522 มาตรา 21 เจ้าพนักงาน ท้องถิ่น ย่อม มีอำนาจ สั่ง ให้ จำเลยซึ่ง เป็น ผู้ก่อสร้าง รื้อถอน อาคาร นั้น ได้ ตาม มาตรา 42 แห่งพระราชบัญญัติ ดังกล่าว จำเลย จะ อ้างว่า ไม่มี หน้าที่ ต้อง รื้อถอนดัง ที่ จำเลย ฎีกา หาได้ไม่ ศาลล่าง ทั้ง สอง พิพากษา ชอบแล้ว ฎีกา จำเลยฟังไม่ขึ้น "
พิพากษายืน
ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5390/2538
ปลัดเมืองพัทยา โจทก์
นาย เอก อมรชัยกิจ จำเลย
รายละเอียดคดี
| คู่ความ | โจทก์ - ปลัดเมืองพัทยา · จำเลย - นาย เอก อมรชัยกิจ |
| องค์คณะ (ผู้พิพากษา) | ชูชาติ ศรีแสง · จิระ บุญพจนสุนทร · วินัย วิมลเศรษฐ |
| แหล่งที่มา | สำนักงานส่งเสริมงานตุลาการ |
ฎีกาที่เกี่ยวข้อง
💬 ให้ AI อธิบายฎีกานี้แบบเข้าใจง่าย + ปรับกับเรื่องของคุณแหล่งที่มา: คำพิพากษาศาลฎีกา (เอกสารสาธารณะ) · สำนักงานส่งเสริมงานตุลาการ