คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3662-3663/2548

ก่อนที่ ล. ซึ่งปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการเขตตลิ่งชันจะลงลายมือชื่อและประทับตราสำนักงานเขตตลิ่งชัน ตามที่ ป.พ.พ. มาตรา 1658 (4) บัญญัติ ล. ได้ดำเนินการให้แก้ไขพินัยกรรมที่พิมพ์ผิดพลาดโดยใช้ยาลบหมึกกลบถ้อยคำแล้วพิมพ์ใหม่เป็นต้นฉบับหรือคู่ฉบับ แก้ไขชื่อจาก "นายสัมพันธ์" เป็น "นายสมพันธ์" เพื่อให้ถูกต้องตามความจริง โดยผู้ทำพินัยกรรม (นายสัมพันธ์) และพยานรู้เห็น จากนั้น ล. จึงลงลายมือชื่อและประทับตราสำนักงานเขตตลิ่งชัน ดังนี้ ไม่ถือว่าเป็นการขูด ลบ ตก เติม หรือการแก้ไขเปลี่ยนแปลงอย่างอื่นซึ่งพินัยกรรม จึงไม่จำต้องให้ผู้ทำพินัยกรรม พยาน และ ล. ลงลายมือชื่อกำกับตาม ป.พ.พ. มาตรา 1658 วรรคสอง

คดีทั้งสองสำนวนนี้ ศาลชั้นต้นพิจารณาและพิพากษารวมกัน โดยให้เรียกนายฐานุตร์ โจทก์สำนวนแรกว่า โจทก์ที่ 1 นางสาวพรรณทิภา โดยนางรัชนีผู้แทนโดยชอบธรรม โจทก์สำนวนหลังว่า โจทก์ที่ 2 และเรียกจำเลยทั้งสองสำนวนว่า จำเลย โจทก์ทั้งสองสำนวนฟ้องว่า จำเลยซึ่งเป็นภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายของนายสมพันธ์ร่วมกับผู้อื่นปลอมพินัยกรรมเอกสารฝ่ายเมืองของนายสมพันธ์ โดยแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อความในพินัยกรรมจากเดิม "นายสัมพันธ์" เป็น "นายสมพันธ์" พินัยกรรมจึงไม่สมบูรณ์และเป็นโมฆะเพราะนายสมพันธ์ไม่ลงลายมือชื่อกำกับไว้ พยานสองคนผู้ลงลายมือชื่อรับรองพินัยกรรมมิได้ลงลายมือชื่อพร้อมกันต่อหน้าผู้ทำพินัยกรรม ลายมือชื่อนายสมพันธ์ในพินัยกรรมเป็นลายมือชื่อปลอมและนายสมพันธ์มิได้ร่วมรู้เห็นในการทำพินัยกรรมดังกล่าว ขอให้พิพากษาว่าพินัยกรรมเอกสารฝ่ายเมืองของนายสมพันธ์ไม่สมบูรณ์เป็นโมฆะ และเพิกถอนทำลายพินัยกรรมดังกล่าว จำเลยให้การขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองสำนวนให้เป็นพับ โจทก์ที่ 1 และโจทก์ที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ให้โจทก์ทั้งสองใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์แทนจำเลย 600 บาท โจทก์ทั้งสองฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การใช้ยาลบหมึกลบถ้อยคำแล้วพิมพ์ใหม่ว่า เป็นต้นฉบับหรือคู่ฉบับ และแก้ไขจากชื่อนายสัมพันธ์เป็นนายสมพันธ์ในพินัยกรรม เป็นการแก้ไขเพื่อให้ถูกต้องตรงตามความจริงเท่านั้น นอกจากนี้การใช้ยาลบหมึกลบถ้อยคำและการแก้ไขชื่อก็ได้กระทำโดยผู้ทำพินัยกรรมและพยานรู้เห็นทั้งกระทำก่อนที่จะเสร็จสมบูรณ์เป็นพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง กล่าวคือ ก่อนที่นางลักษณาซึ่งปฏิบัติราชการแทนผู้อำนวยการเขตตลิ่งชันจะลงลายมือชื่อและประทับตราสำนักงานเขตตลิ่งชันเป็นสำคัญตาม ป.พ.พ. มาตรา 1658 (4) ดังนี้ไม่ถือว่าเป็นการขูด ลบ ตก เติมหรือการแก้ไขอย่างอื่นซึ่งพินัยกรรมจึงไม่จำต้องให้ผู้ทำพินัยกรรม พยานและนางลักษณาซึ่งปฏิบัติราชการแทนผู้อำนวยการเขตตลิ่งชันลงลายมือชื่อกำกับตาม ป.พ.พ. มาตรา 1658 วรรคสอง พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3662 - 3663/2548 นายฐานุตร์ กรรณภูติ กับพวก โจทก์ นางรัชนี กรรณภูติ จำเลย