มาตรานี้อธิบายถึงผลของการเลิกสัญญา เมื่อสัญญาถูกเลิก คู่สัญญาแต่ละฝ่ายต้องกลับไปอยู่ในสภาพเดิมเหมือนก่อนทำสัญญา แต่ต้องไม่ทำให้บุคคลภายนอกเสียสิทธิ และเงินที่ต้องคืนต้องคิดดอกเบี้ยด้วย ส่วนการทำงานหรือการใช้ทรัพย์สิน ให้ชดใช้เป็นเงินตามมูลค่าหรือตามที่ตกลงกันไว้ในสัญญา การเลิกสัญญาไม่ตัดสิทธิในการเรียกค่าเสียหาย
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 391 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 499 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2472–2568) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 1108/2544 🤖 ย่อโดย AIเมื่อผู้ให้เช่าซื้อรับชำระค่าเช่าซื้อที่ค้างพร้อมดอกเบี้ยแล้ว ถือว่าผู้ให้เช่าซื้อไม่ได้ถือเอาการผิดนัดชำระค่าเช่าซื้อเป็นสาระสำคัญ สัญญาเช่าซื้อจึงยังไม่สิ้นสุด และผู้ให…ฎีกาที่ 3768/2533 🤖 ย่อโดย AI1. กรรมสิทธิ์ในสิ่งก่อสร้างและอุปกรณ์การก่อสร้างที่ตกเป็นของผู้ว่าจ้างตามสัญญา จะจำกัดเฉพาะวัสดุและอุปกรณ์ที่ใช้ในการก่อสร้างอาคารตามสัญญาและที่ได้ก่อสร้างเป็นส่วนของอาคา…ฎีกาที่ 745/2512 🤖 ย่อโดย AIการที่ผู้ว่าจ้างทักท้วงให้ผู้รับจ้างแก้ไขงานก่อสร้างที่บกพร่อง และได้ตกลงกันถึงวิธีแก้ไข ถือเป็นการตกลงตามข้อตกลงใหม่ แต่ข้อบกพร่องอื่นที่ยังไม่ได้พูดถึง ผู้ว่าจ้างไม่ถือ…ฎีกาที่ 12803/2557 🤖 ย่อโดย AIเมื่อคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเห็นว่าคดีอยู่ในเขตอำนาจศาลอื่น มิใช่ศาลที่พิจารณาคดีอยู่ ชอบที่จะยื่นคำร้องขอให้ศาลวินิจฉัยชี้ขาดอำนาจหน้าที่ระหว่างศาลก่อนวันสืบพยาน หากมิได้…ฎีกาที่ 1496/2548 🤖 ย่อโดย AIเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกัน คู่สัญญาไม่มีสิทธิและหน้าที่ตามสัญญาอีกต่อไป โจทก์จึงไม่มิสิทธิเรียกให้จำเลยที่ 1 ชำระค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระ โจทก์คงเรียกได้แต่เฉพาะค่าเสียหายอั…ฎีกาที่ 4580/2528 🤖 ย่อโดย AIการแก้ไขคำฟ้องที่เปลี่ยนแปลงลักษณะของข้อเรียกร้องหรือผลทางกฎหมาย ไม่ใช่การแก้ไขข้อผิดพลาดเล็กน้อย และต้องดำเนินการก่อนวันชี้สองสถานตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตร…ฎีกาที่ 4495/2540 🤖 ย่อโดย AI* การที่เจ้าของโครงการได้รับอนุญาตก่อสร้างอาคารตามกฎหมายแล้ว ย่อมมีสิทธิก่อสร้างได้ตามที่ได้รับอนุญาต หากก่อสร้างผิดแบบแปลนที่ได้รับอนุญาต เป็นอำนาจหน้าที่ของเจ้าพนักงา…ฎีกาที่ 8283/2551 🤖 ย่อโดย AIเมื่อคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งผิดนัดไม่ชำระหนี้ และอีกฝ่ายได้บอกกล่าวให้ชำระหนี้แล้วแต่ยังคงเพิกเฉย ถือว่าฝ่ายที่ผิดนัดเป็นฝ่ายผิดสัญญา และสัญญาเป็นอันเลิกกัน โดยฝ่ายที่บอกเลิกสั…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 499 คดีที่อ้างมาตรา 391 →
คู่สัญญาแต่ละฝ่ายต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมเหมือนก่อนทำสัญญา และเงินที่ต้องคืนต้องบวกดอกเบี้ยตั้งแต่เวลาที่ได้รับไว้
ให้ชดใช้เป็นเงินตามมูลค่าที่สมควร หรือถ้าในสัญญากำหนดให้ใช้เงินตอบแทน ก็ให้ใช้ตามนั้น
การกลับคืนสู่ฐานะเดิมต้องไม่ทำให้บุคคลภายนอกเสียสิทธิ
การใช้สิทธิเลิกสัญญาไม่กระทบสิทธิในการเรียกร้องค่าเสียหาย
↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26