มาตรานี้อธิบายว่า ถ้าคู่สัญญาตกลงเลิกสัญญากันแล้ว การคืนของหรือชำระหนี้ต่างๆ ที่เกิดจากการเลิกสัญญา ให้กลับไปใช้หลักเกณฑ์เดียวกับการที่สัญญาตกเป็นโมฆะหรือถูกบอกล้าง ซึ่งหมายถึงแต่ละฝ่ายต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมเหมือนไม่เคยมีสัญญาเกิดขึ้น
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 392 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 17 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2511–2555) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 982/2513 🤖 ย่อโดย AI- ศาลฎีกาจะไม่วินิจฉัยประเด็นที่มิได้ว่ากล่าวกันไว้ในชั้นอุทธรณ์. - สัญญาเช่าที่กำหนดให้ผู้เช่าต้องจัดการให้ผู้เช่าเดิมออกไปจากสถานที่เช่าให้เสร็จภายในกำหนดเวลา หากผู้เช่…ฎีกาที่ 3165/2529 🤖 ย่อโดย AIเมื่อสัญญาเลิกกัน คู่สัญญาฝ่ายที่รับเงินล่วงหน้าไปแล้วแต่ยังทำงานไม่เสร็จสิ้น จะต้องคืนเงินส่วนที่เหลือให้แก่อีกฝ่ายหนึ่ง และอีกฝ่ายหนึ่งมีหน้าที่ชำระค่าการงานที่ได้ทำไปแ…ฎีกาที่ 2019/2531 🤖 ย่อโดย AI* ผู้ให้เช่าซื้อผิดสัญญาเพราะไม่จัดการแก้ไขทรัพย์ที่ให้เช่าซื้อให้อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ ผู้เช่าซื้อย่อมมีสิทธิเลิกสัญญาได้ * เมื่อมีการเลิกสัญญา ผู้เช่าซื้อมีสิทธิได…ฎีกาที่ 6092/2538 🤖 ย่อโดย AIเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกัน คู่สัญญามีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายแก่กันได้ แม้โจทก์จะฟ้องเรียกค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระ แต่หากคำฟ้องบรรยายถึงความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการที่จำเลยค…ฎีกาที่ 2821/2522 🤖 ย่อโดย AIเมื่อมีการบอกเลิกสัญญา คู่สัญญาแต่ละฝ่ายจำต้องให้อีกฝ่ายหนึ่งได้กลับคืนสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิม และฝ่ายที่บอกเลิกสัญญาต้องชดใช้ค่าเสียหายแก่ฝ่ายที่ไม่ได้ผิดสัญญาตามควรค่…ฎีกาที่ 812/2543 🤖 ย่อโดย AIเมื่อสัญญาเช่าซื้อเลิกกัน คู่สัญญาแต่ละฝ่ายต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิม และมีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายแก่กันตามกฎหมาย ผู้ค้ำประกันต้องรับผิดในค่าเสียหายที่เกิดขึ้นจากการที่ผู้เช…ฎีกาที่ 1789/2532 🤖 ย่อโดย AIเมื่อมีการบอกเลิกสัญญาแล้ว คู่สัญญาแต่ละฝ่ายจำต้องให้คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งกลับคืนสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิม โดยฝ่ายที่ได้ใช้หรือได้รับประโยชน์จากทรัพย์สินของอีกฝ่ายหนึ่ง จะ…ฎีกาที่ 3332/2554 🤖 ย่อโดย AIเมื่อคู่สัญญาบอกเลิกสัญญาแล้ว คู่สัญญาต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิม แต่จะให้เป็นที่เสื่อมเสียแก่สิทธิของบุคคลภายนอกที่สุจริตหาได้ไม่ และการชำระหนี้เพื่อกลับคืนสู่ฐานะเดิมนั้นต้อ…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 17 คดีที่อ้างมาตรา 392 →
หมายถึงการที่คู่สัญญาทั้งสองฝ่ายตกลงกันว่าจะไม่ผูกพันตามสัญญาอีกต่อไป หรือการที่ฝ่ายหนึ่งใช้สิทธิเลิกสัญญาตามที่กฎหมายกำหนดหรือที่ตกลงกันไว้ในสัญญา
เมื่อเลิกสัญญาแล้ว คู่สัญญาแต่ละฝ่ายต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมเหมือนไม่เคยมีสัญญาเกิดขึ้น เช่น ถ้าเคยให้ทรัพย์สินไป ก็ต้องคืนทรัพย์สินนั้นให้แก่กัน
หากไม่สามารถคืนทรัพย์สินได้ ก็ต้องใช้เงินชดใช้ราคาแทน ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในมาตรา 369
มาตรานี้ใช้กับสัญญาโดยทั่วไปที่สามารถเลิกกันได้ ไม่ว่าจะเป็นสัญญาซื้อขาย สัญญาเช่า หรือสัญญาอื่นๆ ที่มีการตกลงเลิกสัญญา
↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26