⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ › มาตรา 388

มาตรา 388 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

บรรพ ๒ หนี้ · ลักษณะ ๒ สัญญา
มาตรา ๓๘๘ ถ้าวัตถุที่ประสงค์แห่งสัญญานั้น ว่าโดยสภาพหรือโดยเจตนาที่คู่สัญญาได้แสดงไว้ จะเป็นผลสำเร็จได้ก็แต่ด้วยการชำระหนี้ ณ เวลามีกำหนดก็ดี หรือภายในระยะเวลาอันใดอันหนึ่งซึ่งกำหนดไว้ก็ดี และกำหนดเวลาหรือระยะเวลานั้นได้ล่วงพ้นไปโดยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมิได้ชำระหนี้ไซร้ ท่านว่าอีกฝ่ายหนึ่งจะเลิกสัญญานั้นเสียก็ได้ มิพักต้องบอกกล่าวดังว่าไว้ในมาตราก่อนนั้นเลย

สรุปมาตรา 388 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้กล่าวถึงการบอกเลิกสัญญาได้ทันทีโดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า หากสัญญาที่ทำกันนั้นมีวัตถุประสงค์ที่ต้องสำเร็จภายในกำหนดเวลาที่ชัดเจน หรือภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ และฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ชำระหนี้ภายในเวลานั้น การบอกเลิกสัญญาจะทำได้เมื่อการชำระหนี้ล่าช้าทำให้วัตถุประสงค์ของสัญญาไม่สามารถบรรลุผลได้อีกต่อไป

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 388 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 388

พบ 89 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2473–2552) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 2791-2792/2524 🤖 ย่อโดย AI* นิติบุคคลที่ได้รับมอบอำนาจให้ดำเนินคดีแทนผู้อื่น ไม่จำเป็นต้องมีวัตถุประสงค์เฉพาะในการเป็นตัวแทนฟ้องคดี หากคดีนั้นอยู่ในขอบเขตวัตถุประสงค์ของนิติบุคคลนั้นอยู่แล้ว * …ฎีกาที่ 869/2509 🤖 ย่อโดย AI- การที่โจทก์ไม่มาเบิกความเอง ไม่เป็นเหตุให้ฟ้องคดีไม่ได้ เพราะโจทก์มีสิทธิเลือกเสนอพยานหลักฐานต่อศาลได้ตามที่เห็นสมควร - ศาลฎีกาสามารถหยิบยกประเด็นที่จำเลยต่อสู้ไว้และศา…ฎีกาที่ 3917/2542 🤖 ย่อโดย AIการที่ผู้ประกอบธุรกิจไม่สามารถปฏิบัติตามคำโฆษณาได้เนื่องจากเหตุสุดวิสัยหรือเหตุที่มิใช่ความผิดของผู้ประกอบธุรกิจนั้น ผู้ประกอบธุรกิจอาจเสนอการแก้ไขเปลี่ยนแปลงที่สมเหตุสมผ…ฎีกาที่ 6329/2552 🤖 ย่อโดย AI1. การบอกเลิกสัญญาต้องมีข้อกำหนดในสัญญาหรือบทบัญญัติของกฎหมายรองรับ และต้องระบุข้อผิดสัญญาที่อ้างถึง หากไม่เป็นไปตามนี้ การบอกเลิกสัญญาจะไม่มีผลบังคับ 2. การที่คู่สัญญาฝ่…ฎีกาที่ 241/2518 🤖 ย่อโดย AIหากสัญญาจะซื้อขายมิได้ระบุชัดแจ้งว่าการไม่ชำระหนี้หรือการไม่มาโอนกรรมสิทธิ์ตามกำหนดเวลาจะทำให้สัญญาเป็นอันเลิกกันทันที สัญญานั้นไม่ถือเป็นสัญญาที่วัตถุประสงค์แห่งสัญญาต้อ…ฎีกาที่ 4128/2543 🤖 ย่อโดย AIการแยกสัญญาซื้อขายห้องชุดและสัญญาซื้อขายเฟอร์นิเจอร์เป็นสองฉบับ ไม่ถือเป็นการหลีกเลี่ยงภาษีที่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชน สัญญาจึงมีผลสมบูรณ์ การที่เนื้อที่ห้องชุดน…ฎีกาที่ 845/2541 🤖 ย่อโดย AI1. ข้อตกลงเรื่องกำหนดเวลาในการสร้างบ้านให้แล้วเสร็จเพื่อโอนกรรมสิทธิ์ตามสัญญาเช่าซื้อ ถือเป็นสาระสำคัญของสัญญา และสามารถนำสืบพยานบุคคลถึงข้อตกลงดังกล่าวได้ แม้จะไม่ได้ระ…ฎีกาที่ 1608/2552 🤖 ย่อโดย AIกำหนดระยะเวลาก่อสร้างแล้วเสร็จเป็นเงื่อนไขสำคัญของสัญญาจะซื้อจะขาย หากผู้จะขายก่อสร้างไม่แล้วเสร็จตามกำหนด ผู้จะซื้อย่อมมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ การส่งหนังสือบอกเลิกสัญญาไ…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 89 คดีที่อ้างมาตรา 388 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 388

กรณีไหนบ้างที่ถือว่าการชำระหนี้ต้องทำตามกำหนดเวลาเท่านั้น?

กรณีที่วัตถุประสงค์ของสัญญานั้น โดยสภาพหรือโดยเจตนาที่คู่สัญญาแสดงไว้ จะเป็นผลสำเร็จได้ก็ต่อเมื่อมีการชำระหนี้ภายในกำหนดเวลาที่ระบุไว้เท่านั้น

ถ้าเลยกำหนดเวลาชำระหนี้ไปแล้ว แต่อีกฝ่ายยังไม่ได้ชำระหนี้ จะเลิกสัญญาได้ทันทีหรือไม่?

ได้ หากกำหนดเวลาหรือระยะเวลาที่ระบุไว้ได้ล่วงพ้นไปโดยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมิได้ชำระหนี้ อีกฝ่ายหนึ่งสามารถเลิกสัญญานั้นได้ทันที

การเลิกสัญญาตามมาตรานี้ ต้องมีการบอกกล่าวล่วงหน้าก่อนหรือไม่?

ไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าตามที่ระบุไว้ในมาตราก่อนหน้า สามารถเลิกสัญญาได้ทันทีเมื่อเงื่อนไขตามมาตรานี้ครบถ้วน

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 384มาตรา 385มาตรา 386มาตรา 387มาตรา 389มาตรา 390มาตรา 391มาตรา 392

↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง