⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ › มาตรา 734

มาตรา 734 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

บรรพ ๓ เอกเทศสัญญา · ลักษณะ ๑๒ จำนอง
มาตรา ๗๓๔ ถ้าจำนองทรัพย์สินหลายสิ่งเพื่อประกันหนี้แต่รายหนึ่งรายเดียวและมิได้ระบุลำดับไว้ไซร้ ท่านว่าผู้รับจำนองจะใช้สิทธิของตนบังคับแก่ทรัพย์สินนั้น ๆ ทั้งหมดหรือแต่เพียงบางสิ่งก็ได้ แต่ท่านห้ามมิให้ทำเช่นนั้นแก่ทรัพย์สินมากสิ่งกว่าที่จำเป็นเพื่อใช้หนี้ตามสิทธิแห่งตน ถ้าผู้รับจำนองใช้สิทธิของตนบังคับแก่ทรัพย์สินทั้งหมดพร้อมกัน ท่านให้แบ่งภาระแห่งหนี้นั้นกระจายไปตามส่วนราคาแห่งทรัพย์สินนั้น ๆ เว้นแต่ในกรณีที่ได้ระบุจำนวนเงินจำนองไว้เฉพาะทรัพย์สินแต่ละสิ่ง ๆ เป็นจำนวนเท่าใด ท่านให้แบ่งกระจายไปตามจำนวนเงินจำนองที่ระบุไว้เฉพาะทรัพย์สิ่งนั้น ๆ แต่ถ้าผู้รับจำนองใช้สิทธิของตนบังคับแก่ทรัพย์สินอันใดอันหนึ่งแต่เพียงสิ่งเดียวไซร้ ผู้รับจำนองจะให้ชำระหนี้อันเป็นส่วนของตนทั้งหมดจากทรัพย์สินอันนั้นก็ได้ ในกรณีเช่นนั้น ท่านให้ถือว่าผู้รับจำนองคนถัดไปโดยลำดับย่อมเข้ารับช่วงสิทธิของผู้รับจำนองคนก่อนและจะเข้าบังคับจำนองแทนที่คนก่อนก็ได้แต่เพียงเท่าจำนวนซึ่งผู้รับจำนองคนก่อนจะพึงได้รับจากทรัพย์สินอื่น ๆ ตามบทบัญญัติดังกล่าวมาในวรรคก่อนนั้น

สรุปมาตรา 734 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้กำหนดการบังคับจำนองเมื่อจำนองทรัพย์สินหลายสิ่งประกันหนี้รายเดียวและมิได้ระบุลำดับไว้ โดยผู้รับจำนองจะบังคับแก่ทรัพย์สินทั้งหมดหรือแต่เพียงบางสิ่งก็ได้ แต่ห้ามบังคับแก่ทรัพย์สินมากสิ่งกว่าที่จำเป็นเพื่อใช้หนี้ตามสิทธิแห่งตน ถ้าบังคับแก่ทรัพย์สินทั้งหมดพร้อมกัน ให้แบ่งภาระแห่งหนี้กระจายไปตามส่วนราคาแห่งทรัพย์สินนั้น ๆ เว้นแต่ได้ระบุจำนวนเงินจำนองไว้เฉพาะทรัพย์สินแต่ละสิ่ง ก็ให้แบ่งกระจายตามจำนวนที่ระบุไว้ และถ้าบังคับแก่ทรัพย์สินสิ่งเดียว ผู้รับจำนองจะให้ชำระหนี้อันเป็นส่วนของตนทั้งหมดจากทรัพย์สินนั้นก็ได้ ซึ่งกรณีเช่นนั้นให้ถือว่าผู้รับจำนองคนถัดไปโดยลำดับเข้ารับช่วงสิทธิของผู้รับจำนองคนก่อนได้เพียงเท่าจำนวนซึ่งคนก่อนจะพึงได้รับจากทรัพย์สินอื่น

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 734 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 734

พบ 3 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2513–2550) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 531/2513 🤖 ย่อโดย AIการจำนองทรัพย์สินหลายสิ่งเพื่อประกันหนี้รายเดียวโดยมิได้ระบุอันดับไว้ หากผู้รับจำนองบังคับทรัพย์สินทั้งหมดพร้อมกัน ต้องแบ่งภาระหนี้กระจายไปตามจำนวนเงินจำนองที่ระบุไว้เฉพา…ฎีกาที่ 6116-6117/2550 🤖 ย่อโดย AIผู้รับจำนองมีบุริมสิทธิเหนือทรัพย์สินที่จำนอง และมีสิทธิได้รับชำระหนี้ก่อนเจ้าหนี้สามัญ แม้ทรัพย์สินจะถูกขายทอดตลาดโดยปลอดจำนองก็ตาม…ฎีกาที่ 952/2523 🤖 ย่อโดย AIการทำหนังสือรับสภาพหนี้ไม่ทำให้มูลหนี้เดิมระงับไป แต่เป็นเพียงหลักฐานแห่งการสงวนสิทธิเรียกร้องอันมีอยู่ในมูลหนี้เดิมเท่านั้น…

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 734

จำนองที่ดินหลายแปลง เจ้าหนี้จะยึดแปลงเดียวได้หรือไม่

ได้ ตัวบทให้ผู้รับจำนองบังคับแก่ทรัพย์สินทั้งหมดหรือแต่เพียงบางสิ่งก็ได้

เจ้าหนี้ยึดเกินความจำเป็นได้ไหม

ไม่ได้ ตัวบทห้ามบังคับแก่ทรัพย์สินมากสิ่งกว่าที่จำเป็นเพื่อใช้หนี้ตามสิทธิแห่งตน

บังคับพร้อมกันทั้งหมดแบ่งภาระหนี้อย่างไร

ให้แบ่งภาระแห่งหนี้กระจายไปตามส่วนราคาแห่งทรัพย์สินนั้น ๆ เว้นแต่ได้ระบุจำนวนเงินจำนองไว้เฉพาะทรัพย์สินแต่ละสิ่ง ก็ให้แบ่งตามจำนวนที่ระบุไว้

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 730มาตรา 731มาตรา 732มาตรา 733มาตรา 735มาตรา 736มาตรา 737มาตรา 738

↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง