คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 952/2523

จำเลยได้นำโฉนดเลขที่ 5167 และ 5168 มาทำสัญญาจำนองประกันความเสียหาย จากการปฏิบัติหน้าที่ในการทำงานของจำเลยไว้กับโจทก์ในวงเงิน 100,000 บาท ต่อมาจำเลยได้นำเงินของโจทก์ไปใช้ส่วนตัว 390,000 บาท จำเลยจึงทำหนังสือรับสภาพหนี้ไว้โดยได้นำโฉนดเลขที่ 5165 กับ 5166 มาจำนองไว้ แล้วจำเลยไม่ชำระเงิน เช่นนี้ การทำหนังสือรับสภาพหนี้ไม่ทำให้มูลหนี้เดิมระงับไป หนังสือรับสภาพหนี้คงเป็นเพียงหลักฐานแห่งการสงวนสิทธิเรียกร้องอันมีอยู่ในมูลหนี้เดิมนั่นเอง เมื่อโจทก์ยังไม่ได้รับชำระหนี้ โจทก์ชอบที่จะบังคับเอาแก่ที่ดินโฉนดเลขที่ 5167 และ 5168 ที่จำเลยนำมาจำนอง เพื่อประกันการชำระหนี้ก่อนเกิดเหตุได้ด้วย

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเข้ามาเป็นผู้จัดการชุมนุมสหกรณ์โจทก์โดยจำเลยได้จำนองที่ดินโฉนดเลขที่ ๕๑๖๗ กับ ๕๑๖๘ เพื่อประกันการเสียหายในระหว่างปฏิบัติหน้าที่ ต่อมาจำเลยทำความเสียหายแก่โจทก์และทำหนังสือรับสภาพหนี้ไว้กับโจทก์เป็นเงิน ๓๙๐,๐๐๐ บาท และได้จำนองที่ดินโฉนดเลขที่ ๕๑๖๕ กับ ๕๑๖๖ เป็นประกัน ขอให้บังคับจำเลยใช้เงินที่ค้างชำระ และดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า จำเลยได้จำนองที่ดินโฉนดเลขที่ ๕๑๖๕ กับ ๕๑๖๖ รวม ๒ แปลงเพื่อประกันหนี้ตามฟ้อง ไม่ได้จำนองที่ดินโฉนดเลขที่ ๕๑๖๗ กับ ๕๑๖๘ โจทก์ชอบที่จะบังคับจำนองเอาจากที่ดิน ๒ โฉนดหลังเท่านั้น หนังสือรับสภาพหนี้ลงชื่อไม่ถูกต้องตามข้อบังคับของโจทก์ การบอกกล่าวบังคับจำนองไม่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้เงิน ๓๑๐,๓๘๕ บาท พร้อมดอกเบี้ย ถ้าไม่ชำระให้ยึดทรัพย์สินที่จำนองไว้ขายทอดตลาดชำระหนี้ให้โจทก์ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่โจทก์ฟ้องโดยอาศัยมูลหนี้ตามหนังสือรับสภาพหนี้ซึ่งจำนองที่ดินโฉนดที่ ๕๑๖๕ และโฉนดเลขที่ ๕๑๖๖ เป็นประกัน จึงชอบที่จะบังคับจำนองเฉพาะที่ดินแปลงนี้เท่านั้น เพราะโจทก์สละสิทธิในมูลหนี้เดิมแล้ว จะบังคับจำนองที่ดินโฉนดที่ ๕๑๖๗ และโฉนดที่ ๕๑๖๘ ตามที่ประกันไว้แต่เดิมไม่ได้ เพราะที่ดิน ๒ โฉนดดังกล่าวหลุดพ้นจากการจำนองไปแล้วนั้น โจทก์ได้นำสืบให้เห็นแล้วว่าที่ให้จำเลยทำหนังสือรับสภาพนี้ แล้วนำโฉนดอีก ๒ แปลงมาทำจำนองก็เพราะที่ดิน ๒ โฉนดแรกนั้นราคาไม่เพียงพอกับหนี้สินที่จำเลยก่อขึ้น จึงต้องมีการเอาโฉนดที่ดินอีก ๒ แปลงมาจำนอง เห็นว่าที่จำเลยทำหนังสือรับสภาพหนี้ก็เพราะจำเลยนำเงินของโจทก์ไปใช้ส่วนตัว การทำหนังสือรับสภาพหนี้ไว้ให้ไม่ได้ทำให้มูลหนี้เดิมระงับไป หนังสือรับรองสภาพหนี้เป็นเพียงหลักฐานแห่งการสงวนสิทธิเรียกร้องอันมีอยู่ในมูลหนี้เดิมนั่นเอง ดังนั้น เมื่อโจทก์ยังไม่ได้รับชำระหนี้นั้น โจทก์ชอบที่จะบังคับเอาแก่ที่ดินโฉนดเลขที่ ๕๑๖๗ และ ๕๑๖๘ ที่จำเลยมาจำนองเพื่อประกันการชำระหนี้ก่อนเกิดเหตุได้ด้วยศาลล่างทั้งสองพิพากษาชอบแล้ว พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 952/2523 ชุมนุมสหกรณ์จังหวัดอุบลราชธานี จำกัด โจทก์ นายสมาน ไสยสมบัติ ล.