⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง › มาตรา 102

มาตรา 102 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ภาค ๑ บททั่วไป · ลักษณะ ๕ พยานหลักฐาน
มาตรา ๑๐๒ ให้ศาลที่พิจารณาคดีเป็นผู้สืบพยานหลักฐาน โดยจะสืบในศาลหรือนอกศาล ณ ที่ใด ๆ ก็ได้ แล้วแต่ศาลจะสั่งตามที่เห็นสมควรตามความจำเป็นแห่งสภาพของพยานหลักฐานนั้น แต่ถ้าศาลที่พิจารณาคดีเห็นเป็นการจำเป็น ให้มีอำนาจมอบให้ผู้พิพากษาคนใดคนหนึ่งในศาลนั้น หรือตั้งให้ศาลอื่นสืบพยานหลักฐานแทนได้ ให้ผู้พิพากษาที่รับมอบหรือศาลที่ได้รับแต่งตั้งนั้นมีอำนาจและหน้าที่เช่นเดียวกับศาลที่พิจารณาคดีรวมทั้งอำนาจที่จะมอบให้ผู้พิพากษาคนใดคนหนึ่งในศาลนั้นหรือตั้งศาลอื่นให้ทำการสืบพยานหลักฐานแทนต่อไปด้วย ถ้าศาลที่พิจารณาคดีได้แต่งตั้งให้ศาลอื่นสืบพยานแทน คู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง จะแถลงต่อศาลที่พิจารณาคดีว่า ตนมีความจำนงจะไปฟังการพิจารณาก็ได้ ในกรณีเช่นนี้ให้ศาลที่ได้รับแต่งตั้งแจ้งวันกำหนดสืบพยานหลักฐานให้ผู้ขอทราบล่วงหน้าอย่างน้อยไม่ต่ำกว่าเจ็ดวัน คู่ความที่ไปฟังการพิจารณานั้นชอบที่จะใช้สิทธิได้เสมือนหนึ่งว่ากระบวนพิจารณานั้นได้ดำเนินในศาลที่พิจารณาคดี ให้ส่งสำเนาคำฟ้องและคำให้การพร้อมด้วยเอกสารและหลักฐานอื่น ๆ อันจำเป็นเพื่อสืบพยานหลักฐานไปยังศาลที่ได้รับแต่งตั้งดังกล่าวแล้ว ถ้าคู่ความฝ่ายที่อ้างอิงพยานหลักฐานนั้นมิได้แถลงความจำนงที่จะไปฟังการพิจารณา ก็ให้แจ้งไปให้ศาลที่ได้รับแต่งตั้งทราบข้อประเด็นที่จะสืบ เมื่อได้สืบพยานหลักฐานเสร็จแล้ว ให้เป็นหน้าที่ของศาลที่รับแต่งตั้งจะต้องส่งรายงานที่จำเป็นและเอกสารอื่น ๆ ทั้งหมดอันเกี่ยวข้องในการสืบพยานหลักฐานไปยังศาลที่พิจารณาคดี

สรุปมาตรา 102 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้กำหนดว่าให้ศาลที่พิจารณาคดีเป็นผู้สืบพยานหลักฐาน โดยจะสืบในศาลหรือนอกศาล ณ ที่ใด ๆ ก็ได้ตามที่ศาลเห็นสมควรตามความจำเป็นแห่งสภาพของพยานหลักฐาน และถ้าศาลเห็นเป็นการจำเป็น ก็มีอำนาจมอบให้ผู้พิพากษาคนใดคนหนึ่งในศาลนั้น หรือตั้งให้ศาลอื่นสืบพยานหลักฐานแทนได้ โดยผู้พิพากษาที่รับมอบหรือศาลที่ได้รับแต่งตั้งมีอำนาจและหน้าที่เช่นเดียวกับศาลที่พิจารณาคดี

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 102 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 102

พบ 18 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2482–2548) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 3743/2536 🤖 ย่อโดย AI- การส่งประเด็นไปสืบพยานต่างประเทศจะกระทำได้ต่อเมื่อข้อเท็จจริงที่จะสืบยังไม่ปรากฏชัดแจ้งและเป็นประโยชน์แก่การวินิจฉัยข้อพิพาทเท่านั้น หากข้อเท็จจริงดังกล่าวได้มีการสืบพย…ฎีกาที่ 1351/2543 🤖 ย่อโดย AIผู้ถือกรรมสิทธิ์รถยนต์ที่ยินยอมให้ผู้อื่นนำรถไปประกอบการขนส่งโดยมีผลประโยชน์ร่วมกัน ต้องร่วมรับผิดในผลละเมิดที่เกิดจากการประกอบการขนส่งนั้น ค่าเสื่อมราคารถยนต์ที่ซ่อมแซม…ฎีกาที่ 2078/2542 🤖 ย่อโดย AIการที่ศาลชั้นต้นตั้งให้ศาลอื่นสืบพยานหลักฐานแทน ศาลอื่นนั้นย่อมมีอำนาจตั้งศาลชั้นต้นอื่นให้ทำการสืบพยานหลักฐานแทนต่อไปได้ หากปรากฏว่าพยานได้ย้ายไปประจำที่ในศาลชั้นต้นนั้น…ฎีกาที่ 3007/2525 🤖 ย่อโดย AIการขอระบุพยานเพิ่มเติมหลังจากที่คู่ความฝ่ายที่มีหน้าที่นำสืบก่อนสืบพยานไปหมดแล้ว ต้องแสดงเหตุว่าไม่สามารถทราบได้ว่าตนจะต้องนำพยานหลักฐานบางอย่างมาสืบเพื่อประโยชน์ของตน หร…ฎีกาที่ 131/2548 🤖 ย่อโดย AI1. การออกหมายนัดชอบด้วยกฎหมายหากข้อความถูกต้องตามคำสั่งศาลและมีการลงลายมือชื่อผู้พิพากษา 2. ศาลมีอำนาจกำหนดนัดสืบพยานโจทก์ได้ แม้ไม่ได้ระบุชัดเจน และโจทก์มีหน้าที่นำพยานม…ฎีกาที่ 295/2501 🤖 ย่อโดย AIวัดซึ่งเป็นนิติบุคคลย่อมมีสิทธิได้มาซึ่งที่ดินโดยการครอบครองได้ และการที่เจ้าของที่ดินมอบการครอบครองที่ดินและสิ่งปลูกสร้างถวายวัดซึ่งเป็นนิติบุคคลแล้ว ถือว่าเจ้าของที่ดิน…ฎีกาที่ 1066/2526 🤖 ย่อโดย AIเมื่อจำเลยแถลงว่าจะไม่ตามประเด็นไปสืบพยานที่ศาลอื่น และมิได้กลับใจขอตามประเด็นไปฟังการพิจารณาและซักค้านพยาน การที่ศาลที่ได้รับแต่งตั้งให้สืบพยานเลื่อนนัดและสืบพยานโดยมิได…ฎีกาที่ 863/2504 🤖 ย่อโดย AIการที่คู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มาศาลในวันสืบพยานเป็นวันแรก ถือว่าขาดนัดพิจารณา แม้ว่าคู่ความนั้นจะไม่ได้มีหน้าที่นำพยานเข้าสืบก็ตาม การที่คู่ความแถลงว่าจะตามประเด็นไปสืบ…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 18 คดีที่อ้างมาตรา 102 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 102

ศาลสืบพยานนอกศาลได้หรือไม่

ได้ ตัวบทให้สืบในศาลหรือนอกศาล ณ ที่ใด ๆ ก็ได้ตามที่ศาลเห็นสมควรตามความจำเป็นแห่งสภาพของพยานหลักฐาน

ศาลอื่นสืบพยานแทนได้หรือไม่

ได้ ถ้าศาลที่พิจารณาคดีเห็นเป็นการจำเป็น มีอำนาจมอบให้ผู้พิพากษาคนใดคนหนึ่งในศาลนั้น หรือตั้งให้ศาลอื่นสืบพยานหลักฐานแทน

ผู้ที่รับมอบมีอำนาจแค่ไหน

มีอำนาจและหน้าที่เช่นเดียวกับศาลที่พิจารณาคดีตามที่ตัวบทกำหนด

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 98มาตรา 99มาตรา 100มาตรา 101มาตรา 103มาตรา 104มาตรา 105มาตรา 106

↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง