⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง › มาตรา 56

มาตรา 56 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ภาค ๑ บททั่วไป · ลักษณะ ๓ คู่ความ
มาตรา ๕๖ ผู้ไร้ความสามารถหรือผู้ทำการแทนจะเสนอข้อหาต่อศาลหรือดำเนินกระบวนพิจารณาใด ๆ ได้ต่อเมื่อได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยความสามารถและตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ การให้อนุญาตหรือยินยอมตามบทบัญญัติเช่นว่านั้น ให้ทำเป็นหนังสือยื่นต่อศาลเพื่อรวมไว้ในสำนวนความ ไม่ว่าเวลาใด ๆ ก่อนมีคำพิพากษาเมื่อศาลเห็นสมควรหรือเมื่อคู่ความฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้อง ให้ศาลมีอำนาจทำการสอบสวนในเรื่องความสามารถของผู้ขอหรือของคู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง และถ้าเป็นที่พอใจว่ามีการบกพร่องในเรื่องความสามารถ ศาลอาจมีคำสั่งกำหนดให้แก้ไขข้อบกพร่องนั้นเสียให้บริบูรณ์ภายในกำหนดเวลาอันสมควรที่ศาลจะสั่ง ถ้าศาลเห็นว่าเพื่อความยุติธรรมไม่ควรให้กระบวนพิจารณาดำเนินเนิ่นช้าไป ศาลจะสั่งให้คู่ความฝ่ายที่บกพร่องในเรื่องความสามารถนั้นดำเนินคดีไปก่อนชั่วคราวก็ได้ แต่ห้ามมิให้ศาลพิพากษาในประเด็นแห่งคดีจนกว่าข้อบกพร่องนั้นได้แก้ไขโดยบริบูรณ์แล้ว ถ้าผู้ไร้ความสามารถไม่มีผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้แทนโดยชอบธรรมทำหน้าที่ไม่ได้ ศาลมีอำนาจออกคำสั่งให้อนุญาตหรือให้ความยินยอมตามที่ต้องการ หรือตั้งผู้แทนเฉพาะคดีนั้นให้แก่ผู้ไร้ความสามารถ ถ้าไม่มีบุคคลอื่นใดให้ศาลมีอำนาจตั้งพนักงานอัยการหรือเจ้าพนักงานฝ่ายปกครองอื่นให้เป็นผู้แทนได้

สรุปมาตรา 56 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้กำหนดเรื่องความสามารถของผู้ไร้ความสามารถในการดำเนินคดี โดยผู้ไร้ความสามารถหรือผู้ทำการแทนจะเสนอข้อหาต่อศาลหรือดำเนินกระบวนพิจารณาได้ต่อเมื่อได้ปฏิบัติตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยความสามารถและตามประมวลกฎหมายนี้ โดยการให้อนุญาตหรือยินยอมต้องทำเป็นหนังสือยื่นต่อศาลเพื่อรวมไว้ในสำนวนความ ทั้งนี้ศาลมีอำนาจสอบสวนเรื่องความสามารถ และถ้าพบว่ามีการบกพร่อง ศาลอาจสั่งให้แก้ไขให้บริบูรณ์ภายในกำหนดเวลาอันสมควร โดยห้ามมิให้ศาลพิพากษาในประเด็นแห่งคดีจนกว่าข้อบกพร่องนั้นได้แก้ไขโดยบริบูรณ์แล้ว และถ้าผู้ไร้ความสามารถไม่มีผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้แทนทำหน้าที่ไม่ได้ ศาลมีอำนาจให้อนุญาตหรือให้ความยินยอม หรือตั้งผู้แทนเฉพาะคดี หรือตั้งพนักงานอัยการหรือเจ้าพนักงานฝ่ายปกครองอื่นเป็นผู้แทนได้

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 56 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 56

พบ 127 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2481–2565) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 7166/2542 🤖 ย่อโดย AI1. การที่ผู้เสียหายฟ้องคดีขอเรียกค่าสินไหมทดแทนโดยไม่ได้ระบุชัดเจนว่าฟ้องในฐานะผู้แทนโดยชอบธรรมของบุตร ก็อาจถือได้ว่าเป็นการฟ้องในนามของบุตรโดยปริยาย หากข้อเท็จจริงที่บร…ฎีกาที่ 4859/2538 🤖 ย่อโดย AI1. การบรรยายฟ้องเรียกค่าเสียหายต้องระบุถึงที่มาของค่าเสียหายโดยละเอียดเพียงพอที่จะให้จำเลยทราบและต่อสู้คดีได้ และโจทก์สามารถนำสืบพยานหลักฐานในชั้นพิจารณาได้ 2. การกระทำขอ…ฎีกาที่ 1354/2508 🤖 ย่อโดย AI* ข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายที่จะยกขึ้นอ้างอิงในฎีกา ต้องเป็นข้อที่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในชั้นอุทธรณ์ มิฉะนั้นจะเป็นฎีกาที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย * สิทธิเรียกร้องค่าเสียหายอั…ฎีกาที่ 7195/2539 🤖 ย่อโดย AI1. ปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน แม้ไม่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาลอุทธรณ์ ก็สามารถยกขึ้นฎีกาได้ 2. ในคดีละเมิดที่ผู้เยาว์เป็นโจทก์ หากมีข้อบกพร่อ…ฎีกาที่ 1195/2531 🤖 ย่อโดย AI1. การบรรยายฟ้องคดีละเมิด ไม่จำเป็นต้องระบุชื่อผู้กระทำการแทนจำเลยที่เป็นนิติบุคคล 2. การบรรยายฟ้องเรียกค่าเสียหายในมูลละเมิด ไม่จำเป็นต้องได้รับความยินยอมจากสามี 3. คำฟ้…ฎีกาที่ 2483/2561 🤖 ย่อโดย AIผู้ซึ่งไม่ได้จดทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นทนายความ หรือผู้ซึ่งขาดจากการเป็นทนายความหรือต้องห้ามทำการเป็นทนายความ จะทำการว่าความในศาล หรือแต่งฟ้องคำให้การ ฟ้องอุทธรณ์ แก้อุท…ฎีกาที่ 3744/2531 🤖 ย่อโดย AI* สิทธิตามสัญญาจ้างแรงงานเป็นสิทธิเฉพาะตัว ไม่เป็นสินสมรส หญิงมีสามีจึงมีอำนาจฟ้องคดีได้ตามลำพังตน โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากสามี * เงินค่านายหน้าหรือค่าตอบแทนการข…ฎีกาที่ 1179/2495 🤖 ย่อโดย AI* ทรัพย์ที่ผู้ล้มละลายโอนไปก่อนล้มละลายนั้น เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีอำนาจขอให้ศาลเพิกถอนการโอนได้ หากการโอนนั้นไม่สุจริตหรือมีค่าตอบแทน และหากเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 127 คดีที่อ้างมาตรา 56 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 56

ผู้เยาว์หรือผู้ไร้ความสามารถฟ้องคดีได้หรือไม่

ได้ต่อเมื่อได้ปฏิบัติตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยความสามารถและตามประมวลกฎหมายนี้ โดยการให้อนุญาตหรือยินยอมต้องทำเป็นหนังสือยื่นต่อศาล

ถ้าไม่มีผู้แทนโดยชอบธรรมจะทำอย่างไร

ศาลมีอำนาจให้อนุญาตหรือให้ความยินยอม หรือตั้งผู้แทนเฉพาะคดี และถ้าไม่มีบุคคลอื่นใด ศาลอาจตั้งพนักงานอัยการหรือเจ้าพนักงานฝ่ายปกครองอื่นเป็นผู้แทนได้

ถ้าความสามารถบกพร่องศาลตัดสินคดีได้ไหม

ตัวบทห้ามมิให้ศาลพิพากษาในประเด็นแห่งคดีจนกว่าข้อบกพร่องนั้นได้แก้ไขโดยบริบูรณ์แล้ว

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 52มาตรา 53มาตรา 54มาตรา 55มาตรา 57มาตรา 58มาตรา 59มาตรา 60

↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง