⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง › มาตรา 54

มาตรา 54 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ภาค ๑ บททั่วไป · ลักษณะ ๒ ศาล
มาตรา ๕๔ คู่ความก็ดี หรือพยานในส่วนที่เกี่ยวกับคำให้การของตนในคดีนั้นก็ดี หรือบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียโดยชอบหรือมีเหตุผลอันสมควรก็ดี อาจร้องขออนุญาตต่อศาลไม่ว่าเวลาใดในระหว่าง หรือภายหลังการพิจารณาเพื่อตรวจเอกสารทั้งหมดหรือแต่บางฉบับในสำนวนเรื่องนั้น หรือขอคัดสำเนา หรือขอให้จ่าศาลคัดสำเนาและรับรอง แต่ทั้งนี้ (๑) ห้ามมิให้อนุญาตเช่นว่านั้นแก่บุคคลอื่นนอกจากคู่ความหรือพยานในคดีที่พิจารณาโดยไม่เปิดเผย หรือในคดีที่ศาลได้มีคำสั่งห้ามการตรวจหรือคัดสำเนาเอกสารในสำนวนทั้งหมดหรือบางฉบับเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยหรือผลประโยชน์ทั่วไปของประชาชน ถึงแม้ผู้ขอจะเป็นคู่ความหรือพยานก็ห้ามมิให้อนุญาตดุจกัน แต่ทั้งนี้ ไม่ตัดสิทธิของคู่ความในการที่จะตรวจหรือคัดสำเนาคำพิพากษาหรือคำสั่งในคดีนั้น หรือในการที่จะขอสำเนาอันรับรองถูกต้อง (๒) ห้ามมิให้อนุญาตให้คู่ความคัดถ้อยคำพยานฝ่ายตนจนกว่าจะได้สืบพยานฝ่ายตนเสร็จสิ้นแล้ว เว้นแต่จะมีพฤติการณ์พิเศษที่จะให้อนุญาต เมื่อได้ให้อนุญาตแล้ว การตรวจ หรือการคัดสำเนานั้น ให้ผู้ขอหรือบุคคลซึ่งได้รับการตั้งแต่งจากผู้ขอโดยชอบเป็นผู้คัดตามเวลาและเงื่อนไขซึ่งจ่าศาลจะได้กำหนดให้เพื่อความสะดวกของศาลหรือเพื่อความปลอดภัยของเอกสารนั้น ห้ามมิให้คัดสำเนาคำพิพากษาหรือคำสั่ง ก่อนที่ได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้นและก่อนที่ได้ลงทะเบียนในสารบบคำพิพากษา ในกรณีที่ศาลได้ทำคำอธิบายเพิ่มเติมกลัดไว้กับรายงานแห่งคำสั่งหรือคำพิพากษาซึ่งกระทำด้วยวาจาตามบทบัญญัติมาตรา ๑๔๑ คำอธิบายเพิ่มเติมเช่นว่านั้นคู่ความจะขอตรวจหรือขอคัดสำเนา หรือขอสำเนาเสมือนเป็นส่วนหนึ่งแห่งคำสั่งหรือคำพิพากษาก็ได้ สำเนาที่รับรองนั้น ให้จ่าศาลเป็นผู้รับรองโดยเรียกค่าธรรมเนียมตามที่กำหนดไว้ในอัตราท้ายประมวลกฎหมายนี้ ในกรณีที่ผู้ขอตรวจเอกสารหรือขอคัดสำเนาด้วยตนเองไม่ต้องเรียกค่าธรรมเนียม

สรุปมาตรา 54 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้ให้สิทธิตรวจและคัดสำเนาเอกสารในสำนวนคดี โดยคู่ความ พยานในส่วนที่เกี่ยวกับคำให้การของตน หรือบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียโดยชอบหรือมีเหตุผลอันสมควร อาจร้องขออนุญาตต่อศาลไม่ว่าเวลาใดในระหว่างหรือภายหลังการพิจารณา เพื่อตรวจเอกสารทั้งหมดหรือบางฉบับ ขอคัดสำเนา หรือขอให้จ่าศาลคัดสำเนาและรับรอง แต่ห้ามอนุญาตแก่บุคคลอื่นนอกจากคู่ความหรือพยานในคดีที่พิจารณาโดยไม่เปิดเผย หรือคดีที่ศาลสั่งห้ามเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยหรือผลประโยชน์ทั่วไปของประชาชน และห้ามอนุญาตให้คู่ความคัดถ้อยคำพยานฝ่ายตนจนกว่าจะสืบพยานฝ่ายตนเสร็จสิ้น เว้นแต่มีพฤติการณ์พิเศษ ทั้งนี้ห้ามคัดสำเนาคำพิพากษาหรือคำสั่งก่อนได้อ่านและก่อนลงทะเบียนในสารบบคำพิพากษา โดยสำเนาที่รับรองให้จ่าศาลเป็นผู้รับรองและเรียกค่าธรรมเนียมตามอัตราท้ายประมวลกฎหมายนี้ ส่วนผู้ที่ตรวจหรือคัดสำเนาด้วยตนเองไม่ต้องเรียกค่าธรรมเนียม

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 54 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 54

พบ 15 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2488–2558) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 3882/2529 🤖 ย่อโดย AIหลักกฎหมายที่วางไว้คือ: * การอ้างว่าคำฟ้องโจทก์เคลือบคลุมโดยไม่ระบุว่าส่วนใดไม่ชัดแจ้งและไม่ชัดแจ้งอย่างไร ถือเป็นคำให้การที่ไม่ชัดแจ้งและไม่เป็นประเด็นข้อพิพาทที่ต้อง…ฎีกาที่ 2434/2549 🤖 ย่อโดย AI1. การที่ผู้ครอบครองที่ดินซึ่งเป็นเจ้าของรวมกับผู้อื่น ได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินนั้น ถือเป็นการครอบครองแทนเจ้าของรวมด้วย เว้นแต่จะมีการแสดงเจตนาเปลี่ยนลักษณะแห่งกา…ฎีกาที่ 76/2522 🤖 ย่อโดย AIหากทายาทตกลงกันไม่ได้ว่าจะตั้งใครเป็นผู้จัดการทำศพผู้ตาย ผู้ที่ได้รับทรัพย์มรดกมากที่สุดจะเป็นผู้มีอำนาจจัดการทำศพ เว้นแต่ผู้มีส่วนได้เสียจะร้องต่อศาลว่าผู้นั้นไม่สมควร แ…ฎีกาที่ 968/2536 🤖 ย่อโดย AIการที่เจ้าของเครื่องหมายการค้าเดิมได้ให้สัตยาบันการขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าของผู้อื่นในประเทศไทย ถือว่าผู้นั้นเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้านั้น และมีอำนาจฟ้องผู้เลียนแ…ฎีกาที่ 5896/2544 🤖 ย่อโดย AIการอุทธรณ์คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลชั้นต้นในคดีอาญาต้องเป็นไปตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา โดยเฉพาะมาตรา 193 วรรคหนึ่ง ที่กำหนดให้ยื่นอุทธรณ์ต่อศาลอุทธร…ฎีกาที่ 4022/2541 🤖 ย่อโดย AIการที่ศาลอนุญาตให้โจทก์คัดคำเบิกความพยานฝ่ายโจทก์ก่อนการสืบพยานฝ่ายโจทก์เสร็จสิ้นโดยไม่มีพฤติการณ์พิเศษ ถือว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย แต่ศาลอาจรับฟังคำเบิกความของพยานที่เบิกความ…ฎีกาที่ 794/2524 🤖 ย่อโดย AIเมื่อกิจการเดิมซึ่งเป็นบุคคลธรรมดาได้จดทะเบียนเป็นนิติบุคคล และนิติบุคคลนั้นได้ดำเนินกิจการต่อเนื่องจากกิจการเดิม โดยมีการรับสินค้าและชำระหนี้บางส่วน นิติบุคคลนั้นย่อมถือ…ฎีกาที่ 1610/2512 🤖 ย่อโดย AIการที่บุคคลหนึ่งครอบครองทรัพย์สินโดยอาศัยสิทธิของตนเองก่อนที่บุคคลอื่นจะทำสัญญาเช่าทรัพย์สินนั้น แม้ต่อมาจะถูกปฏิเสธไม่ให้เช่า ก็ไม่ถือว่าเป็นการครอบครองโดยอาศัยสิทธิของผ…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 15 คดีที่อ้างมาตรา 54 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 54

ขอคัดสำเนาเอกสารในสำนวนคดีได้หรือไม่

ได้ ตัวบทให้คู่ความ พยานในส่วนที่เกี่ยวกับคำให้การของตน หรือบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียโดยชอบหรือมีเหตุผลอันสมควร ร้องขออนุญาตต่อศาล

คัดสำเนาเองต้องเสียค่าธรรมเนียมไหม

ตัวบทระบุว่ากรณีผู้ขอตรวจเอกสารหรือขอคัดสำเนาด้วยตนเองไม่ต้องเรียกค่าธรรมเนียม

มีข้อห้ามอะไรบ้าง

ห้ามอนุญาตแก่บุคคลอื่นนอกจากคู่ความหรือพยานในคดีที่พิจารณาโดยไม่เปิดเผยหรือที่ศาลสั่งห้าม และห้ามให้คู่ความคัดถ้อยคำพยานฝ่ายตนจนกว่าจะสืบพยานฝ่ายตนเสร็จสิ้น เว้นแต่มีพฤติการณ์พิเศษ

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 50มาตรา 51มาตรา 52มาตรา 53มาตรา 55มาตรา 56มาตรา 57มาตรา 58

↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง