⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา › มาตรา 102

มาตรา 102 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

ภาค ๑ ข้อความเบื้องต้น · ลักษณะ ๕ จับ ขัง จำคุก ค้น ปล่อยชั่วคราว
มาตรา ๑๐๒ การค้นในที่รโหฐานนั้น ก่อนลงมือค้นให้เจ้าพนักงานผู้ค้นแสดงความบริสุทธิ์เสียก่อน และเท่าที่สามารถจะทำได้ให้ค้นต่อหน้าผู้ครอบครองสถานที่หรือบุคคลในครอบครัวของผู้นั้น หรือถ้าหาบุคคลเช่นกล่าวนั้นไม่ได้ ก็ให้ค้นต่อหน้าบุคคลอื่นอย่างน้อยสองคนซึ่งเจ้าพนักงานได้ขอร้องมาเป็นพยาน การค้นที่อยู่หรือสำนักงานของผู้ต้องหาหรือจำเลยซึ่งถูกควบคุมหรือขังอยู่ให้ทำต่อหน้าผู้นั้น ถ้าผู้นั้นไม่สามารถหรือไม่ติดใจมากำกับจะตั้งผู้แทนหรือให้พยานมากำกับก็ได้ ถ้าผู้แทนหรือพยานไม่มี ให้ค้นต่อหน้าบุคคลในครอบครัวหรือต่อหน้าพยานดังกล่าวในวรรคก่อน สิ่งของใดที่ยึดได้ต้องให้ผู้ครอบครองสถานที่ บุคคลในครอบครัว ผู้ต้องหา จำเลย ผู้แทนหรือพยานดูเพื่อให้รับรองว่าถูกต้อง ถ้าบุคคลเช่นกล่าวนั้นรับรองหรือไม่ยอมรับรองก็ให้บันทึกไว้

สรุปมาตรา 102 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

การค้นในที่รโหฐาน ก่อนลงมือค้นให้เจ้าพนักงานผู้ค้นแสดงความบริสุทธิ์เสียก่อน และเท่าที่ทำได้ให้ค้นต่อหน้าผู้ครอบครองสถานที่หรือบุคคลในครอบครัว ถ้าไม่มีให้ค้นต่อหน้าบุคคลอื่นอย่างน้อยสองคนที่ขอร้องมาเป็นพยาน ส่วนการค้นที่อยู่ของผู้ต้องหาหรือจำเลยที่ถูกควบคุมให้ทำต่อหน้าผู้นั้น และสิ่งของที่ยึดได้ต้องให้ผู้เกี่ยวข้องดูเพื่อรับรองว่าถูกต้อง

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 102 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 102

พบ 10 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2483–2553) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 779/2487 🤖 ย่อโดย AI* การตรวจค้นของกลางโดยเจ้าพนักงานศุลกากร แม้ไม่ได้บันทึกตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ก็สามารถนำพยานบุคคลเข้าสืบได้ เนื่องจากเป็นการกระทำโดยอำนาจตามกฎหมายศุลกากร *…ฎีกาที่ 2892/2536 🤖 ย่อโดย AIการค้นที่อยู่ของผู้ต้องหาซึ่งถูกควบคุมหรือขังอยู่ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 102 วรรคสอง จะกระทำได้ต่อเมื่อผู้ต้องหาถูกควบคุมหรือขังอยู่เท่านั้น หากมิได้ถูกควบคุมหรือขังอยู่ การค้น…ฎีกาที่ 395/2519 🤖 ย่อโดย AIการค้นในที่รโหฐานต้องกระทำต่อหน้าผู้ครอบครองสถานที่หรือบุคคลในครอบครัวเท่าที่สามารถทำได้ หรือต่อหน้าบุคคลอื่น 2 คนที่เจ้าพนักงานขอร้องมาเป็นพยาน หากหาบุคคลดังกล่าวไม่ได้ …ฎีกาที่ 3912/2553 🤖 ย่อโดย AIการค้นโดยเจ้าพนักงานที่กระทำต่อหน้าผู้ครอบครองสถานที่หรือบุคคลในครอบครัว ถือว่าชอบด้วยกฎหมายตามมาตรา 102 แม้ในตอนแรกจะขาดพยานบุคคลอื่นก็ตาม หากผู้ครอบครองสถานที่ได้เข้ามา…ฎีกาที่ 4791/2528 🤖 ย่อโดย AIสารวัตรตำรวจและสารวัตรปกครองป้องกันเป็นเจ้าพนักงานที่มีอำนาจตรวจค้นโดยไม่ต้องมีหมายค้น เมื่อมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่ามีสิ่งของที่ได้มาโดยผิดกฎหมายอยู่ในเคหสถาน และการตรวจค้…ฎีกาที่ 1455/2544 🤖 ย่อโดย AIการค้นโดยมีหมายค้นจะต้องดำเนินการโดยเจ้าพนักงานผู้ถูกระบุชื่อในหมายค้น และทำการค้นต่อหน้าเจ้าของหรือบุคคลในครอบครัวของเจ้าของสถานที่ที่จะค้น หรือต่อหน้าบุคคลอื่นสองคนที่ข…ฎีกาที่ 4793/2549 🤖 ย่อโดย AIการค้นพบพยานหลักฐานโดยเจ้าพนักงานที่ไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 102 ทำให้พยานหลักฐานนั้นไม่มีน้ำหนักเพียงพอที่จะรับฟังลง…ฎีกาที่ 5455/2534 🤖 ย่อโดย AIการค้นโดยไม่มีหมายค้นกระทำได้เมื่อมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีสิ่งของที่ได้มาโดยการกระทำผิดซ่อนอยู่ และมีเหตุฉุกเฉินอันเชื่อได้ว่าหากเนิ่นช้ากว่าจะเอาหมายค้นมาได้ พยานหลักฐานจะ…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 10 คดีที่อ้างมาตรา 102 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 102

ก่อนค้นบ้านเจ้าพนักงานต้องทำอะไร

ต้องแสดงความบริสุทธิ์เสียก่อนลงมือค้น

ต้องค้นต่อหน้าใคร

เท่าที่สามารถทำได้ให้ค้นต่อหน้าผู้ครอบครองสถานที่หรือบุคคลในครอบครัว ถ้าหาไม่ได้ก็ให้ค้นต่อหน้าบุคคลอื่นอย่างน้อยสองคนที่ขอร้องมาเป็นพยาน

ค้นบ้านผู้ต้องหาที่ถูกขังอยู่ทำอย่างไร

ให้ทำต่อหน้าผู้นั้น ถ้าไม่สามารถหรือไม่ติดใจมากำกับ จะตั้งผู้แทนหรือให้พยานมากำกับก็ได้

ของที่ยึดได้ต้องทำอย่างไร

ต้องให้ผู้ครอบครองสถานที่ บุคคลในครอบครัว ผู้ต้องหา จำเลย ผู้แทน หรือพยานดูเพื่อรับรองว่าถูกต้อง และถ้ารับรองหรือไม่ยอมรับรองก็ให้บันทึกไว้

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 98มาตรา 99มาตรา 100มาตรา 101มาตรา 103มาตรา 104มาตรา 105มาตรา 106

↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง