ℹ️ เอกสารต้นทางรวมกฎหมายหลายฉบับไว้ด้วยกัน จึงมีมาตรา 5 มากกว่าหนึ่งฉบับ — ด้านล่างแยกตามฉบับให้แล้ว โดยเรียงฉบับหลักไว้ก่อน
มาตรานี้กำหนดว่าบุคคลใดจัดการแทนผู้เสียหายในคดีอาญาได้ ได้แก่ ผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้อนุบาล เฉพาะแต่ในความผิดซึ่งได้กระทำต่อผู้เยาว์หรือผู้ไร้ความสามารถซึ่งอยู่ในความดูแล ผู้บุพการี ผู้สืบสันดาน สามีหรือภริยา เฉพาะแต่ในความผิดอาญาซึ่งผู้เสียหายถูกทำร้ายถึงตายหรือบาดเจ็บจนไม่สามารถจะจัดการเองได้ และผู้จัดการหรือผู้แทนอื่น ๆ ของนิติบุคคล เฉพาะความผิดซึ่งกระทำลงแก่นิติบุคคลนั้น หน้านี้ยังปรากฏบทบัญญัติที่ใช้เลขมาตราเดียวกันเรื่องผู้รักษาการตามกฎหมาย ซึ่งกำหนดให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเป็นผู้รักษาการ และมีอำนาจออกกฎกระทรวงวางระเบียบการงานตามหน้าที่
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 5 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 181 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2479–2568) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 2294/2517 🤖 ย่อโดย AIการกระทำของเจ้าพนักงานที่ละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบเพื่อช่วยเหลือผู้อื่นให้พ้นผิดหรือรับโทษน้อยลง ถือเป็นการกระทำผิดต่อผู้เสียหายโดยตรง ผู้เสียหายจึงมีอำนาจฟ้องขอให้…ฎีกาที่ 5515/2531 🤖 ย่อโดย AI* ข้อแตกต่างเกี่ยวกับเวลาที่กระทำความผิดซึ่งเป็นเพียงรายละเอียด ถือไม่ได้ว่าต่างกันในสาระสำคัญ และหากจำเลยไม่ได้หลงต่อสู้ ศาลไม่จำเป็นต้องพิพากษายกฟ้อง * ผู้ดำรงตำแหน…ฎีกาที่ 610/2515 🤖 ย่อโดย AI* หุ้นส่วนที่ไม่ใช่ผู้จัดการหรือผู้แทนของห้างหุ้นส่วนจำกัด นิติบุคคล ย่อมไม่มีอำนาจร้องทุกข์แทน นิติบุคคลนั้นซึ่งเป็นผู้เสียหาย * คำร้องทุกข์ที่ไม่มีข้อความแสดงให้เห็…ฎีกาที่ 1641/2514 🤖 ย่อโดย AI1. การดำเนินกระบวนพิจารณาและอุทธรณ์ฎีกาของผู้เยาว์โดยลำพังโดยไม่มีผู้แทนโดยชอบธรรม ถือว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย 2. คำแจ้งความที่เพียงแจ้งให้ทราบเป็นหลักฐานโดยไม่ขอให้ดำเนินคด…ฎีกาที่ 2178/2524 🤖 ย่อโดย AIผู้จัดการของนิติบุคคลเป็นผู้เสียหายตามกฎหมายอาญา สามารถดำเนินการร้องทุกข์หรือฟ้องคดีอาญาได้ด้วยตนเองหรือมอบอำนาจให้ผู้อื่นกระทำแทน สำเนาใบเบิกพัสดุที่ถูกแก้ไขเปลี่ยนแปลง…ฎีกาที่ 1462-1463/2523 🤖 ย่อโดย AI* ธนาคารตัวการต้องรับผิดในผลแห่งการกระทำของพนักงานซึ่งเป็นตัวแทนในการจ่ายเงินจากบัญชีลูกค้าโดยไม่ได้รับคำสั่ง และธนาคารย่อมเป็นผู้เสียหายเมื่อมีการนำเช็คปลอมไปเบิกเงินจ…ฎีกาที่ 1976-1977/2505 🤖 ย่อโดย AI1. การร้องทุกข์สามารถมอบอำนาจให้ผู้อื่นร้องทุกข์แทนได้ 2. อัยการไม่มีอำนาจฟ้องขอให้เรียกดอกเบี้ยในคดีอาญา แต่หากผู้เสียหายเป็นโจทก์ร่วมและได้ฟ้องเรียกดอกเบี้ยแล้ว ศาลมีอำ…ฎีกาที่ 1350/2563 🤖 ย่อโดย AIการกระทำที่เกิดจากการบันดาลโทสะที่เกิดจากการถูกข่มเหงจิตใจอย่างร้ายแรงด้วยเหตุอันไม่เป็นธรรม ผู้กระทำไม่มีความผิดฐานฆ่าผู้อื่น แต่มีความผิดฐานทำร้ายผู้อื่นจนเป็นเหตุให้ถึ…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 181 คดีที่อ้างมาตรา 5 →
ตัวบทให้ผู้บุพการี ผู้สืบสันดาน สามีหรือภริยา จัดการแทนผู้เสียหายได้เฉพาะในความผิดอาญาซึ่งผู้เสียหายถูกทำร้ายถึงตายหรือบาดเจ็บจนไม่สามารถจะจัดการเองได้
ผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้อนุบาล เฉพาะแต่ในความผิดซึ่งได้กระทำต่อผู้เยาว์หรือผู้ไร้ความสามารถซึ่งอยู่ในความดูแล
ผู้จัดการหรือผู้แทนอื่น ๆ ของนิติบุคคล เฉพาะความผิดซึ่งกระทำลงแก่นิติบุคคลนั้น
↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26