มาตรานี้กล่าวถึงกรณีที่บุคคลกระทำความผิดในขณะที่สภาพจิตใจไม่ปกติ เช่น มีจิตบกพร่อง โรคจิต หรือจิตฟั่นเฟือน จนไม่สามารถรู้ว่าสิ่งที่ทำนั้นผิดหรือถูก หรือไม่สามารถควบคุมตัวเองได้ บุคคลนั้นจะไม่ต้องรับโทษ แต่หากยังพอรู้ผิดชอบหรือควบคุมตัวเองได้บ้าง ก็ยังต้องรับโทษ แต่ศาลอาจลดโทษให้ได้
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 65 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 89 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2464–2563) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 2072/2538 🤖 ย่อโดย AI1. การซื้อขายเสร็จเด็ดขาด กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินย่อมโอนไปยังผู้ซื้อทันทีที่ตกลงกัน แม้จะยังไม่ได้ชำระราคาครบถ้วน 2. การกระทำของบุคคลผู้มีจิตบกพร่องที่ยังสามารถรู้ผิดชอบอยู…ฎีกาที่ 1816/2541 🤖 ย่อโดย AIเมื่อศาลชั้นต้นชี้ขาดว่าจำเลยสามารถต่อสู้คดีได้ และจำเลยมิได้โต้แย้ง การดำเนินกระบวนพิจารณาต่อมาจึงชอบด้วยกฎหมาย. ความเห็นของแพทย์ที่วินิจฉัยว่าจำเลยไม่สามารถต่อสู้คดีได้…ฎีกาที่ 321/2535 🤖 ย่อโดย AI1. แม้จำเลยจะป่วยเป็นโรคจิต แต่หากยังสามารถรู้ผิดชอบและบังคับตนเองได้ ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้ก็ได้ 2. การบุกรุกเข้าไปในเคหสถานโดยไม่มีเจตนาฆ่าแต่แรก และต่อม…ฎีกาที่ 6494/2537 🤖 ย่อโดย AI1. การกระทำที่เกิดขึ้นในขณะที่บุคคลนั้นยังสามารถจดจำบุคคลและเรียกชื่อได้ถูกต้อง และเลือกกระทำต่อบุคคลใดบุคคลหนึ่งโดยเฉพาะ ไม่ใช่การกระทำต่อบุคคลทั่วไป ถือว่าบุคคลนั้นยังส…ฎีกาที่ 189-190/2489 🤖 ย่อโดย AIการที่ศาลจะลงโทษจำเลยในความผิดฐานเป็นตัวการกระทำความผิดได้นั้น จะต้องเป็นไปตามคำขอท้ายฟ้องของโจทก์เท่านั้น หากโจทก์ขอให้ลงโทษฐานสมรู้ในการกระทำความผิด แม้ในระหว่างพิจารณา…ฎีกาที่ 2721/2546 🤖 ย่อโดย AIการกระทำที่มุ่งต่อผล แต่ผลนั้นไม่เกิดขึ้นเพราะเหตุอื่นที่มิใช่เหตุอันเกิดแก่ตัวผู้กระทำเอง เป็นการพยายามกระทำความผิดตามกฎหมาย. แม้ผู้กระทำจะมีความผิดปกติทางจิต แต่หากยัง…ฎีกาที่ 101/2547 🤖 ย่อโดย AIจำเลยที่กระทำความผิดโดยมีระดับเชาวน์ปัญญาที่สามารถรู้ผิดชอบและบังคับตนเองได้ ไม่เข้าข่ายได้รับการยกเว้นโทษหรือลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดตาม ป.อ. มาตรา 65 การชดใช้ค่าเสี…ฎีกาที่ 350/2481 🤖 ย่อโดย AI* ผู้ที่จัดหาอาวุธปืนและเครื่องแบบให้ผู้กระทำความผิดเพื่อไปใช้ในการกระทำความผิด ต้องมีความผิดฐานสมรู้ และต้องได้รับโทษ 2 ใน 3 ของโทษที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้น *…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 89 คดีที่อ้างมาตรา 65 →
หากบุคคลนั้นไม่สามารถรู้ผิดชอบหรือไม่สามารถบังคับตนเองได้เลยเพราะมีจิตบกพร่อง โรคจิต หรือจิตฟั่นเฟือน ก็จะไม่ต้องรับโทษสำหรับความผิดนั้น
ถ้าผู้กระทำความผิดยังสามารถรู้ผิดชอบอยู่บ้าง หรือยังสามารถบังคับตนเองได้บ้าง ผู้นั้นต้องรับโทษสำหรับความผิดนั้น แต่ศาลอาจลดโทษให้ได้
เป็นภาวะที่ทำให้บุคคลไม่สามารถรู้ผิดชอบหรือไม่สามารถบังคับตนเองได้ ซึ่งเป็นเหตุผลที่กฎหมายพิจารณาเป็นพิเศษ
การพิจารณาว่าผู้กระทำผิดอยู่ในภาวะดังกล่าวหรือไม่ เป็นดุลยพินิจของศาล โดยพิจารณาจากข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้อง
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26