คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 320/2483

อายุความ 1 ปี ในเรื่องฟ้องเรียกมฤดกย่อมนำมาใช้บังคับไม่ได้ ถ้าเป็นเรื่องปกครองทรัพย์มฤดกไว้แทนกันในคดีฟ้องเรียกทรัพย์มฤดกเมื่อศาลเห็นว่า จำเลยเป็นทายาทควรได้รับมฤดกแล้ว ศาลมีอำนาจจะพิพากษาให้จำเลยได้รับมฤดกได้ ไม่จำเป็นที่จำเลยผู้นั้น จะต้องร้อง สอดเข้ามาขอส่วนแบ่ง

ได้ความว่า จำเลยได้ปกครองทรัพย์อันเป็นมฤดกของบิดาโจทก์ซึ่งวายชนม์มาหลายปีแล้ว ทรัพย์ที่กล่าวนี้ยังมิได้แบ่งปันกันระวางทายาทที่มีสิทธิควรจะได้ บัดนี้โจทก์ขอฟ้องเรียกมฤดกอันเป็นส่วนที่ โจทก์ควรจะได้ จำเลยต่อสู้ว่าโจทก์ฟ้องคดีเกิน ๑ ปี ขาดอายุความ ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์เห็นว่าฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความ เพราะเป็นเรื่องปกครองทรัพย์มฤดกแทนกันระวางทายาทผู้มีสิทธิได้รับมฤดก และทรัพย์รายนี้ก็ยังมิได้แบ่งปันกัน พิพากษาให้แบ่งมฤดกให้โจทก์และผู้ร้องสอด จำเลยฎีกาว่าจำเลยเป็นทายาทและเป็นคู่ความ ควรได้มฤดกที่ศาลล่างแบ่งให้ฉะเพาะ โจทก์และผู้ร้องสอดเป็นการไม่ชอบด้วยประมวล แพ่งฯ มาตรา ๑๗๔๙ และว่าคดีของโจทก์ขาดอายุความ ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อปรากฎว่าเป็นเรื่องปกครองมฤดกแทนกันแล้ว อายุความ ๑ ปี ในเรื่องฟ้องเรียกมฤดกย่อมนำมาใช้บังคับไม่ได้ ส่วนการแบ่งมฤดกนั้นเห็นว่า มาตรา ๑๗๔๙ นั้น นำมาใช้บังคับ ได้ไม่ ฉะเพาะสำหรับผู้ร้องสอดเท่านั้นใช้บังคับได้ตลอดถึงตัวจำเลยซึ่งเป็นทายาทอยู่ในฐานะอันควรได้มฤดกเช่นเดียวกับ โจทก์และผู้ร้องสอดด้วย เพราะจำเลยก็เป็นคู่ความในคดีตามความในมาตรานี้วรรถสองอยู่แล้ว หาจำเป็นที่ จำเลยจะต้องร้องสอดเข้ามาขอส่วนแบ่งด้วยอีกไม่ จำเลยมีสิทธิได้รับส่วนแบ่งมฤดกรายนี้ด้วยจึงพิพากษาแก้ศาลล่างทั้ง ๒ ให้จำเลยได้รับส่วนแบ่งมฤดกด้วย ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 320/2483 นายเที่ยง ณ นคร นางหนู ณ นคร โจทก์ และนางสวัสดิ์รุ่งโรจน์ ผู้รับมฤดก ความ ขุนอินทร์บุรี กับพวก ล. นางโพธิ ณ นคร ผู้ร้องสอด