คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 155/2485

ใช้เครื่องยนตร์เป็นเครื่องมือวิดน้ำทำการจับสัตว์น้ำในคูล้อมบ้าน มิได้อยู่ในความหมายของ พ.ร.บ.อากรค่าน้ำ ศก 120 มาตรา 14 แม้จะมีประกาศห้ามก็ลงโทษไม่ได้. เมื่อการกระทำของจำเลยมิได้เป็นผิด แม้จำเลยรับ ศาลก็ไม่ลงโทษจำเลย.

โจทก์ฟ้องว่าจำเลยใช้เครื่องยนตร์เป็นเครื่องมือทำการจับสัตว์น้ำในคูล้อมบ้านซึ่งมีทางติดต่อเนื่องกับทางน้ำไหล อันเป็นเขตต์ที่ข้าหลวงประจำจังหวัดห้ามมิให้ทำการจับสัตว์น้ำ เพราะเป็นฤดูน้ำแดงและฤดูปลาวางไข่เพื่อรักษาพันธุ์สัตว์น้ำ ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติอากรค่าน้ำ ศก ๑๒๐ มาตรา ๑๔,๒๑ และพระราชบัญญัติเพิ่มเติมอากรค่าน้ำมาตรา ๒๓ ประกาศของข้าหลวงประจำจังหวัดสมุทรปราการลงวันที่ ๘ มีนาคม ๒๔๘๑ เรื่องห้ามจับสัตว์น้ำในฤดูน้ำแดงและสัตว์วางไข่ จำเลยรับสารภาพตลอดข้อหา ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์โดยกล่าวว่าโจทก์มิได้ประสงค์ให้ลงโทษตามบทที่ควรลงโทษจำเลย. โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าจำเลยทำการวิดคูล้อมบ้านของจำเลยด้วยเครื่องยนตร์มิได้จับปลาในที่น้ำนิ่งซึ่งเป็นที่ปลาอาศัยไข่ ทั้งไม่ได้ใช้เครื่องมือซึ่งระบุไว้(ในมาตรา ๑๔ พระราชบัญญัติอากรค่าน้ำ) ฟ้องของโจทก์บรรยายความผิดของจำเลยไม่ต้องด้วยมาตรา ๑๔ แห่งพระราชบัญญัติอากรค่าน้ำ ศก ๑๒๐ ซึ่งโจทย์อ้างว่า เมื่อไม่ได้บรรยายความผิดของจำเลยว่าผิดด้วยกฏหมายอื่น จะเอาโทษแก่จำเลยมิได้พิพากษายืนในข้อที่ยกฟ้อง โจทก์ฎีกาว่า ได้บรรยายในฟ้องชัดเจนแล้วว่า จำเลยได้ทำผิดตามประกาศข้าหลวงประจำจังหวัด จำเลยก็รับเช่นนั้น ศาลฎีกาเห็นว่าโจทก์อ้างพระราชบัญญัติอากรค่าน้ำ ศก ๑๒๐ มาตรา ๑๔ เป็นหลักในการที่ว่าจำเลยกระทำผิด การกระทำของจำเลยตามฟ้องโจทก์นั้นคือ จำเลยวิดคูโดยใช้เครื่องยนตร์เป็นเครื่องมือวิดน้ำทำการจับสัตว์น้ำในคูล้อมบ้าน ดังนี้ เห็นว่าแม้จะได้ความว่าจำเลยกระทำการตามฟ้องจริง ก็มิได้อยู่ในถ้อยคำและความหมายของพระราชบัญญัติมาตราที่กล่าวข้างต้น ซึ่งจะฟ้องใช้โดยเคร่งครัด เพราะเป็นบทกำหนดความผิดทางอาญา เมื่อเช่นนี้แม้จะมีประกาศข้าหลวงประจำจังหวัดออกตามกฏกระทรวงประการใดหรือไม่ก็ดี ก็ไม่เป็นเหตุที่จะลงโทษจำเลยได้ เมื่อการกระทำของจำเลยมิได้เป็นผิดตามบทกฏหมายแล้ว แม้จำเลยจะให้การรับสารภาพตามข้อหา ศาลก็ไม่อาจลงโทษจำเลยได้ จึงพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 155/2485 อัยยการสมุทรปราการ โจทก์ นายขาว รัตนกุ จำเลย