คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 295/2488

ที่ภายในเส้นสีแดงซึ่งโจทก์ยกเว้นไม่ขับไล่จำเลย ในฟ้องว่ามี 61 ไร่เศษ จำเลยแถลงว่ามี 76 ไร่ จำเลยรับในรายงานพิจารณาว่ามีประมาณ 75 ไร่เศษ เมื่อสืบพะยานแล้ว ศาลฟังว่ามี 61 ไร่เศษได้เพราะคำแถลงของโจทก์เป็นแต่ประมาณ. ในคำพิพากษาว่า ถ้ามีปัญหาในเรื่องกันเขตต์ก็ให้เจ้าหน้าที่กันเขตต์ให้ตรงตามหลักวิชาแผนที่ให้ได้เนื้อที่ดังระบุในคำพิพากษานั้น นับว่าเป็นคำบังคับที่ชอบ.

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยกับพวกมิได้ขอจับจองที่ดิน ได้บังอาจเข้าโก่นสร้างถ่างป่ายึดถือที่รกร้างว่างเปล่าในเขตต์ที่ได้มีกฎหมายหวงห้าม และให้อธิบดีกรมสหกรณ์เป็นเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจหวงห้ามในเขตต์ที่รายนี้ ขอให้ศาลขับไล่จำเลยเว้นแต่เนื้อที่ในเส้นสีแดงในแผนที่ท้ายฟ้องประมาณ ๖๑ ไร่ ๒ งาน ๒๘ ตารางวา จำเลยให้การต่อสู้หลายประการและว่า โจทก์ไม่มีสิทธิจะฟ้องเพราะ พ.ร.บ.จัดต้องสหกรณ์นิคม ๒๔๘๓ ซึ่งให้อำนาจโจทก์นั้น ได้ยกเลิกโดย พ.ร.บ.จัดที่ดินเพื่อการครองชีพ ๒๔๘๓ แล้ว ศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงว่า ที่ดินที่จำเลยเข้าทำประโยชน์ก่อนนั้นมีเพียง ๒๓ ไร่ นอกนั้นจำเลยเข้าโก่นสร้างครอบครองที่วิวาทภายหลังที่ได้มีพระราชกฤษฎีกาหวงห้าที่ดินในท้องที่จังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ.๒๔๘๐ แล้ว และจำเลยจะยกอายุความปรปักษ์ใช้ยันโจทก์ซึ่งเป็นผู้แทนของแผ่นดินไม่ได้ ส่วน พ.ร.บ.จัดตั้งสหกรณ์นิคม ๒๔๘๓ ที่จำเลยว่าถูกยกเลิกไปโดย พ.ร.บ. จัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ.๒๔๘๓ นั้น โจทก์ฟังฟ้องจำเลยได้โดยอาศัยอำนาจตามพระราชกฤษฎีกาหวงห้ามที่ดินดังกล่าวข้างต้น พิพากษาให้จำเลยออกจากที่พิพาท เว้นแต่ที่ ๖๑ ไร่เศษซึ่งโจทก์ยอมยกให้ตามฟ้องนั้น ถ้ามีปัญหาในการกันเขตต์ เมื่อเจ้าหน้าที่ กันเขตต์ให้ตรงตามหลักวิชาแผนที่ให้ได้เนื้อที่ดังกล่าวนั้นแล้วให้ถือว่าเป็นการเพียงพอ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาตัดสิน ข้อที่จำเลยได้เถียงในเนื้อที่ในจุดเส้นแดงนั้น ได้ความว่าชั้นแรกโจทก์ฟ้องว่า เนื้อที่ในจุดเส้นสีแดงที่ ๖๑ ไร่เศษ จำเลยให้การว่ามี ๗๖ ไร่ โจทก์แถลงรับในรายงานพิจารณาว่ามีประมาณ ๗๕ ไร่ เมื่อศาลสืบพะยานแล้วฟังว่ามี ๖๑ ไร่ ๒ งาน ๒๘ ตารางวาการที่ศาลรับฟังเช่นนี้ ไม่นอกเหนือประเด็นหรือผิดวิธีพิจารณา เพราะเนื้อที่ในจุดสีแดงเป็นของตายด้วย+ข้อพิจารณามีเพียงว่ามีเนื้อที่จำนวนเท่าใดการที่โจทก์เป็นแต่คำประมาณเท่านั้น ส่วนในเรื่องกันเขตต์ที่ดิน+ แผนที่และหลักอยู่แล้ว มิใช่ให้เจ้าหน้าที่กันเขตต์ตาม+ จึงพิพากษายืนตามศาลล่าง ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 295/2488 กรมสหกรณ์ และอธิบดีกรมสหกรณ์ โจทก์ นายตุ้ย ประดิษฐ์ กับพวก จำเลย