คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 278/2489

ป.ม.วิธีพิจารณาความอาญา ม.158 (5) ใช้คำว่า "อีกทั้งบุคคลหรือสิ่งของที่เกี่ยวข้องด้วยพอสมควรให้จำเลยเข้าใจข้อหาได้ดี คำว่า "หรือ" หมายถึงอย่างใดอย่างหนึ่ง สำคัญอยู่ที่ให้จำเลยเข้าใจข้อหาได้ดี โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตาม พ.ร.บ.โรงรับจำนำโดยหาว่า จำเลยเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา แม้ในฟ้องไม่ระบุชื่อผู้จำนำก็ไม่เป็นฟ้องเคลือบคลุม

โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเป็นผู้ถือใบอนุญาตให้ตั้งโรงรับจำนำยี่ห้อย่องเชี้ยง วันที่ ๓๐ มิถุนายน ๒๔๘๗ เวลากลางวันจำเลยได้รับจำนำจักรเย็บผ้ายี่ห้อซิงเกอร์ไว้จากผู้มีชื่อ ๑ คันเป็นเงิน ๑๕๐ บาท โดยจำเลยเรียกดอกเบี้ยหรือกำไรสูงกว่าอัตราที่กฎหมายกำหนด คือนอกจากเรียกดอกเบี้ยร้อยละ ๑๕ ต่อปี ยังเรียกเงินกำไรเป็นค่ารักษาล่วงหน้าอีก ๒๐ บาท วันที่ ๑๔ พฤศจิกายน ๒๔๘๗ เวลากลางวัน ผู้จำนำตั๋วจำนำมาขอไถ่จำเลยปฏิเสธไม่ยอมคืนจักร เหตุเกิดตำบลเสาชิงช้า อำเภอพระนคร จังหวัดพระนคร ขอให้ลงโทษตาม พ.ร.บ.โรงรับจำนำ พ.ศ.๒๔๘๐ มาตรา ๕,๑๒,๒๐,๒๑,๓๒ จำเลยปฏิเสธ ศาลชั้นต้นเห็นว่า ฟ้องโจทก์มิได้ระบุให้ชัดแจ้งว่าผู้ที่นำจักรเย็บผ้ามาจำนำเลยเป็นใคร ไม่ถูกต้องตาม ป.ม.วิธีพิจารณาความอาญา ม.๑๕๘ (๕) ศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาวินิจฉัยต้องกันว่า ฟ้องโจทก์ได้ระบุการกระทำที่อ้างว่า จำเลยได้กระทำผิดและรายละเอียดเกี่ยวกับเวลาและสถานที่ซึ่งเกิดการกระทำนั้น ๆ อีกทั้งสิ่งของที่เกี่ยวข้องด้วยพอสมควรเท่าที่จะให้จำเลยเข้าใจข้อหาได้ดีแล้ว แต่มิได้ระบุชื่อบุคคลผู้จำนำจักรเย็บผ้า เป็นแต่กล่าวว่าจำเลยได้รับจำนำจักรเย็บผ้ายี่ห้อซิงเกอร์ไว้จากผู้มีชื่อ เห็นว่ามาตรา ๑๘๕ (๖) ใช้คำว่า "อีกทั้งบุคคลหรือสิ่งของที่เกี่ยวข้องด้วยพอสมควรเท่าที่ทำให้จำเลยเข้าใจข้อหาได้ดี คำว่า "หรือ" ในที่นี้หมายความว่าอย่างใดอย่างหนึ่ง แล้วแต่กรณี ความสำคัญอยู่ที่ว่ากล่าวพอสมควรที่จะให้จำเลยเข้าใจข้อหาได้ดี คดีนี้เป็นเรื่องหาว่าจำเลยกระทำผิด พ.ร.บ.โรงรับจำนำ ตามข้อความที่โจทก์บรรยายในฟ้องดังกล่าวมาเห็นว่าพอสมควรให้จำเลยเข้าใจข้อหาในเรื่องนี้ได้เป็นอย่างดีแล้ว ให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นพิจารณาพิพากษาใหม่ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 278/2489 พนักงานอัยยการกรมอัยยการ โจทก์ นายฮั่วคุณ แซ่เบ๊ จำเลย