คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 504/2489

สิ่งของใดจะอยู่ในความควบคุมหรือไม่ เป็นอำนาจของคณะกรรมการ คณะกรมการจังหวัดซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ในการควบคุม ไม่มีอำนาจประกาศควบคุมสิ่งของนั้น ๆ เอาเอง ในกรณีเช่นนี้ ผู้ฝ่าฝืนประกาศของคณะกรมการจังหวัด ไม่มีความผิด

โจทก์ฟ้องหาว่า จำเลยไม่แจ้งปริมาณและสถานที่เก็บข้าวเปลือกซึ่งคณะกรมการจังหวัดน่านซึ่งได้รับแต่ตั้งให้เป็นเจ้าหน้าที่ได้ออกประกาศควบคุม และบังคับให้ไปแจ้งปริมาณ ๆ ขอให้ลงโทษตาม พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องอุปโภคและบริโภคในภาวะคับขับ พ.ศ.๒๔๘๘ มาตรา ๑๐,๑๗,๒๐ ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาลงโทษจำเลยและริบข้าวเปลือกของกลาง จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตามความในพ.ร.บ.ควบคุมเครื่องอุปโภคบริโภคและของอื่น ๆ ในภาวะคับขัน พ.ศ.๒๔๘๘ มาตรา ๔,๕ นั้นอำนาจของพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งคณะกรรมการแต่งตั้งขึ้นจะมีก็แต่ฉะเพาะที่จะปฏิบัติการเกี่ยวเนื่องกับสิ่งของที่อยู่ในความควบคุมแล้วเท่านั้น ส่วนการที่จะกำหนดให้สิ่งใดบ้างเป็นสิ่งของที่อยู่ในความควบคุมนั้นเป็นอำนาจของคณะกรรมการโดยฉะเพาะพนักงานเจ้าหน้าที่หามีอำนาจที่จะกำหนดควบคุมสิ่งของใดเอาเองไม่ คดีนี้ปรากฎว่า คณะกรมการจังหวัดน่านซึ่งเป็นพนักงานเจ้าพนักงานได้ประกาศควบคุมข้าวเปลือกด้วยประกาศฉะบับนั้นเอง ไม่ปรากฎว่าข้าวเปลือกเป็นสิ่งของที่คณะกรรมการได้กำหนดให้ควบคุมไว้แล้ว คณะกรมการจังหวัดน่าน จึงไม่มีทางอาศัย พ.ร.บ.ฉะบับที่กล่าวนี้บังคับผู้ใดเกี่ยวกับสิ่งของนั้นได้ เพราะข้าวเปลือกยังไม่เป็นสิ่งของที่ถูกควบคุมโดยถูกต้องตาม พ.ร.บ.นั้น จำเลยจึงยังไม่มีผิด พิพากษากลับให้ยกฟ้อง และคืนของกลางให้จำเลย ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 504/2489 อัยยการน่าน โจทก์ นายยศ สอนศิริ จำเลย