คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 849/2490

เกิดไฟไหม้บ้านเช่าในขณะที่ผู้เช่าเป็นผู้ครอบครอง ในฐานะเป็นผู้เช่านั้น แม้ผู้ให้เช่าจะสืบไม่ได้ความชัดว่า ไฟเกิดขึ้นด้วยเหตุใดหรือใครทำให้เกิดขึ้นก็ดี เมื่อได้ความว่าไฟเกิดขึ้นจากบ้านที่เช่า ไม่ใช่เกิดขึ้นที่อื่นแล้วลุกลามมาไหม้บ้านเช่าแล้วผู้เช่าก็ย่อมมีหน้าที่สืบแสดงข้อแก้ตัวเพื่อให้พ้นความรับผิด ถ้าสืบไม่ได้ก็ไม่พ้นความรับผิด

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเช่าบ้านของโจทก์อยู่แล้วเกิดเพลิงไหม้ลุกลามหมดทั้งหลัง ทำให้โจทก์เสียหายเป็นเงิน ๑๕๐๐๐ บาท จำเลยจะต้องรับผิด เพราะถือว่าเป็นความผิดของจำเลยหรือของบุคคลซึ่งอยู่กับจำเลย จำเลยให้การต่อสู้ว่า ขณะเรือนถูกเพลิงไหม่ไม่มีใครอยู่ เพลิงเกิดไหม้บ้านใกล้เคียงของผู้อื่นก่อนแล้ว จึงลุกลามมาไหม้บ้านของโจทก์ที่จำเลยเช่า จำเลยไม่ต้องรับผิด ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยรับผิดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกา เห็นว่าศาลฟังได้ว่า ไฟเกิดขึ้นที่ครัวบ้านจำเลยก่อน หาใช่เกิดจากบ้านข้างเคียงไม่แต่ไฟจะเกิดขึ้นด้วยเหตุใดหรือใครทำให้เกิด โจทก์สืบไม่ได้ความชัด แต่เมื่อทางพิจารณาฟังได้ว่าไฟได้เกิดจากบ้านจำเลยแล้ว จำเลยย่อมมีหน้าที่แสดงข้อแก้ตัวเพื่อให้พ้นความรับผิด เพราะจำเลยเป็นผู้ครอบครองบ้านของโจทก์ในฐานเป็นผู้เช่า เมื่อจำเลยสืบแสดงไม่ได้ ก็ไม่พ้นความรับผิด จึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 849/2490 หลวงวิจารณ์ราชสฤชญ์ โจทก์ นายเอาตาร์ ซิงห์ จำเลย