คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 424/2491

โจทก์รับโคของจำเลยที่+ของฝ่ายตนทำให้บาดเจ็บไว้รักษา แล้วมอบโคของตนให้จำเลยไปใช้งานแทนก่อนชั่วคราวเมื่อรักษาแผลโคหายแล้วต่างจะเปลี่ยนโคกันตามเดิม ครั้นโคที่เจ็บตายแล้ว โจทก์ส่งคืนจำเลย ปรากฏว่าโคที่โจทก์มอบให้จำเลยไปใช้นั้นตายเสียแล้ว ดังนี้โจทก์ควรจะฟ้องเรียกโคของโจทก์กลับคืนหรือเรียกค่าเสียหายฐานยืมใช้คงรูป. ถ้าโจทก์มาฟ้องว่าได้ตกลงแลกเปลี่ยนโคกับจำเลย โดยจำเลยรับมอบโคจากโจทก์แล้ว ส่วนโคของจำเลยซึ่งจะต้องมอบให้โจทก์นั้น จำเลยมิได้นำมามอบตามสัญญาแลกเปลี่ยน โจทก์จึงฟ้องให้จำเลยมอบโคของจำเลยหรือใช้ราคาดังนี้ ถือว่าประเด็นที่โจทก์ฟ้องรูปเรื่องต่างกับข้อเท็จจริงที่ปรากฏในทางพิจารณา ฉะนั้นที่โจทก์ฟ้องผิดรูปเรื่องมาดังนี้เป็นการแสดงว่าโจทก์นำสืบไม่สมฟ้อง ศาลต้องยกฟ้อง.

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยได้ตกลงแลกเปลี่ยนโคกัน ๑ ตัว ราคา ๒๐๐ บา จำเลยรับโคไปจากโจทก์เสร็จแล้ว ส่วนโคของจำเลย ๆ มิได้มอบให้โจทก์ตามสัญญา ทำให้โจทก์ต้องเสียหายเพราะมิได้ใช้โคไถนา จึงฟ้องขอให้จำเลยมอบโคให้โจทก์กับใช้ค่าเสียหาย แต่ทางพิจารณาได้ความว่า เดิมบุตรีโจทก์เอามีดขว้างปาถูกน่องโคของจำเลยมีบาดเจ็บ โจทก์จำเลยจึงตกลงกันว่าให้จำเลยเอาโคของโจทก์ ๑ ตัว ไปใช้งานแทนไปพลาง ส่วนโจทก์เอาโคของจำเลยที่บาดเจ็บไว้รักษาบาดแผล ถ้าหากหายแล้วจะส่งคืนโคกันและกันตามเดิม บัดนี้โคของจำเลยหายป่วยเจ็บ โจทก์ได้นำคืนให้แก่จำเลยแล้ว ส่วนโคของโจทก์ซึ่งอยู่ที่จำเลยนั้นตายเสีย ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้ราคาโค ๒๐๐ บาทแก่โจทก์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าโจทก์ตั้งประเด็นว่า ได้แลกเปลี่ยนโคกัน จำเลยปฏิเสธ โจทก์สืบไม่ได้ความตามฟ้อง จึงชะนะคดีไม่ได้ พิพากษากลับให้ยกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตามประเด็นที่โจทก์ฟ้อง รูปเรื่องต่างกับข้อเท็จจริงที่ปรากฏในทางพิจารณา โจทก์ควรฟ้องเรียกโคของโจทก์กลับคืน หรือเรียกค่าเสียหายจากยืมใช้คงรูป ไม่ใช่ลักษณะแลกเปลี่ยน ฉะนั้นจึงถือว่าโจทก์สืบไม่สมฟ้อง พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 424/2491 นายคง นางนิ่ม ร่วมรัก โจทก์ นายแช่ม นางเตี้ยม สุวรรณโชติ จำเลย