คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 688/2491

โจทก์เป็นทายาทของผู้ตาย ฟ้องเรียกทรัพย์คือที่ดินบ้านเรือนอันเป็นทรัพย์มฤดกของผู้ตายจากจำเลย ซึ่งเป็นภรรยาที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายของผู้ตาย ดังนี้ จำเลยจะขอให้หักค่าทำศพผู้ตาย ซึ่งจำเลยว่าได้ออกไปเป็นส่วนตัว ออกจากกองมฤดก โดยมิได้ฟ้องหรือฟ้องแย้งขึ้นมาไม่ได้ เพราะไม่ใช่เรื่องการแบ่งมฤดกระหว่างโจทก์จำเลย ทั้งมูลหนี้ก็มีวัตถุต่างกัน ไม่อยู่ในสภาพที่จะหักกันได้

โจทก์ฟ้องอ้างว่า โจทก์เป็นทายาท จำเลยไม่ใช่ภรรยาโดยชอบด้วยกฎหมายของผู้ตายครอบครองทรัพย์มฤดกของผู้ตายไว้ ขอให้ศาลแสดงว่าทรัพย์ตามบัญชีท้ายฟ้อง คือที่ดินและบ้านเรือนเป็นทรัพย์มฤดกของผู้ตาย ซึ่งตกแก่โจทก์ฝ่ายเดียว และถ้าหากจะต้องแบ่งปันก็ขอให้หักค่าทำศพผู้ตาย ซึ่งโจทก์เป็นผู้ออกไว้ก่อน จำเลยให้การว่า จำเลยเป็นภรรยาผู้ตายก่อนใช้ ป.พ.พ.ว่าด้วยครอบครัว และจำเลยเป็นผู้ออกค่าทำศพผู้ตาย ขอให้หักค่าทำศพให้ด้วย ศาลชั้นต้นเห็นว่า ทรัพย์ตามบัญชีท้ายฟ้องเป็นของผู้ตาย จำเลยเป็นภรรยาไม่ชอบด้วยกฎหมาย ไม่มีสิทธิรับมฤดก ส่วนค่าทำศพ ศาลฟังว่า โจทก์เป็นผู้ออกเงิน จึงพิพากษาว่าทรัพย์ตามบัญชีท้ายฟ้องเป็นมฤดกซึ่งตกแก่โจทก์ ห้ามมิให้จำเลยเกี่ยวข้อง จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ฟังว่า จำเลยเป็นผู้ออกเงินทำศพผู้ตาย จึงพิพากษาแก้ให้โจทก์ใช้เงินค่าทำศพแก่จำเลย นอกนั้นยืนตาม โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยไม่ใช่ภรรยาอันชอบด้วยกฎหมายของผู้ตาย ประเด็นเรื่องเงินทำสพที่จำเลยว่าได้ออกไปเป็นส่วนตัวนั้น เห็นว่าเป็นคนละเรื่องกับกรณีที่โจทก์ฟ้อง โจทก์ฟ้องเรียกทรัพย์คือที่ดินบ้านเรือน ซึ่งเป็นมฤดกของผู้ตายจากจำเลยดังนี้ จำเลยจะขอให้หักหนี้ค่าทำศพของจำเลย ออกจากกองมฤดกโดยมิได้ฟ้องหรือฟ้องแย้งขึ้นมาได้ เพราะเรื่องนี้ไม่มีการแบ่งมฤดกระหว่างโจทก์จำเลย ทั้งมูลหนี้ก็มีวัตถุต่างกัน ไม่อยู่ในสภาพที่จะหักกันได้ พิพากษาแก้ให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 688/2491 นางพุ่ม ไกรแก้ว นายเปี่ยมหยูจีน โจทก์ นางเหลื่อม ไกรแก้ว จำเลย