คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 27/2493

คดีที่หาว่าจำเลยกระทำผิด พ.ร.บ.สำรวจและห้ามกักกันข้าว เมื่อข้อเท็จจริงที่ได้ความทางพิจารณาต่างกับที่โจทก์กล่าวในฟ้อง และศาลต้องยกฟ้องแล้ว ศาลจะริบข้าวและเรือของกลางมิได้

โจทก์หาว่าจำเลยกับพวกสมคบกันขนย้ายข้าวสาร๑๐,๙๕๔ กิโลกรัม ออกจากบริเวณอ่าวมหาชัย จังหวัดสมุทรสาคร และได้ขนย้ายไปทางทะเลฝ่าฝืนประกาศ ฯ ขอให้ลงโทษและริบข้าวและเรือพร้อมด้วยเครื่องอุปกรณ์ของกลาง ฯลฯ จำเลยให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นเห็นว่า โจทก์ไม่มีพะยานหลักฐานที่พอจะให้ฟังได้ว่า ข้าวรายนี้บรรทุกมาจากที่ใด โจทก์สืบไม่ได้ตามฟ้องให้ยกฟ้อง คืนของกลาง ศาลอุทธรณ์เห็นว่า โจทก์หาว่าจำเลยขนย้ายข้าวจากบริเวณอ่าวมหาชัย จังหวัดสมุทรสาคร แต่กลับนำสืบได้ความว่าข้าวสารรายนี้ขนจากคลองบางสพานใหญ่ เป็นการสืบต่างกับฟ้องตาม ป.ม.วิ.อาญามาตรา ๑๙๒ ส่วนอุทธรณ์ขอให้ริบข้าวและเรือของกลาง เมื่อฟังว่าจำเลยไม่มีความผิดแล้วก็ไม่จำเป็นต้องวินิจฉัย พิพากษายืน โจทก์ฎีกา แต่ยังคงมีปัญหาฉะเพาะเรื่องของกลาง ศาลฎีกาเห็นว่าศาลอุทธรณ์ ได้วินิจฉัยมาแล้วว่าโจทก์นำสืบต่างกับฟ้อง จำเลยไม่มีผิดเมื่อไม่ได้ความว่าการขนย้ายข้าวรายนี้เป็นการฝ่าฝืนประกาศของขณะกรรมการ ฯ อันเป็นความผิดแล้วก็ไม่มีทางที่ศาลจะสั่งให้ริบข้าวและเรือกับเครื่องอุปกรณ์เรือได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 27/2493 อัยยการประจวบคีรีขันธ์ โจทก์ นายเอี้ยม จายะภูมิ จำเลย