คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1473/2496

สามีภริยาอยู่กินด้วยกัน เกิดบุตรหลายคน สามีได้ไปเมืองเมกกะตั้งแต่ก่อนเกิดสงครามเอเชียบูรพา คือราว 10 ปีมาแล้ว ไม่ได้กลับมาเลย และไม่ปรากฎว่าได้ส่งข่าวคราวถึงภริยาเลย ดังนี้ หากภริยาไปกู้เงินผู้อื่นเขามาใช้จ่ายก็ย่อมจะถือได้ว่าขณะที่ภริยากู้เงินเขานี้ เป็นการไม่แน่นอนว่าสามียังมีชีวิตอยู่หรือตายแล้ว กรณีต้องต้องด้วย ป.ม.แพ่ง ฯ มาตรา 39(1) ภริยาย่อมทำการอันผูกพันส่วนของตนในสินบริคณห์ได้โดยมิต้องได้รับอนุญาตจากสามี

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ ๑,๒ เป็นสามีภริยากัน จำเลยที่ ๒ ไปประเทศปากีสถานแล้วเลยหายสาปสูญเป็นเวลา ๑๐ ปีเศษ ระหว่างเวลาเหล่านี้จำเลยที่ ๑ เป็นผู้ดูแลอุปการะครอบครัว ได้กู้เงินโจทก์ไปอุปการะเลี้ยงดูครอบครัวและการศึกษาของบุตร ครบกำหนดแล้วไม่ใช้ จำเลยที่ ๒ ก็ปฏิเสธ จึงขอให้บังคับให้จำเลยร่วมกันใช้เงินรายนี้ให้โจทก์ จำเลยที่ ๑ รับตามฟ้อง จำเลยที่ ๒ ให้การว่ามิได้หายสาปสูญ ฯลฯ ศาลชั้นต้นฟังว่าเป็นกรณีต้องด้วยข้อยกเว้นตาม ป.ม.แพ่ง ฯ มาตรา ๓๙(๑) นิติกรรมกู้เงินที่จำเลยที่ ๑ ทำไป จึงเป็นการสมบูรณ์ผูกพันส่วนของจำเลยที่ ๑ ในสินบริคณห์โดยมิต้องรับอนุญาตจากจำเลยที่ ๒ ผู้เป็นสามี จึงพิพากษาว่า หนี้ ๔๕๐๐ บาท กับดอกเบี้ย ๔๙ บาท ผูกพันส่วนของจำเลยที่ ๑ ในสินบริคณห์ จำเลยที่ ๑ ต้องรับผิดใช้ให้โจทก์ ยกฟ้องคดีเฉพาะจำเลยที่ ๒ และให้จำเลยที่ ๑ ใช้ค่าฤชาธรรมเนียม ค่าทนาย ๒๐๐ บาทแทนโจทก์ ส่วนค่าฤชาธรรมเนียม และค่าทนายสำหรับจำเลยที่ ๒ ให้เป็นพับ จำเลยที่ ๒ เท่านั้นอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๒ ฎีกา ศาลฎีกาพิจารณาแล้ว ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า จำเลยทั้ง ๒ เป็นสามีภริยากันมาช้านานแล้ว เกิดบุตรด้วยกันหลายคน จนจำเลยที่ ๒ ได้ไปเมืองเมกกะ ตั้งแต่ก่อนเกิดสงครามเอเชียบูรพา คือเมื่อราว ๑๐ ปีมาแล้ว ระหว่างนั้นจำเลยที่ ๒ ไม่ได้กลับมาเลย เพิ่งกลับเมืองไทยเมื่อ พ.ศ.๒๔๙๔ นี้เอง ก่อนจำเลยที่ ๒ กลับมาจำเลยที่ ๑ ได้สามี แต่ยังไม่ได้แต่งงานกันตามทางศาสนาอิสสลาม เมื่อจำเลยที่ ๒ กลับมาแล้ว จำเลยที่ ๑ ได้ฟ้องขอหย่าจากจำเลยที่ ๒ แต่ศาลยกฟ้อง พฤติการณ์ ต่าง ๆ ส่อแสดงให้เห็นว่า ขณะทำสัญญากู้เงินโจทก์นี้เป็นการไม่แน่นอนว่าจำเลยที่ ๒ ยังมีชีวิตอยู่หรือตายแล้ว กรณีต้องด้วย ป.ม.แพ่ง ฯ มาตรา๓๙(๑) จำเลยที่ ๑ ย่อมทำการอันผูกพันส่วนของตนในสินบริคณห์ได้ โดยมิต้องได้รับอนุญาตของจำเลยที่ ๒ ผู้เป็นสามี ฯลฯ คงพิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1473/2496 นายเต็กหิ้น แซ่กัง โจทก์ นางต่วนเยาะ บินต่วนลอนิ ที่ 1 นายหะยีอับดุลฮานัน ที่ 2 จำเลย