คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1077/2497

โจทก์และจำเลยเป็นเจ้าของข้าวร่วมกันจำเลยได้แยกไปอยู่ที่อื่น แต่ข้าวยังอยู่ในความครอบครองของโจทก์ จำเลยได้พาพวกมาขนข้าวไปโดยพลการ โดยโจทก์ไม่ยินยอมดังนี้จำเลยต้องรับผิดและต้องคืนข้าวส่วนที่เกินให้โจทก์ไป ผู้รับจ้างรู้ว่า ผู้จ้างไม่มีสิทธิในทรัพย์แต่ยังยอมรับจ้างไปขนทรัพย์นั้นมา ต้องรับผิดฐานละเมิดร่วมรับผู้จ้างด้วย

โจทย์ฟ้องว่า จำเลยสมคบกันตวงข้าวเปลือกของโจทก์ไปรวม ๗ เกวียนเศษ ราคา ๖๓๐๐ บาท ทั้งนี้เป็นการกระทำโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ขอให้จำเลยคืนข้าวเปลือกหรือใช้ราคา จำเลยที่ ๔ ให้การว่าจำเลยแบ่งเอาข้าวเปลือกของจำเลยกับมารดาไปเพียง ๔๐๐ ถังและข้าวเหนียว ๕ ถัง จำเลยนั้นปฏิเสธความรับผิด ศาลชั้นต้นเห็นว่าข้าวเปลือกรายนี้จำเลยที่ ๔ มีส่วนเป็นเจ้าของร่วมด้วย มีสิทธิขอแบ่งจำเลยที่ ๔ เอาไปเพียง ๔ เกวียนอันเป็นจำนวนพอสมควร จำเลยที่ ๑-๒ เป็นผู้ไปควบคุมตามหน้าที่ของทางการ จำเลยที่ ๓-๕-๖-๗-๘ เป็นผู้ที่จำเลยที่ ๙ จ้างไปช่วยตวง จำเลยที่ ๔ ไม่ได้เกี่ยวข้องจึงพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าแม้จำเลยที่ ๔ จะเป็นเจ้าของข้าวด้วยและสิทธิ ขอแบ่งได้ก็ดี แต่เวลานั้นจำเลยที่ ๔ แยกไปอยู่ที่อื่นแล้ว และข้าวเหล่านั้นอยู่ในความครอบครองของโจทก์ จำเลยที่ ๘ จะมายื้อแย่งเอาโดยพลการโดย โจทก์ไม่ยินยอมไม่ได้ จำเลยที่ ๙ เอาไปเกินส่วนของตนไป ๑ เกวียน ๓๓ ถังและฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยที่ ๓-๕-๖-๗-๘ ได้รู้แล้วว่าข้าวเป็นของโจทก์แล้วยังขืนล่วงละเมิดกับจำเลยที่ ๙ จำเลยเหล่านี้จึงต้องรับผิดร่วมกับจำเลยที่ ๙ ด้วย พิพากษาแก้ให้จำเลยที่ ๓-๕-๖-๗-๘-๙ คืนข้าวเปลือกให้โจทก์ ๑ เกียวน ๓๓ ถัง หรือใช้ราคาเกวียนละ ๙๐๐ บาท นอกจากนี้คงยืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1077/2497 นางสาวทา คำหาที่ 1, นางสาวอ้น คำหาที่ 2, นางสาวย่น คำหาที่ 3, โจทก์ นายกุ่ม กำนันที่ 1, นายนวล ผู้ใหญ่บ้านที่ 2, นายมั่นที่ 3, นายจรูญที่ 4, นาย แด้ที่ 5, นายแลที่ 6, นายสีที่ 7, นายป้องที่ 8, นางสาวทัดที่ 9, จำเลย