คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 563/2510

ประเด็นในคดีนี้มีว่า จำเลยได้คืนรถจักรยานยนต์ให้โจทก์รับไปแล้วหรือไม่ศาลอุทธรณ์ฟังว่าจำเลยวานน้องชายผู้จัดการโจทก์เอารถไปไว้ที่บ้านจำเลย แต่น้องชายผู้จัดการโจทก์มีธุระจึงเอาไว้ที่ร้านโจทก์ รถได้หายไปในขณะที่อยู่ที่ร้านโจทก์และอู่ในความครอบครองของโจทก์ จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดใช้ราคารถให้โจทก์ เป็นการวินิจฉัยว่าโจทก์ได้รับคืนรถจากจำเลยแล้ว แต่กลับไปวินิจฉัยว่ารถหายไประหว่างอยู่ในความครอบครองของโจทก์ จำเลยจึงไม่ต้องรับผิด

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้ทำสัญญาเช่าซื้อรถจักรยานยนต์ไปจากโจทก์ โดยตกลงชำระราคาค่าเช่าซื้อเป็นงวด ๆ ไป จนกว่าจะหมดสิ้น หากผิดนัดไม่ชำระยอมให้โจทก์ยึดทรัพย์ที่เช่าซื้อกลับคืนทันที ส่วนเงินที่ส่งมาชำระแล้วยอมให้ตกเป็นสิทธิแก่โจทก์ นับแต่จำเลยได้รับมอบรถจักรยานยนต์ไปแล้วจำเลยไม่ผ่อนชำระค่าเช่า เป็นการผิดสัญญา โจทก์ได้ทวงเตือนแล้วขอให้บังคับจำเลยส่งมอบรถจักรยานยนต์คืน หากส่งไม่ได้ให้ใช้เงินพร้อมทั้งดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า จำเลยไม่เคยทำสัญญาเช่าซื้อรถจักรยานยนต์จากโจทก์จำเลยเช่าซื้อรถคันนั้นจากผู้มีชื่อ บัดนี้ผู้มีชื่อที่ขายรถดังกล่าวได้รับรถคืนไปแล้ว จำเลยไม่เคยเซ็นชื่อเป็นผู้เช่าซื้อตามเอกสารท้ายฟ้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่าจำเลยได้ทำสัญญาเช่าซื้อรถจักรยานยนต์ไปจากโจทก์ แต่นายมงคลเจ้าหน้าที่ของโจทก์ได้รับคืนไปแล้ว รถได้หายไปในขณะที่อยู่ในความครอบครองของโจทก์ จำเลยจึงไม่มีความรับผิดชอบในการคืนรถแก่โจทก์อีก ให้ยกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าประเด็นในคดีนี้มีว่า จำเลยได้ทำสัญญาเช่าซื้อจากโจทก์จริงหรือไม่ และโจทก์ได้รับรถคืนไปแล้วหรือไม่ ในประเด็นข้อแรก ศาลอุทธรณ์ฟังว่าจำเลยทำสัญญาเช่าซื้อจากโจทก์จริง ส่วนในประเด็นข้อหลังที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่ารถจักรยานยนต์หายไปในระหว่างอยู่ในความครอบครองของโจทก์ จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดในราคารถให้โจทก์นั้น เป็นการวินิจฉัยนอกประเด็น เพราะศาลอุทธรณ์มิได้วินิจฉัยว่าโจทก์ได้รับรถคืนจากจำเลย การที่จำเลยร้องขอให้นายมงคลน้องชายผู้จัดการโจทก์ช่วยเอารถไปไว้ที่บ้านจำเลย เพราะจำเลยขี่รถไม่เป็น แต่นายมงคลมีธุระจึงเอาไปไว้ที่บ้านคือร้านโจทก์ ไม่ใช่เป็นการคืนรถ หรือรับรถคืน การที่รถหายไปในขณะที่อยู่ในความครอบครองของโจทก์หรือนายมงคลจะมีความรับผิดต่อกันอย่างไร ไม่มีข้อที่จะต้องวินิจฉัยในชั้นนี้ พิพากษากลับ ให้จำเลยส่งมอบรถจักรยานยนต์คืนให้แก่โจทก์ หากส่งคืนไม่ได้ให้จำเลยใช้เงินพร้อมทั้งดอกเบี้ย จนกว่าจะชำระเสร็จ. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 563/2510 ห้างหุ้นส่วนจำกัดไทยไพบูลย์ โจทก์ นางลออง ปรีชาเดช ล.