คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 705/2520

จำเลยเคยฟ้องขับไล่ผู้มีชื่อให้รื้อถอนบ้านออกจากที่ดินตามที่โจทก์อ้างว่าเป็นลำรางสาธารณะ และศาลได้พิพากษาขับไล่ไปแล้วก็ตาม คำพิพากษาคดีดังกล่าวย่อมไม่ผูกพันโจทก์ซึ่งเป็นบุคคลภายนอก และพิสูจน์ได้ว่าตนมีสิทธิดีกว่าจำเลย จำเลยบุกรุกลำรางระบายน้ำสาธารณะอันเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินเป็นการละเมิดทำให้กรุงเทพมหานครและหัวหน้าเขตโจทก์เสียหาย โจทก์มีสิทธิเรียกค่าเสียหายจากจำเลยได้ตามสมควรแก่พฤติการณ์และความร้ายแรงแห่งละเมิด

โจทก์ฟ้องและแก้ไขเพิ่มเติมฟ้องว่า จำเลยได้ทำละเมิดโดยบุกรุกปลูกสร้างอาคารไม้ชั้นเดียว ไม่มีเลขบ้าน ในลำรางสาธารณะซึ่งตื้นเขินอันเป็นลำรางสาธารณประโยชน์ขัดขวางต่อการไปมาของราษฎรอื่น ทำให้น้ำไหลถ่ายเทไม่สะดวกและเป็นเหตุให้โจทก์เสียหายเท่ากับค่าเช่าเดือนละ ๓๐ บาท โจทก์แจ้งให้จำเลยรื้อถอน จำเลยไม่ยอมปฏิบัติจึงขอให้บังคับให้จำเลยปฏิบัติและให้ใช่ค่าเสียหายเดือนละ ๓๐ บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะรื้อถอนอาคารออกไป จำเลยให้การว่า บ้านตามฟ้องเป็นบ้านที่ปลูกอยู่ในที่ดินของจำเลย ซึ่งได้รับมรดกมาจากบิดามารดาและครอบครองถือกรรมสิทธิ์มากว่า ๓๐ ปีแล้ว ที่พิพาทไม่ใช่ลำรางสาธารณประโยชน์ โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องจำเลยและเรียกค่าเสียหาย ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยรื้อถอนอาคารไม้ออกไปจากลำรางสาธารณะ ให้จำเลยชำระค่าเสียหายแก่โจทก์เดือนละ ๓๐ บาท จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิจารณาแล้ว พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาพิจารณาแล้ว ฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยปลูกอาคารอยู่ในที่ลำรางสาธารณะอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินจริง และวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายที่จำเลยฎีกาว่า จำเลยเคยฟ้องขับไล่นางมาก ระยับศรี ให้รื้อถอนบ้านออกจากที่ดินตามที่โจทก์อ้างว่าเป็นลำรางสาธารณะ และศาลได้พิพากษาขับไล่ไปแล้วตามสำนวนคดีแพ่งแดงที่ ๕๓๗๙/๒๕๑๔ ของศาลชั้นต้นนั้นว่า คำพิพากษาคดีดังกล่าวย่อมไม่ผูกพันโจทก์ซึ่งเป็นบุคคลภายนอก และพิสูจน์ได้ว่าตนมีสิทธิดีกว่าจำเลย และวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายที่จำเลยฎีกาว่าโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกค่าเสียหายนั้นว่า จำเลยบุกรุกที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินเป็นการละเมิดทำให้โจทก์เสียหาย โจทก์มีสิทธิเรียกค่าเสียหายจากจำเลยได้ และค่าเสียหายที่ศาลล่างกำหนดมีจำนวนพอสมควรแก่พฤติการณ์และความร้ายแรงแห่งละเมิดแล้ว พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 705/2520 กรุงเทพมหานคร โดยนายศิริ สันตะบุตร ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร กับพวก นางเรียม ใจธรรม ล.