คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1183/2521

คำบรรยายฟ้องของโจทก์แสดงว่าจำเลยมีเจตนาจะเอาที่ดินพร้อมทั้งสิ่งปลูกสร้างมาจำนองไว้กับโจทก์ เพื่อเป็นประกันในการที่ ส. จะซื้อน้ำมันจากโจทก์ จำเลยไม่ปฏิบัติตามข้อตกลง จึงขอให้จำเลยชดใช้ค่าน้ำมันเชื้อเพลิงที่โจทก์ขายให้ ส. ผู้ซื้อไปนั้น เมื่อการจำนองต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 714 มิฉะนั้นจะเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 115 แต่โจทก์ยอมขายและส่งมอบน้ำมันเชื้อเพลิงให้แก่ ส. ผู้ซื้อไปก่อนจดทะเบียนสัญญาจำนอง จำเลยหาต้องรับผิดชอบต่อโจทก์ไม่โจทก์จะยกเหตุที่จำเลยผิดข้อตกลงดังกล่าว มาฟ้องเรียกค่าเสียหายค่าน้ำมันเชื้อเพลิงจากจำเลยไม่ได้

โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 2517 นายสุรชาติ รงศิริกุล ทำสัญญาจะซื้อน้ำมันจากโจทก์ในวงเงินไม่เกิน 1,400,000 บาท และจำเลยได้ทำสัญญาตกลงกับโจทก์ว่าจำเลยไถ่ถอนที่ดินโฉนดเลขที่ 5204 พร้อมสิ่งปลูกสร้างจากธนาคารเอเซียทรัสต์ แล้วนำมาจำนองต่อโจทก์เป็นประกันนายสุรชาติตามสัญญาซื้อขาย ต่อมาโจทก์ยอมให้นายสุรชาติซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงไปรวม 977,600 บาทนายสุรชาติได้จ่ายค่าน้ำมันดังกล่าวเป็นเช็คล่วงหน้า เมื่อเช็คถึงกำหนด ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน การที่จำเลยไม่ยอมจำนองที่ดินและสิ่งปลูกสร้างต่อโจทก์เพื่อเป็นประกันในการที่นายสุรชาติซื้อน้ำมันไปจากโจทก์ตามที่ตกลงกันและนายสุรชาติไม่ชำระค่าน้ำมัน จำเลยต้องรับผิดใช้ค่าน้ำมันพร้อมดอกเบี้ยถึงวันฟ้องรวมเป็นเงิน 1,351,124 บาท 61 สตางค์ ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยใช้เงินดังกล่าวพร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 15 ต่อปี จากยอดเงิน 977,600 บาท ตั้งแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเงินเสร็จแก่โจทก์ จำเลยให้การว่า ไม่เคยค้ำประกันนายสุรชาติกับมูลหนี้ค่าน้ำมันไว้กับโจทก์นายสุรชาติไม่ได้เป็นหนี้ค่าน้ำมันโจทก์ ขอให้ศาลพิพากษายกฟ้อง ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าเมื่อยังไม่ได้จดทะเบียนการจำนอง จำเลยย่อมไม่ต้องรับผิดตามสัญญาจำนอง พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกาว่า โจทก์มิได้ฟ้องให้จำเลยรับผิดตามสัญญาจำนอง แต่ฟ้องขอให้จำเลยรับผิดที่จำเลยผิดสัญญาข้อตกลงกับโจทก์ที่จำเลยไม่ยอมไปไถ่ถอนการจำนองจากธนาคารเอเซียทรัสต์ เพื่อนำมาจำนองกับโจทก์ ทำให้โจทก์เสียหาย ศาลฎีกาเห็นว่า คำบรรยายฟ้องของโจทก์แสดงว่าจำเลยมีเจตนาจะเอาที่ดินพร้อมทั้งสิ่งปลูกสร้างมาจำนองไว้กับโจทก์เพื่อเป็นประกันในการที่นายสุรชาติจะซื้อน้ำมันจากโจทก์ จำเลยไม่ปฏิบัติตามข้อตกลง จึงขอให้จำเลยชดใช้ค่าน้ำมันเชื้อเพลิงที่โจทก์ขายให้นายสุรชาติผู้ซื้อไป นั้น เมื่อการจำนองต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 714 มิฉะนั้นจะเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 115 การที่โจทก์ยอมขายและส่งมอบน้ำมันเชื้อเพลิงให้แก่นายสุรชาติผู้ซื้อไปก่อนจดทะเบียนสัญญาจำนอง จำเลยหาต้องรับผิดชอบต่อโจทก์ไม่โจทก์จะยกเหตุที่จำเลยผิดข้อตกลงดังกล่าวมาฟ้องเรียกค่าเสียหายค่าน้ำมันเชื้อเพลิงจากจำเลยไม่ได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1183/2521 บริษัทเกียรตินันทวัฒน์ จำกัด โจทก์ นายอุดม ชื่นชม จำเลย