คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 284/2523

ในวันนัดสืบพยาน จำเลยที่ 2 ได้มาศาลและยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีหากแต่ศาลไม่อนุญาตให้เลื่อน ไม่ใช่กรณีที่คู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มาศาลในวันสืบพยาน และมิได้ร้องขอเลื่อนคดีหรือแจ้งเหตุขัดข้องที่ไม่มาศาลเสียก่อนลงมือสืบพยาน อันจะถือได้ว่าคู่ความฝ่ายนั้นขาดนัดพิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 197 วรรคสอง กรณีมิได้ปฏิบัติให้เป็นไปตามบทบัญญัติว่าด้วยการพิจารณาคดีและการพิจารณาพยานหลักฐาน เป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกามีอำนาจที่จะหยิบยกขึ้นวินิจฉัยให้เพิกถอนคำสั่งและการดำเนินกระบวนพิจารณานั้นเสียได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 ประกอบด้วยมาตรา 247

โจทก์ฟ้องบังคับจำเลยทั้งสองให้ร่วมกันรับผิดชำระหนี้ฐานผิดสัญญาเช่าซื้อ จำเลยให้การต่อสู้คดี ศาลชั้นต้นสั่งให้โจทก์เป็นฝ่ายนำสืบก่อนระหว่างพิจารณาศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่อนุญาตให้จำเลยเลื่อนคดี และมีคำสั่งให้สืบพยานโจทก์ไปฝ่ายเดียว โดยถือว่าจำเลยทั้งสองขาดนัดพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลยทั้งสองแพ้คดี จำเลยทั้งสองยื่นคำร้องขอให้มีการพิจารณาคดีใหม่ ศาลชั้นต้นสั่งยกคำร้อง จำเลยทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นนัดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาคดีใหม่ โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ปัญหาว่าการดำเนินกระบวนพิจารณาของศาลชั้นต้นเป็นไปโดยชอบหรือไม่นั้น เห็นว่า ในวันนัดสืบพยาน จำเลยที่ 2ได้มาศาลและยื่นคำร้องขอเลื่อนคดี หากแต่ศาลไม่อนุญาตให้เลื่อน ไม่ใช่กรณีที่คู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มาศาลในวันสืบพยาน และมิได้ร้องขอเลื่อนคดีหรือแจ้งเหตุขัดข้องที่ไม่มาศาลเสียก่อนลงมือสืบพยาน อันจะถือได้ว่าคู่ความฝ่ายนั้นขาดนัดพิจารณา ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 197 วรรคสอง กรณีของจำเลยไม่เข้าข่ายของการขาดนัดพิจารณา ในอันที่จะนำเอากระบวนการพิจารณาโดยขาดนัดมาใช้บังคับแก่คดี ดังนั้น คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ให้สืบพยานโจทก์ไปฝ่ายเดียว โดยถือว่าจำเลยทั้งสองขาดนัดพิจารณาและได้ดำเนินกระบวนพิจารณาไปฝ่ายเดียวโดยมิให้จำเลยมีโอกาสนำสืบพยานของตนนั้น จึงเป็นคำสั่งและการดำเนินกระบวนพิจารณาที่ไม่ชอบ มิได้ปฏิบัติให้เป็นไปตามบทบัญญัติว่าด้วยการพิจารณาคดีและการพิจารณาพยานหลักฐาน แม้จะไม่มีคู่ความฝ่ายใดยกเอาปัญหาข้อนี้ขึ้นมาก็ตาม ศาลฎีกาเห็นว่าเป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกามีอำนาจที่จะหยิบยกขึ้นวินิจฉัยให้เพิกถอนคำสั่งและการดำเนินการพิจารณาของศาลชั้นต้นที่ไม่ชอบนั้นเสียได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 ประกอบด้วยมาตรา 247, 249 ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผลของคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ที่ให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นนัดสืบพยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษาคดีเสียใหม่นั้นชอบแล้ว พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 284/2523 ห้างหุ้นส่วนจำกัด ส.ยนต์บริการ โจทก์ นางอารมย์ รักการแพทย์ กับพวก จำเลย