คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 251/2524

การที่จำเลยออกเช็คโดยไม่ลงวันเดือนปีที่ออกเช็คย่อมถือได้ว่าไม่มีวันที่ผู้ออกเช็คกระทำผิด แม้จำเลยได้ตกลงกำหนดวันเดือนปีที่ผู้ทรงเช็คจะนำเช็คไปเบิกเงินจากธนาคารไว้แน่นอน โจทก์ผู้ทรงเช็คได้นำเช็คไปเบิกเงินจากธนาคารตามวันที่ตกลงกัน และเจ้าหน้าที่ธนาคารได้ลงวันเดือนปีตามที่โจทก์ยื่นเช็ค ก็เป็นเรื่องเจ้าหน้าที่ธนาคารลงวันออกเช็คไปตามอำนาจของโจทก์ ที่โจทก์มีอยู่ตามกฎหมายในฐานะเป็นผู้ทรงเช็ค มีผลเพียงให้เช็คนั้นมีรายการสมบูรณ์ฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ในทางแพ่งเท่านั้น หามีผลที่จะปรับเป็นความผิดอาญาตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คได้ไม่ จำเลยจึงไม่มีความผิดตามพระราชบัญญัติดังกล่าว (ประชุมใหญ่ครั้งที่2/2524)

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้สั่งจ่ายเช็คธนาคารกรุงเทพ จำกัดสาขาถนนตากสิน ลงวันที่ 14 ธันวาคม 2522 จำนวนเงิน 5,000 บาทโจทก์ได้รับเช็คดังกล่าวจากผู้มีชื่อเพื่อชำระหนี้ให้แก่โจทก์ เมื่อเช็คถึงกำหนดโจทก์ได้นำเช็คดังกล่าวเข้าบัญชีของโจทก์เพื่อเรียกเก็บเงิน แต่ธนาคารตามเช็คได้ปฏิเสธการจ่ายเงิน เมื่อวันที่ 14 ธันวาคม 2522 โดยให้เหตุผลว่า "บัญชีปิดแล้ว"ทั้งนี้จำเลยออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค หรือออกเช็คในขณะที่ออกไม่มีเงินอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 3 ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว เห็นว่าจำเลยไม่มีความผิดตามกฎหมายที่โจทก์ขอให้ลงโทษ พิพากษายกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ข้อเท็จจริงในชั้นนี้เป็นอันยุติตามที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ฟังมาว่า โจทก์จำเลยเล่นแชร์วงเดียวกัน มีข้อตกลงในระหว่างผู้เล่นด้วยกันว่าจะประมูลแชร์ทุกวันที่ 9 ของเดือน และให้ผู้ประมูลได้นำเช็คไปขึ้นเงินในวันที่ 14 ของเดือนนั้น โจทก์ประมูลแชร์ได้เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม2522 หัวหน้าวงแชร์ได้มอบเช็คฉบับพิพาทที่จำเลยเป็นผู้ออกให้โจทก์เช็คดังกล่าวไม่ได้ลงวันเดือนปีที่ออกเช็ควันที่ 14 ธันวาคม 2522 โจทก์นำเช็คดังกล่าวไปเข้าบัญชีเพื่อเรียกเก็บเงินตามข้อตกลง เจ้าหน้าที่ธนาคารเป็นผู้ลงวันเดือนปีที่ออกเช็ค และธนาคารตามเช็คได้ปฏิเสธการจ่ายเงินโดยอ้างว่าบัญชีปิดแล้ว ศาลฎีกาวินิจฉัยปัญหาโดยที่ประชุมใหญ่เห็นว่า การที่จำเลยออกเช็คโดยไม่ลงวันเดือนปีที่ออกเช็คย่อมถือได้ว่าไม่มีวันที่ผู้ออกเช็คกระทำผิดแม้จำเลยได้ตกลงกำหนดวันเดือนปีที่ผู้ทรงเช็คจะนำเช็คไปเบิกเงินจากธนาคารไว้แน่นอน โจทก์ผู้ทรงเช็คได้นำเช็คไปเบิกเงินจากธนาคารตามวันที่ตกลงกัน และเจ้าหน้าที่ธนาคารได้ลงวันเดือนปีตามที่โจทก์ยื่นเช็คก็เป็นเรื่องเจ้าหน้าที่ธนาคารลงวันออกเช็คไปตามอำนาจของโจทก์ที่โจทก์มีอยู่ตามกฎหมายในฐานะเป็นผู้ทรงเช็ค มีผลเพียงให้เช็คนั้นมีรายการสมบูรณ์ฟ้องร้องบังคับคดีกันได้ในทางแพ่งเท่านั้น หามีผลที่จะปรับเป็นความผิดอาญาตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คได้ไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 251/2524 นายสุพัฒน์ อดุลประวิตรชัย โจทก์ นายสมศักดิ์ สันธนาภรณ์ จำเลย