⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ › มาตรา 302

มาตรา 302 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

บรรพ ๒ หนี้ · ลักษณะ ๑ บทเบ็ดเสร็จทั่วไป
มาตรา ๓๐๒ ถ้าการชำระหนี้เป็นการอันจะแบ่งกันชำระมิได้ และมีบุคคลหลายคนเป็นเจ้าหนี้ ถ้าบุคคลเหล่านั้นมิได้เป็นเจ้าหนี้ร่วมกันไซร้ ท่านว่าลูกหนี้ได้แต่จะชำระหนี้ให้ได้ประโยชน์แก่บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดด้วยกัน และเจ้าหนี้แต่ละคนจะเรียกชำระหนี้ได้ก็แต่เพื่อได้ประโยชน์ด้วยกันหมดทุกคนเท่านั้น อนึ่ง เจ้าหนี้แต่ละคนจะเรียกให้ลูกหนี้วางทรัพย์ที่เป็นหนี้นั้นไว้เพื่อประโยชน์แห่งเจ้าหนี้หมดทุกคนด้วยกันก็ได้ หรือถ้าทรัพย์นั้นไม่ควรแก่การจะวางไว้ ก็ให้ส่งแก่ผู้พิทักษ์ทรัพย์ซึ่งศาลจะได้ตั้งแต่งขึ้น นอกจากนี้ ข้อความจริงใดที่ท้าวถึงเจ้าหนี้คนหนึ่งเท่านั้น หาเป็นไปเพื่อคุณหรือโทษแก่เจ้าหนี้คนอื่น ๆ ด้วยไม่

สรุปมาตรา 302 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้ใช้ในกรณีที่หนี้ไม่สามารถแบ่งชำระได้ และมีเจ้าหนี้หลายคนแต่ไม่ใช่เจ้าหนี้ร่วมกัน ลูกหนี้ต้องชำระหนี้ให้เจ้าหนี้ทั้งหมดร่วมกัน และเจ้าหนี้แต่ละคนจะเรียกให้ชำระหนี้ได้ก็เพื่อประโยชน์ของเจ้าหนี้ทั้งหมดเท่านั้น

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 302 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 302

พบ 12 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2479–2541) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 6251/2541 🤖 ย่อโดย AI1. เมื่อเจ้าหนี้หลายคนมีส่วนในหนี้แยกกัน ไม่ถือเป็นเจ้าหนี้ร่วมกัน และสัญญาไม่ได้กำหนดไว้ ผู้ให้กู้คนหนึ่งย่อมมีอำนาจฟ้องคดีได้โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ให้กู้รายอ…ฎีกาที่ 559/2501 🤖 ย่อโดย AI1. การฟ้องคดีแพ่งเรียกทรัพย์คืนเพราะเหตุผู้รับเนรคุณ ไม่จำเป็นต้องบรรยายถ้อยคำหมิ่นประมาทที่กล่าวอ้าง 2. เจ้าของร่วมแต่ผู้เดียวมีสิทธิฟ้องขอถอนคืนการให้เพราะเหตุผู้รับเนร…ฎีกาที่ 5836/2537 🤖 ย่อโดย AIปัญหาที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกาจะหยิบยกขึ้นวินิจฉัยในชั้นฎีกาไม่ได้ เว้นแต่เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน และศาลฎีกาเห็นสม…ฎีกาที่ 249/2495 🤖 ย่อโดย AIสิทธิในการเช่าทรัพย์สินที่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งทำขึ้นในระหว่างสมรส โดยไม่เกี่ยวกับสินส่วนตัวของฝ่ายนั้น ถือเป็นสิทธิร่วมกันของคู่สมรส แม้จะมีการหย่าขาดจากกันแล้วก็ตาม หา…ฎีกาที่ 1080/2491 🤖 ย่อโดย AI* เจ้าของร่วมย่อมมีสิทธิฟ้องขับไล่ผู้ที่อาศัยอยู่ในทรัพย์สินได้ * การอยู่โดยอาศัยไม่สามารถยกอายุความขึ้นต่อสู้เจ้าของได้ * การอยู่โดยอาศัยไม่อยู่ภายใต้ความคุ้มครองข…ฎีกาที่ 1632/2479 🤖 ย่อโดย AIการที่บุคคลอื่นมีชื่อในโฉนดที่ดินซึ่งเป็นของผู้อื่น จะถือว่าเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้นได้ ต้องพิสูจน์ให้ได้ว่าเจ้าของที่ดินที่แท้จริงได้ทราบและยินยอมด้วย…ฎีกาที่ 966/2518 🤖 ย่อโดย AIเจ้าของรวมคนหนึ่งมีสิทธิฟ้องเรียกทรัพย์สินคืนจากบุคคลภายนอกได้โดยไม่จำต้องให้เจ้าของรวมคนอื่นร่วมฟ้อง และการฟ้องนั้นต้องเป็นไปเพื่อประโยชน์แก่เจ้าของรวมทุกคน…ฎีกาที่ 2787/2529 🤖 ย่อโดย AIการชำระหนี้อันไม่อาจแบ่งแยกได้ หากมีคู่ความฝ่ายหนึ่งอุทธรณ์หรือฎีกา ศาลจะพิพากษาโดยให้มีผลถึงคู่ความฝ่ายที่มิได้อุทธรณ์หรือฎีกาด้วยก็ได้…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 12 คดีที่อ้างมาตรา 302 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 302

ถ้าหนี้แบ่งชำระไม่ได้ และมีเจ้าหนี้หลายคนที่ไม่ใช่เจ้าหนี้ร่วมกัน ลูกหนี้ต้องทำอย่างไร?

ลูกหนี้ต้องชำระหนี้ให้เป็นประโยชน์แก่เจ้าหนี้เหล่านั้นทั้งหมดด้วยกัน

เจ้าหนี้แต่ละคนสามารถเรียกให้ลูกหนี้ชำระหนี้ได้หรือไม่?

เจ้าหนี้แต่ละคนจะเรียกชำระหนี้ได้ก็แต่เพื่อประโยชน์ของเจ้าหนี้ทั้งหมดเท่านั้น

เจ้าหนี้สามารถขอให้ลูกหนี้วางทรัพย์ที่เป็นหนี้ไว้ได้หรือไม่?

เจ้าหนี้แต่ละคนสามารถเรียกให้ลูกหนี้วางทรัพย์ที่เป็นหนี้นั้นไว้เพื่อประโยชน์ของเจ้าหนี้ทั้งหมดด้วยกันได้ หรือถ้าทรัพย์นั้นไม่ควรวางไว้ ก็ให้ส่งแก่ผู้พิทักษ์ทรัพย์ที่ศาลแต่งตั้ง

การกระทำของเจ้าหนี้คนหนึ่งมีผลต่อเจ้าหนี้คนอื่นหรือไม่?

ข้อความจริงใดที่เกี่ยวข้องกับเจ้าหนี้คนหนึ่งเท่านั้น จะไม่เป็นคุณหรือโทษแก่เจ้าหนี้คนอื่น

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 298มาตรา 299มาตรา 300มาตรา 301มาตรา 303มาตรา 304มาตรา 305มาตรา 306

↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง