⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ › มาตรา 316

มาตรา 316 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

บรรพ ๒ หนี้ · ลักษณะ ๑ บทเบ็ดเสร็จทั่วไป
มาตรา ๓๑๖ ถ้าการชำระหนี้นั้นได้ทำให้แก่ผู้ครองตามปรากฏแห่งสิทธิในมูลหนี้ ท่านว่าการชำระหนี้นั้นจะสมบูรณ์ก็แต่เมื่อบุคคลผู้ชำระหนี้ได้กระทำการโดยสุจริต

สรุปมาตรา 316 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้กล่าวถึงกรณีที่ลูกหนี้ชำระหนี้ให้กับบุคคลที่ดูเหมือนจะเป็นเจ้าหนี้ตามเอกสารหรือหลักฐาน แต่แท้จริงแล้วไม่ใช่เจ้าหนี้ที่แท้จริง การชำระหนี้แบบนี้จะถือว่าสมบูรณ์และลูกหนี้พ้นจากหนี้ได้ ก็ต่อเมื่อลูกหนี้ชำระหนี้ไปโดยสุจริตและไม่รู้ว่าบุคคลนั้นไม่ใช่เจ้าหนี้ที่แท้จริง

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 316 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 316

พบ 4 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2493–2567) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 639/2493 🤖 ย่อโดย AIการที่ผู้เช่าได้ทำสัญญาเช่าใหม่และชำระค่าเช่าต่อผู้จัดการมรดกโดยสุจริต ผู้เช่าจึงไม่ต้องรับผิดต่อเจ้าของกรรมสิทธิ์เดิมในค่าเช่าที่ได้ชำระไปแล้ว และเจ้าของกรรมสิทธิ์เดิมจะ…ฎีกาที่ 3235/2516 🤖 ย่อโดย AIการประกาศโฆษณาคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ในหนังสือราชกิจจานุเบกษาเป็นข้อสันนิษฐานเบื้องต้นว่าบุคคลภายนอกทราบคำสั่งนั้นแล้ว แต่บุคคลภายนอกสามารถนำสืบหักล้างข้อสันนิษฐานนี้ได้หากพิ…ฎีกาที่ 883/2567 🤖 ย่อโดย AIการกำหนดค่าสินไหมทดแทนความเสียหายของทรัพย์สิน ต้องพิจารณาจากสภาพความเสียหายที่แท้จริงและค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมที่สมเหตุสมผล โดยคำนึงถึงการเสื่อมสภาพตามการใช้งานของทรัพย์ส…ฎีกาที่ 747/2510 🤖 ย่อโดย AIการชำระหนี้ที่ไม่มีกฎหมายบังคับให้ต้องมีพยานเอกสาร สามารถพิสูจน์ได้ด้วยคำพยานบุคคล และการชำระหนี้แก่ผู้รับมอบอำนาจให้รับชำระหนี้แทน ถือเป็นการชำระหนี้โดยชอบด้วยกฎหมาย…

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 316

การชำระหนี้ให้ผู้ที่ดูเหมือนเป็นเจ้าของสิทธิ จะถือว่าถูกต้องเสมอไปหรือไม่?

ไม่เสมอไป การชำระหนี้จะสมบูรณ์ก็ต่อเมื่อผู้ชำระหนี้ได้กระทำการโดยสุจริต คือเชื่อโดยสุจริตว่าบุคคลนั้นเป็นเจ้าของสิทธิที่แท้จริง

คำว่า 'ผู้ครองตามปรากฏแห่งสิทธิในมูลหนี้' หมายความว่าอย่างไร?

หมายถึงบุคคลที่แสดงตนหรือมีหลักฐานที่ทำให้ลูกหนี้เชื่อได้ว่าเป็นเจ้าของสิทธิที่จะได้รับชำระหนี้ เช่น มีเอกสารสิทธิอยู่ในครอบครอง

ถ้าลูกหนี้รู้ว่าคนที่มารับชำระหนี้ไม่ใช่เจ้าหนี้ที่แท้จริง แต่ก็ยังชำระไป จะถือว่าการชำระหนี้สมบูรณ์หรือไม่?

ไม่สมบูรณ์ เพราะการชำระหนี้จะสมบูรณ์ได้ก็ต่อเมื่อลูกหนี้กระทำการโดยสุจริต คือไม่รู้ว่าบุคคลนั้นไม่ใช่เจ้าหนี้ที่แท้จริง

ถ้าลูกหนี้ชำระหนี้โดยสุจริตตามมาตรานี้แล้ว เจ้าหนี้ที่แท้จริงจะทำอย่างไร?

มาตรานี้ไม่ได้ระบุถึงสิทธิของเจ้าหนี้ที่แท้จริง แต่การชำระหนี้ของลูกหนี้จะถือว่าสมบูรณ์และลูกหนี้พ้นจากหนี้แล้ว

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 312มาตรา 313มาตรา 314มาตรา 315มาตรา 317มาตรา 318มาตรา 319มาตรา 320

↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง