มาตรานี้กำหนดหลักเกณฑ์การคืนเงินที่ได้รับมาโดยไม่มีสิทธิ ซึ่งเรียกว่าลาภมิควรได้ หากเป็นเงินที่ได้รับมาโดยทุจริตต้องคืนเต็มจำนวน แต่ถ้าได้รับมาโดยสุจริตต้องคืนเฉพาะส่วนที่ยังเหลืออยู่เมื่อถูกเรียกคืน
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 412 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 28 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2492–2567) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 6459/2549 🤖 ย่อโดย AI- การได้รับบัตรภาษีไว้เป็นลาภมิควรได้ ถือเป็นเงินที่ต้องคืนเต็มจำนวน เว้นแต่ผู้ได้รับจะพิสูจน์ได้ว่าได้รับมาโดยสุจริตและยังคงมีทรัพย์สินนั้นอยู่ - ปัญหาเรื่องความสุจริตใน…ฎีกาที่ 5643/2540 🤖 ย่อโดย AI- คำว่า "ศาล" ตาม พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 มาตรา 24 หมายถึงศาลที่มีคำสั่งหรือความเห็นชอบในการกระทำใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของลูกหนี้เฉพาะในกรณีที่บัญญัติไว้ใน พ.ร…ฎีกาที่ 10850/2559 🤖 ย่อโดย AIเงินที่ได้รับไว้โดยปราศจากมูลอันจะอ้างกฎหมายได้และทำให้ผู้อื่นเสียเปรียบอันเป็นลาภมิควรได้นั้น หากผู้รับได้รับไว้โดยสุจริตและได้ใช้จ่ายหรือจำหน่ายทรัพย์สินนั้นไปแล้วก่อนท…ฎีกาที่ 1915/2531 🤖 ย่อโดย AIผู้รับฝากเช็คไปเบิกเงินแทนแม้เป็นเช็คสั่งจ่ายแก่ผู้ถือก็มิใช่ผู้ทรง เป็นเพียงตัวแทนรับฝากเช็คไปเบิกเงินเท่านั้น การคืนลาภมิควรได้ซึ่งเป็นเงินในกรณีที่รับไว้โดยสุจริตนั้น …ฎีกาที่ 5057/2558 🤖 ย่อโดย AIการที่บุคคลได้มาซึ่งเอกสารสิทธิโดยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จ หรือปกปิดข้อความจริงซึ่งควรบอกให้แจ้ง หรือโดยการงบประการอื่นใดที่กฎหมายไม่ให้ใช้บังคับ เป็นการได้มาซึ่งเอกสารส…ฎีกาที่ 433/2503 🤖 ย่อโดย AIการที่โจทก์ซื้อทรัพย์สินจากการขายทอดตลาดของศาล แต่ทรัพย์สินนั้นโอนกรรมสิทธิ์ไม่ได้เพราะเป็นที่ธรณีสงฆ์ และไม่ใช่ความผิดของจำเลย โจทก์จะเรียกเงินคืนจากจำเลยในฐานะลาภมิควรไ…ฎีกาที่ 6784/2549 🤖 ย่อโดย AIสัญญาที่ยกเว้นความรับผิดของลูกหนี้ในกรณีกลฉ้อฉลหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของตนเอง จะตกเป็นโมฆะตามมาตรา 373 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์. อายุความในกรณีสิทธิเรียกร้…ฎีกาที่ 755/2506 🤖 ย่อโดย AI1. การอ้างว่ากฎหมายลำดับรองขัดต่อกฎหมายลำดับสูงกว่า หรือการอ้างว่าเจ้าหน้าที่ไม่มีอำนาจ ต้องระบุข้อกฎหมายและเหตุผลให้ชัดเจน มิฉะนั้นศาลไม่ต้องวินิจฉัยให้ 2. ผู้สั่งให้จ่า…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 28 คดีที่อ้างมาตรา 412 →
หากได้รับเงินมาโดยทุจริต ต้องคืนเต็มจำนวนที่ได้รับไว้ แต่ถ้าได้รับมาโดยสุจริต ต้องคืนเฉพาะส่วนที่ยังเหลืออยู่เมื่อถูกเรียกคืน
การได้รับเงินโดยสุจริต หมายถึงการที่ผู้รับไม่รู้ว่าตนไม่มีสิทธิที่จะได้รับเงินนั้น
ต้องคืนเฉพาะส่วนของเงินที่ยังเหลืออยู่ ณ เวลาที่ถูกเรียกคืน
ต้องคืนเต็มจำนวนที่ได้รับไว้ แม้จะใช้จ่ายไปหมดแล้วก็ตาม
↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26