มาตรานี้กล่าวถึงกรณีที่บุคคลหนึ่งได้ชำระหนี้ไปแล้ว แต่การชำระหนี้นั้นเป็นการกระทำที่ฝ่าฝืนกฎหมายหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน บุคคลนั้นจะไม่มีสิทธิเรียกร้องทรัพย์สินที่ชำระไปแล้วคืนได้
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 411 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 53 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2485–2568) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 4738/2552 🤖 ย่อโดย AIการที่คู่สัญญากำหนดจำนวนหนี้ในสัญญาไว้สูงกว่าความเป็นจริง แต่ยังคงมีมูลหนี้ที่แท้จริงอยู่ สัญญานั้นไม่เป็นโมฆะ แต่จำนวนหนี้ไม่สมบูรณ์ และเจ้าหนี้สามารถฟ้องร้องบังคับให้ชำ…ฎีกาที่ 4690/2540 🤖 ย่อโดย AI1. สัญญากู้ยืมและสัญญาค้ำประกันที่มีการคำนวณดอกเบี้ยเกินกว่าอัตราที่กฎหมายกำหนดรวมเข้าเป็นเงินต้น มีผลใช้บังคับได้เฉพาะส่วนที่ไม่ขัดต่อกฎหมาย ส่วนดอกเบี้ยที่เกินกว่าอัตรา…ฎีกาที่ 3307/2543 🤖 ย่อโดย AIการซื้อขายที่ดินที่อยู่ภายใต้เงื่อนไขห้ามโอนตามกฎหมายเป็นการต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมายและตกเป็นโมฆะ. เมื่อผู้ครอบครองที่ดินที่อยู่ภายใต้เงื่อนไขห้ามโอนได้แสดงเจตนาโดยชัดแจ…ฎีกาที่ 2609/2528 🤖 ย่อโดย AI* การแต่งตั้งให้เป็นผู้รักษาการกรรมการผู้จัดการ ถือเป็นการจ้างงาน และนายจ้างมีหน้าที่จ่ายค่าจ้างให้ลูกจ้าง * การอ้างว่าถูกหลอกลวงให้ยินยอมแต่งตั้ง ไม่ใช่ข้อต่อสู้เรื่…ฎีกาที่ 422/2524 🤖 ย่อโดย AI1. โจทก์มีสิทธิเลือกฟ้องคดีตามเช็คหรือตามสัญญากู้ยืมเงินได้ โดยไม่ถือเป็นการใช้สิทธิโดยไม่สุจริต 2. ดอกเบี้ยที่จำเลยชำระเกินอัตราที่กฎหมายกำหนดไว้ จำเลยจะเรียกคืนหรือนำไป…ฎีกาที่ 6025/2561 🤖 ย่อโดย AIการยื่นคำคัดค้านขอให้ศาลมีคำพิพากษายกคำร้องขอให้เพิกถอนคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ และมีคำขอให้ศาลบังคับตามคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ ถือเป็นการยื่นคำร้องขอให้ศาลบังคับตามคำ…ฎีกาที่ 1087/2513 🤖 ย่อโดย AIการที่จำเลยเรียกเอาเงินจากโจทก์ โดยอ้างว่าจะช่วยเหลือบุตรโจทก์ให้พ้นโทษหรือให้ได้รับการปล่อยตัว ถือเป็นการกระทำที่โจทก์หลงเชื่อและมอบเงินให้ไป แม้จำเลยจะไม่ได้ช่วยเหลือตา…ฎีกาที่ 10625/2554 🤖 ย่อโดย AIปัญหาเกี่ยวกับอำนาจฟ้องเป็นปัญหาอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน จำเลยมีสิทธิยกขึ้นอ้างในชั้นอุทธรณ์ได้ แม้จะมิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลชั้นต้น. การมอบอำนา…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 53 คดีที่อ้างมาตรา 411 →
หากการชำระหนี้นั้นเป็นการฝ่าฝืนข้อห้ามตามกฎหมาย คุณจะไม่สามารถเรียกร้องทรัพย์สินที่ชำระไปแล้วคืนได้
การชำระหนี้ที่ขัดต่อศีลธรรมอันดี หมายถึงการกระทำที่สังคมส่วนใหญ่เห็นว่าไม่เหมาะสมหรือไม่ถูกต้องตามหลักคุณธรรมจริยธรรม ซึ่งหากมีการชำระหนี้ในลักษณะนี้ไปแล้ว ก็จะไม่สามารถเรียกคืนได้
มาตรานี้ใช้กับกรณีที่บุคคลได้กระทำการเพื่อชำระหนี้ที่เป็นการฝ่าฝืนข้อห้ามตามกฎหมายหรือศีลธรรมอันดีเท่านั้น ไม่ได้จำกัดประเภทของหนี้
ตัวบทมาตรานี้ระบุเพียงว่าบุคคลที่กระทำการเพื่อชำระหนี้อันฝ่าฝืนข้อห้ามตามกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี จะไม่สามารถเรียกร้องคืนทรัพย์ได้ กรณีถูกบังคับอาจมีข้อเท็จจริงอื่นที่ต้องพิจารณาและควรปรึกษาทนายความ
↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26