⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ › มาตรา 409

มาตรา 409 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

บรรพ ๒ หนี้ · ลักษณะ ๔ ลาภมิควรได้
มาตรา ๔๐๙ เมื่อบุคคลผู้หนึ่งผู้ใดซึ่งมิได้เป็นลูกหนี้ได้ชำระหนี้ไปโดยสำคัญผิด เป็นเหตุให้เจ้าหนี้ผู้ทำการโดยสุจริตได้ทำลาย หรือลบล้างเสียซึ่งเอกสารอันเป็นพยานหลักฐานแห่งหนี้ก็ดี ยกเลิกหลักประกันเสียก็ดี สิ้นสิทธิไปเพราะขาดอายุความก็ดี ท่านว่าเจ้าหนี้ไม่จำต้องคืนทรัพย์ บทบัญญัติที่กล่าวมาในวรรคก่อนนี้ไม่ขัดขวางต่อการที่บุคคลผู้ได้ชำระหนี้นั้นจะใช้สิทธิไล่เบี้ยเอาแก่ลูกหนี้และผู้ค้ำประกัน ถ้าจะพึงมี

สรุปมาตรา 409 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้กล่าวถึงกรณีที่บุคคลที่ไม่ใช่ลูกหนี้ไปชำระหนี้ให้เจ้าหนี้โดยเข้าใจผิด หากเจ้าหนี้สุจริตและได้ทำลายหลักฐานหนี้ ยกเลิกหลักประกัน หรือหนี้นั้นขาดอายุความไปแล้ว เจ้าหนี้ไม่จำเป็นต้องคืนเงินที่ได้รับชำระนั้น แต่ผู้ที่ชำระหนี้ไปแล้วยังสามารถไปเรียกเงินคืนจากลูกหนี้ตัวจริงและผู้ค้ำประกันได้

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 409 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 409

พบ 3 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2487–2536) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 255/2522 🤖 ย่อโดย AIการชำระหนี้โดยสำคัญผิดว่าตนมีหน้าที่ต้องชำระแทน แม้ตามกฎหมายจะไม่มีหน้าที่ผูกพัน ก็ถือว่าเป็นการชำระโดยสำคัญผิด และผู้ชำระมีสิทธิเรียกเงินคืนได้ตามหลักลาภมิควรได้. อายุคว…ฎีกาที่ 864/2487 🤖 ย่อโดย AI1. ศาลมีอำนาจปรับบทกฎหมายแก่ข้อเท็จจริงที่คู่ความกล่าวอ้างได้เอง โดยคู่ความไม่จำเป็นต้องยกบทกฎหมายขึ้นอ้าง 2. เมื่อจำเลยยกอายุความเฉพาะเรื่องตั๋วเงินขึ้นต่อสู้คดี ศาลจะนำ…ฎีกาที่ 1128/2536 🤖 ย่อโดย AIเมื่อคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งผิดสัญญาโดยไม่สามารถปฏิบัติตามสัญญาได้ คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งย่อมมีสิทธิบอกเลิกสัญญาและเรียกเงินคืนได้ และการฟ้องเรียกเงินคืนโดยไม่บังคับให้ปฏิบัติตาม…

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 409

ถ้าฉันไม่ใช่ลูกหนี้ แต่ไปจ่ายหนี้ให้เจ้าหนี้โดยเข้าใจผิด เจ้าหนี้ต้องคืนเงินให้ฉันหรือไม่

หากเจ้าหนี้สุจริตและได้ทำลายหลักฐานหนี้ ยกเลิกหลักประกัน หรือหนี้นั้นขาดอายุความไปแล้ว เจ้าหนี้ไม่จำเป็นต้องคืนเงินให้คุณ

แม้เจ้าหนี้จะไม่ต้องคืนเงินให้ฉัน แล้วฉันจะทำอย่างไรกับเงินที่จ่ายไปแล้ว

คุณยังสามารถใช้สิทธิเรียกเงินคืนจากลูกหนี้ตัวจริงและผู้ค้ำประกันได้ หากมี

คำว่า 'สำคัญผิด' ในที่นี้หมายถึงอะไร

หมายถึงการที่บุคคลซึ่งไม่ใช่ลูกหนี้เข้าใจผิดคิดว่าตนเองมีหน้าที่ต้องชำระหนี้ หรือเข้าใจผิดในข้อเท็จจริงอื่นที่ทำให้ชำระหนี้ไป

ถ้าเจ้าหนี้รู้ว่าฉันไม่ใช่ลูกหนี้ แต่ก็ยังรับเงินไว้ จะถือว่าเจ้าหนี้สุจริตหรือไม่

หากเจ้าหนี้ไม่สุจริต มาตรานี้อาจไม่นำมาใช้บังคับ ซึ่งขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและควรปรึกษาทนายความ

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 405มาตรา 406มาตรา 407มาตรา 408มาตรา 410มาตรา 411มาตรา 412มาตรา 413

↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง