⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ › มาตรา 729

มาตรา 729 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

บรรพ ๓ เอกเทศสัญญา · ลักษณะ ๑๒ จำนอง
มาตรา ๗๒๙ ในการบังคับจำนองตามมาตรา ๗๒๘ ถ้าไม่มีการจำนองรายอื่นหรือบุริมสิทธิอื่นอันได้จดทะเบียนไว้เหนือทรัพย์สินอันเดียวกันนี้ ผู้รับจำนองจะฟ้องคดีต่อศาลเพื่อเรียกเอาทรัพย์จำนองหลุดภายในบังคับแห่งเงื่อนไขดังจะกล่าวต่อไปนี้แทนการขายทอดตลาดก็ได้ (๑) ลูกหนี้ได้ขาดส่งดอกเบี้ยมาแล้วเป็นเวลาถึงห้าปี และ (๒) ผู้รับจำนองแสดงให้เป็นที่พอใจแก่ศาลว่าราคาทรัพย์สินนั้นน้อยกว่าจำนวนเงินอันค้างชำระ

สรุปมาตรา 729 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้เปิดทางให้ผู้รับจำนองเรียกเอาทรัพย์จำนองหลุดแทนการขายทอดตลาด โดยในการบังคับจำนองตามมาตรา 728 ถ้าไม่มีการจำนองรายอื่นหรือบุริมสิทธิอื่นอันได้จดทะเบียนไว้เหนือทรัพย์สินอันเดียวกันนี้ ผู้รับจำนองจะฟ้องคดีต่อศาลเพื่อเรียกเอาทรัพย์จำนองหลุดก็ได้ ภายใต้เงื่อนไขว่าลูกหนี้ได้ขาดส่งดอกเบี้ยมาแล้วเป็นเวลาถึงห้าปี และผู้รับจำนองแสดงให้เป็นที่พอใจแก่ศาลว่าราคาทรัพย์สินนั้นน้อยกว่าจำนวนเงินอันค้างชำระ

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 729 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 729

พบ 14 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2473–2541) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 953/2500 🤖 ย่อโดย AIผู้รับจำนองที่ประสงค์จะเอาทรัพย์จำนองหลุด ต้องฟ้องผู้จำนองเป็นคดีใหม่ หรือร้องเข้ามาในคดีที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาได้ยึดทรัพย์สินนั้นไว้ และต้องพิสูจน์ให้ได้ว่าราคาทรัพย์สิ…ฎีกาที่ 224/2518 🤖 ย่อโดย AIการทำสัญญาประนีประนอมยอมความในคดีที่ฟ้องขอให้ชำระหนี้จำนอง มีผลทำให้หนี้เดิมระงับและเกิดหนี้ใหม่ตามสัญญาประนีประนอมยอมความ หากจำเลยผิดนัด โจทก์ย่อมบังคับคดีแก่ทรัพย์สินอื…ฎีกาที่ 829/2483 🤖 ย่อโดย AIการจำนองที่ดินเพื่อป้องกันมิให้ถูกชำระหนี้ได้เต็มราคา ถือเป็นความผิดตามกฎหมายอาญามาตรา 308 และในชั้นไต่สวนมูลฟ้อง ศาลไม่จำเป็นต้องให้ทนายจำเลยขัดค้านพยานโจทก์ หากเห็นว่าก…ฎีกาที่ 442/2486 🤖 ย่อโดย AIผู้รับจำนองย่อมมีสิทธิฟ้องบังคับจำนองได้ แม้จะยังไม่ได้จดทะเบียนสิทธิรับจำนอง แต่หากจำเลยได้วางเงินต่อศาลเพื่อไถ่ถอนทรัพย์จำนองแล้ว ศาลจะพิพากษาให้ทรัพย์จำนองหลุดเป็นสิทธ…ฎีกาที่ 300/2506 🤖 ย่อโดย AIการที่ผู้จำนองโอนที่ดินจำนองให้ผู้รับจำนองเป็นการตีใช้หนี้ ไม่ใช่การเอาทรัพย์จำนองหลุดหรือขายทอดตลาด ผู้รับจำนองจึงยังคงมีสิทธิเรียกร้องให้ลูกหนี้เงินกู้ชำระหนี้ส่วนที่ขา…ฎีกาที่ 4144/2532 🤖 ย่อโดย AIการที่ลูกหนี้ตกลงโอนทรัพย์สินที่จำนองไว้ชำระหนี้แก่เจ้าหนี้ โดยทรัพย์สินนั้นมีราคาเท่ากับจำนวนหนี้ ถือเป็นการเอาทรัพย์จำนองตีใช้หนี้ตามกฎหมาย หนี้และสัญญาจำนองจึงระงับสิ้…ฎีกาที่ 1051/2493 🤖 ย่อโดย AIหนี้จำนองที่ขาดอายุความแล้ว ยังสามารถฟ้องบังคับจำนองได้ โดยให้ที่จำนองหลุดเป็นสิทธิ หรือยึดทรัพย์ขายทอดตลาดได้ หากไม่มีการต่อสู้คดีว่าทรัพย์จำนองมีราคาสูงกว่าหนี้จำนอง…ฎีกาที่ 865/2485 🤖 ย่อโดย AIผู้รับจำนองที่เข้าเก็บผลประโยชน์จากที่ดินจำนอง ถือว่ายอมรับผลประโยชน์นั้นแทนดอกเบี้ย สิทธิเรียกร้องดอกเบี้ยจึงระงับไป แม้ผลประโยชน์ที่เก็บได้จะน้อยกว่าดอกเบี้ยก็ตาม…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 14 คดีที่อ้างมาตรา 729 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 729

เจ้าหนี้ยึดทรัพย์จำนองเป็นของตนเลยได้หรือไม่

ตัวบทให้ฟ้องคดีต่อศาลเพื่อเรียกเอาทรัพย์จำนองหลุดแทนการขายทอดตลาดได้ ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด

เงื่อนไขมีอะไรบ้าง

ลูกหนี้ขาดส่งดอกเบี้ยมาแล้วถึงห้าปี และผู้รับจำนองแสดงให้เป็นที่พอใจแก่ศาลว่าราคาทรัพย์สินน้อยกว่าจำนวนเงินอันค้างชำระ

ถ้ามีเจ้าหนี้จำนองรายอื่นด้วยล่ะ

ตัวบทใช้เฉพาะกรณีไม่มีการจำนองรายอื่นหรือบุริมสิทธิอื่นอันได้จดทะเบียนไว้เหนือทรัพย์สินอันเดียวกัน

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 725มาตรา 726มาตรา 727มาตรา 728มาตรา 729/1มาตรา 730มาตรา 731มาตรา 732

↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง