⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง › มาตรา 10

มาตรา 10 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ภาค ๑ บททั่วไป · ลักษณะ ๒ ศาล

ℹ️ เอกสารต้นทางรวมกฎหมายหลายฉบับไว้ด้วยกัน จึงมีมาตรา 10 มากกว่าหนึ่งฉบับ — ด้านล่างแยกตามฉบับให้แล้ว โดยเรียงฉบับหลักไว้ก่อน

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ฉบับหลัก
มาตรา ๑๐ ถ้าไม่อาจดำเนินกระบวนพิจารณาในศาลชั้นต้นที่มีเขตศาลเหนือคดีนั้นได้โดยเหตุสุดวิสัย คู่ความฝ่ายที่เสียหายหรืออาจเสียหายเพราะการนั้นจะยื่นคำขอฝ่ายเดียวโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลชั้นต้น ซึ่งตนมีภูมิลำเนาหรืออยู่ในเขตศาลในขณะนั้นก็ได้ และให้ศาลนั้นมีอำนาจทำคำสั่งอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่เห็นสมควร เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม
บทบัญญัติอีกฉบับในเอกสารต้นทางเดียวกัน (ไม่ปรากฏชื่อฉบับ)
มาตรา ๑๐ การบังคับคดีตามคำพิพากษา หรือคำสั่งที่ยังไม่เสร็จสิ้นลงในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ หากมิได้เป็นไปตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา ๒๘๕ หรือมาตรา ๒๘๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ เมื่อศาลเห็นสมควรหรือเมื่อลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือเมื่อผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดียื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องให้ศาลสั่งเพิกถอนเสียทั้งหมดหรือบางส่วน หรือสั่งแก้ไข หรือมีคำสั่งในเรื่องนั้นอย่างใดอย่างหนึ่งให้เป็นไปตามบทบัญญัติดังกล่าว ทั้งนี้ เว้นแต่การบังคับคดีตามคำพิพากษา หรือคำสั่งที่กำหนดสิทธิเรียกร้องเป็นเงินของลูกหนี้ตามคำพิพากษา อันไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดีตามมาตรา ๒๘๖ (๑) หรือ (๓) ที่มีจำนวนน้อยกว่าอัตราเงินเดือนขั้นต่ำสุดของข้าราชการพลเรือนในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ให้ถือว่าจำนวนเงินที่ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้น มีจำนวนเท่ากับอัตราเงินเดือนขั้นต่ำสุดของข้าราชการพลเรือนในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เพื่อให้การพิจารณาพิพากษาคดีในศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาลุล่วงไปโดยเหมาะสมและรวดเร็วยิ่งขึ้นและเพื่อเป็นหลักประกันในการดำรงชีพของลูกหนี้ตามคำพิพากษาให้ดีขึ้นกว่าเดิม จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๗) พ.ศ. ๒๕๒๑
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๒๐) พ.ศ. ๒๕๔๓
มาตรา ๑๐ บทบัญญัติมาตรา ๙ แห่งพระราชบัญญัตินี้ไม่ใช้บังคับแก่การบังคับคดีของบรรดาคดีที่ได้ยื่นฟ้องไว้ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ และให้ใช้ตาราง ๕ ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ที่ใช้บังคับอยู่ในวันที่มีการฟ้องคดีบังคับแก่การบังคับคดีดังกล่าว

สรุปมาตรา 10 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้รองรับกรณีที่ไม่อาจดำเนินกระบวนพิจารณาในศาลชั้นต้นที่มีเขตศาลเหนือคดีนั้นได้โดยเหตุสุดวิสัย โดยคู่ความฝ่ายที่เสียหายหรืออาจเสียหายจะยื่นคำขอฝ่ายเดียวโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลชั้นต้นซึ่งตนมีภูมิลำเนาหรืออยู่ในเขตศาลในขณะนั้นก็ได้ และให้ศาลนั้นมีอำนาจทำคำสั่งอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่เห็นสมควรเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 10 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 10

พบ 19 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2489–2550) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 42/2498 🤖 ย่อโดย AI1. ศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนาอยู่มีอำนาจสั่งอนุญาตให้ขยายกำหนดเวลายื่นคำให้การได้ หากมีเหตุสุดวิสัยและฉุกเฉินที่จำเลยไม่อาจยื่นคำให้การต่อศาลที่รับฟ้องไว้ทันกำหนด 2. คำให้การ…ฎีกาที่ 4297/2534 🤖 ย่อโดย AIการที่โจทก์ยื่นคำร้องขอเลื่อนคดีต่อศาลที่มีภูมิลำเนา โดยอ้างเหตุขัดข้องและมีหลักฐานประกอบ และศาลมีคำสั่งให้เลื่อนคดี ถือว่าโจทก์ได้ร้องขอเลื่อนคดีหรือแจ้งเหตุขัดข้องต่อศา…ฎีกาที่ 1643/2545 🤖 ย่อโดย AIหากคู่ความร้องขอเลื่อนคดีต่อศาลชั้นต้นอื่นที่ตนอยู่ขณะนั้น โดยอ้างเหตุสุดวิสัย และศาลชั้นต้นนั้นมีคำสั่ง "จัดการให้" ย่อมถือเป็นคำสั่งอนุญาตให้เลื่อนคดีโดยปริยาย หากศาลชั…ฎีกาที่ 7258/2539 🤖 ย่อโดย AIหากทนายความประสบเหตุการณ์ที่ทำให้ไม่สามารถยื่นฎีกาได้ทันกำหนดเวลา ต้องดำเนินการร้องขอต่อศาลชั้นต้นที่ตนอยู่ในเขตศาล หรือแจ้งให้ตัวความดำเนินการร้องขอต่อศาลเอง มิฉะนั้นเหต…ฎีกาที่ 4201/2534 🤖 ย่อโดย AIการที่ศาลชั้นต้นสั่งรับคำฟ้องและดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปโดยที่โจทก์ยังมิได้ชำระค่าธรรมเนียมศาล ถือเป็นกระบวนพิจารณาที่ไม่ชอบและไม่มีผลผูกพันคู่ความ การอุทธรณ์คำสั่งของศา…ฎีกาที่ 5945/2538 🤖 ย่อโดย AIเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะขยายกำหนดเวลาขอรับชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ที่อยู่นอกราชอาณาจักรได้ไม่เกิน 2 เดือนตาม พ.ร.บ. ล้มละลายฯ มาตรา 91 เท่านั้น และการที่เจ้าหนี้ไม่ทราบคำ…ฎีกาที่ 1374/2546 🤖 ย่อโดย AIการยื่นคำฟ้องต่อศาลที่ตนมีภูมิลำเนาอยู่ โดยอ้างเหตุสุดวิสัยที่ไม่สามารถยื่นต่อศาลที่มีเขตอำนาจได้ทันภายในกำหนดอายุความ และศาลที่รับคำฟ้องได้สั่งรับคำร้องและส่งต่อไปยังศาล…ฎีกาที่ 5581/2550 🤖 ย่อโดย AIการยื่นอุทธรณ์ต่อศาลแพ่งตามมาตรา 10 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลคดีสิ่งแวดล้อมและวิธีพิจารณาคดีสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2562 จะกระทำได้ต่อเมื่อมีเหตุสุดวิสัยเท่านั้น ความบกพร่องขอ…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 19 คดีที่อ้างมาตรา 10 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 10

เกิดเหตุสุดวิสัยจนไปศาลที่มีเขตอำนาจไม่ได้ ทำอย่างไร

ตัวบทให้คู่ความฝ่ายที่เสียหายหรืออาจเสียหายยื่นคำขอฝ่ายเดียวโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลชั้นต้นซึ่งตนมีภูมิลำเนาหรืออยู่ในเขตศาลในขณะนั้นได้

ศาลที่รับคำร้องมีอำนาจทำอะไร

มีอำนาจทำคำสั่งอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่เห็นสมควรเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม

ต้องยื่นแบบใด

ยื่นเป็นคำขอฝ่ายเดียวโดยทำเป็นคำร้อง

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 6มาตรา 7มาตรา 8มาตรา 9มาตรา 11มาตรา 12มาตรา 13มาตรา 14

↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง