คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1374/2546

ในวันครบกำหนดอายุความโจทก์ยื่นคำร้องต่อศาลจังหวัดขอนแก่นซึ่งโจทก์มีภูมิลำเนาอยู่ว่า โจทก์มอบฉันทะให้เสมียนทนายนำคำฟ้องไปยื่นต่อศาลจังหวัดอุดรธานีที่มีเขตศาลเหนือคดี แต่เงินที่เตรียมไปไม่พอกับค่าธรรมเนียมจึงนำคำฟ้องกลับมาที่จังหวัดขอนแก่นและแจ้งให้โจทก์ทราบเมื่อเวลา 16 นาฬิกา ทำให้โจทก์ไม่สามารถกลับไปยื่นฟ้องต่อศาลจังหวัดอุดรธานีได้ทัน จึงขออนุญาตยื่นฟ้องที่ศาลจังหวัดขอนแก่นเพื่อให้ศาลจังหวัดขอนแก่นรับคำฟ้องไว้ดำเนินการต่อไป ผู้พิพากษาศาลจังหวัดขอนแก่นสั่งในคำร้องว่ารับไว้ส่งศาลจังหวัดอุดรธานีโดยด่วน เท่ากับยอมรับว่าโจทก์ไม่อาจดำเนินกระบวนพิจารณาในศาลชั้นต้นที่มีเขตศาลเหนือคดีนั้นได้โดยเหตุสุดวิสัยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 10 แม้ศาลจังหวัดขอนแก่นจะมิได้มีคำสั่งรับคำฟ้อง แต่การสั่งรับคำร้องและให้ส่งศาลจังหวัดอุดรธานีพิจารณาโดยด่วนนั้น ย่อมถือได้ว่าศาลจังหวัดขอนแก่นได้ยอมรับคำฟ้องของโจทก์แล้ว แม้ศาลจังหวัดอุดรธานีจะมีคำสั่งรับคำฟ้องของโจทก์ภายหลังก็ไม่มีผลทำให้คดีของโจทก์ขาดอายุความ

โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยชำระเงินตามเช็คจำนวน 260,424 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี ของเงิน 244,131 บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ จำเลยให้การว่า โจทก์นำเช็คฉบับลงวันที่ 5 สิงหาคม 2540 มาฟ้องหลังจากขาดอายุความ โจทก์ใช้สิทธิไม่ชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง ให้โจทก์ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนจำเลย โดยกำหนดค่าทนายความ 5,000 บาท โจทก์อุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายโดยตรงต่อศาลฎีกา โดยได้รับอนุญาตจากศาลชั้นต้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 223 ทวิ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงฟังยุติว่า ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องเช็คเลขที่3414342 ลงวันที่ 10 พฤศจิกายน 2540 จำนวนเงิน 100,000 บาท เนื่องจากจำเลยได้ชำระเงิน 100,000 บาท ในคดีอาญาตามเช็คฉบับดังกล่าวให้แก่โจทก์แล้ว มีปัญหาข้อกฎหมายตามอุทธรณ์ของโจทก์ชั้นฎีกาว่าเช็คเลขที่ 1204410 ลงวันที่ 5 สิงหาคม2540 จำนวนเงิน 155,131 บาท ตามคำฟ้องโจทก์ขาดอายุความแล้วหรือไม่ เห็นว่าคดีนี้โจทก์ฟ้องจำเลยซึ่งเป็นผู้สั่งจ่ายอายุความฟ้องร้องจึงมีกำหนด 1 ปี นับแต่วันที่เช็คถึงกำหนด ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1002 เช็คเลขที่ 1204410ลงวันที่ 5 สิงหาคม 2540 ย่อมครบกำหนดอายุความ 1 ปี ในวันที่ 5 สิงหาคม 2541ปรากฏในวันที่ 5 สิงหาคม 2541 โจทก์ได้ยื่นคำร้องต่อศาลจังหวัดขอนแก่น ซึ่งโจทก์มีภูมิลำเนาอยู่อ้างว่า โจทก์ได้มอบฉันทะให้เสมียนทนายนำคำฟ้องไปยื่นต่อศาลจังหวัดอุดรธานีที่มีเขตศาลเหนือคดี แต่โจทก์มิได้เตรียมค่าส่งหมายมอบให้ไปด้วยเพราะตั้งใจว่าจะเสียค่าธรรมเนียมส่วนนี้ในภายหลัง เมื่อเสมียนทนายยื่นฟ้องแล้ว เจ้าพนักงานศาลแจ้งให้เสียค่าธรรมเนียมทั้งหมดในคราวเดียวกันเงินที่เตรียมไปจึงไม่พอ เสมียนทนายได้นำคำฟ้องกลับมาที่จังหวัดขอนแก่น โดยไม่ทราบว่าคดีจะขาดอายุความและได้แจ้งให้โจทก์ทราบเมื่อเวลา 16 นาฬิกา จึงเป็นเหตุสุดวิสัยทำให้โจทก์ไม่สามารถกลับไปยื่นฟ้องต่อศาลจังหวัดอุดรธานีได้ทัน จึงขออนุญาตยื่นฟ้องที่ศาลจังหวัดขอนแก่น เพื่อให้ศาลจังหวัดขอนแก่นรับคำฟ้องของโจทก์ไว้ดำเนินการต่อไป ผู้พิพากษาศาลจังหวัดขอนแก่นได้เกษียนสั่งคำร้องของโจทก์ว่า รับไว้ส่งศาลจังหวัดอุดรธานีโดยด่วนเพื่อพิจารณาต่อไป คำสั่งของศาลจังหวัดขอนแก่นดังกล่าวเท่ากับยอมรับว่า โจทก์ไม่อาจดำเนินกระบวนพิจารณาในศาลชั้นต้นที่มีเขตศาลเหนือคดีนั้นได้โดยเหตุสุดวิสัย ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 10 ถึงแม้ศาลจังหวัดขอนแก่นจะมิได้มีคำสั่งรับฟ้องในคำฟ้องของโจทก์ แต่การที่ผู้พิพากษาศาลจังหวัดขอนแก่นได้สั่งรับคำฟ้องของโจทก์ไว้และส่งให้ศาลจังหวัดอุดรธานีพิจารณาโดยด่วนต่อไป ก็ย่อมถือได้ว่าศาลจังหวัดขอนแก่นได้ยอมรับคำฟ้องของโจทก์แล้ว ส่วนการที่ศาลจังหวัดขอนแก่นจะส่งคำฟ้องไปให้ศาลจังหวัดอุดรธานีพิจารณาสั่งในภายหลังก็เป็นขั้นตอนปฏิบัติของศาลมิได้เกี่ยวกับคู่ความ แม้ศาลจังหวัดอุดรธานีจะมีคำสั่งรับคำฟ้องของโจทก์ในภายหลังก็ไม่มีผลทำให้คดีของโจทก์ที่ยื่นฟ้องไว้ภายในกำหนดอายุความกลับกลายเป็นคดีที่ขาดอายุความดังนั้นที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าเช็คเลขที่ 1204410ลงวันที่ 5 สิงหาคม 2540 ตามคำฟ้องของโจทก์ขาดอายุความแล้ว จึงไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา อุทธรณ์ของโจทก์ฟังขึ้น พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้นในส่วนเช็คเลขที่ 1204410 ลงวันที่ 5 สิงหาคม 2540 ให้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยประเด็นอื่นที่เหลือต่อไปเฉพาะในคำฟ้องส่วนนี้ แล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดี ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น" ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1374/2546 ห้างหุ้นส่วนจำกัด ชาญทวีเอนจิเนียริ่ง โจทก์ บริษัท เอส.เอ็น. ทรัค แอนด์ เทรเลอร์ จำกัด จำเลย