⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง › มาตรา 123

มาตรา 123 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ภาค ๑ บททั่วไป · ลักษณะ ๕ พยานหลักฐาน
มาตรา ๑๒๓ ถ้าต้นฉบับเอกสารซึ่งคู่ความฝ่ายหนึ่งอ้างอิงเป็นพยานหลักฐานนั้นอยู่ในความครอบครองของคู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง คู่ความฝ่ายที่อ้างจะยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลขอให้สั่งคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งส่งต้นฉบับเอกสารแทนการที่ตนจะต้องส่งสำเนาเอกสารนั้นก็ได้ ถ้าศาลเห็นว่าเอกสารนั้นเป็นพยานหลักฐานสำคัญ และคำร้องนั้นฟังได้ ให้ศาลมีคำสั่งให้คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งยื่นต้นฉบับเอกสารต่อศาลภายในเวลาอันสมควรแล้วแต่ศาลจะกำหนด ถ้าคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งมีต้นฉบับเอกสารอยู่ในครอบครองไม่ปฏิบัติตามคำสั่งเช่นว่านั้น ให้ถือว่าข้อเท็จจริงแห่งข้ออ้างที่ผู้ขอจะต้องนำสืบโดยเอกสารนั้น คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งได้ยอมรับแล้ว ถ้าต้นฉบับเอกสารอยู่ในความครอบครองของบุคคลภายนอก หรือในครอบครองของทางราชการ หรือของเจ้าหน้าที่ซึ่งคู่ความที่อ้างไม่อาจร้องขอโดยตรงให้ส่งเอกสารนั้นมาได้ ให้นำบทบัญญัติในวรรคก่อนว่าด้วยการที่คู่ความฝ่ายที่อ้างเอกสารยื่นคำขอ และการที่ศาลมีคำสั่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม แต่ทั้งนี้ ฝ่ายที่อ้างต้องส่งคำสั่งศาลแก่ผู้ครอบครองเอกสารนั้นล่วงหน้าอย่างน้อยเจ็ดวัน ถ้าไม่ได้เอกสารนั้นมาสืบตามกำหนด เมื่อศาลเห็นสมควร ก็ให้ศาลสืบพยานต่อไปตามที่บทบัญญัติไว้ในมาตรา ๙๓ (๒)

สรุปมาตรา 123 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรา 123 กำหนดวิธีขอให้ศาลสั่งส่งต้นฉบับเอกสารที่อยู่ในความครอบครองของคู่ความอีกฝ่าย โดยยื่นคำร้องต่อศาล ถ้าศาลเห็นว่าเอกสารเป็นพยานหลักฐานสำคัญและคำร้องฟังได้ ให้สั่งยื่นต้นฉบับต่อศาลภายในเวลาที่กำหนด ถ้าไม่ปฏิบัติตามคำสั่ง ให้ถือว่าข้อเท็จจริงแห่งข้ออ้างที่ผู้ขอจะต้องนำสืบด้วยเอกสารนั้น คู่ความอีกฝ่ายได้ยอมรับแล้ว

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 123 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 123

พบ 27 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2484–2552) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 3540/2542 🤖 ย่อโดย AIการที่ลูกหนี้ตกลงให้บุคคลภายนอกออกหนังสือค้ำประกันหรือหนังสือให้คำมั่นว่าจะชำระหนี้แทนตนให้แก่เจ้าหนี้ เป็นเพียงการเปลี่ยนวิธีการชำระหนี้ หรือการหาผู้ค้ำประกัน ไม่ใช่การแ…ฎีกาที่ 625/2484 🤖 ย่อโดย AI* เจ้าหนี้ผู้ฟ้องขอให้เพิกถอนการฉ้อฉล ไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา * รัฐบาลมีอำนาจในการถือสิทธิหวงแหนการเก็บรังนกนางแอ่น และมีอำนาจในการทำสัญญาให้ผู้อื่นผูกข…ฎีกาที่ 4198/2532 🤖 ย่อโดย AIการที่บุคคลหนึ่งยังคงครอบครองอสังหาริมทรัพย์ของผู้อื่นต่อไปหลังจากสัญญาเช่าสิ้นสุดลง ถือเป็นการกระทำละเมิดต่อเจ้าของกรรมสิทธิ์ สำเนาเอกสารที่ต้นฉบับอยู่ในความครอบครองของ…ฎีกาที่ 5524/2533 🤖 ย่อโดย AI1. การขอให้ศาลชี้ขาดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1726 จะกระทำได้ต่อเมื่อผู้จัดการมรดกปฏิบัติหน้าที่ร่วมกันแล้วมีความเห็นแตกต่างกันจนไม่สามารถจัดการมรดกได้ และเกิดม…ฎีกาที่ 183-185/2497 🤖 ย่อโดย AI* การรับจ้างซักรีดเสื้อผ้าหรือรับจ้างตัดผม ถือเป็นการประกอบธุรกิจการค้า แม้จะมีการอยู่อาศัยด้วย ก็ไม่ถือเป็นเคหะตามกฎหมายควบคุมค่าเช่า * เมื่อจำเลยได้รับหมายเรียกพยาน…ฎีกาที่ 8408/2538 🤖 ย่อโดย AIบุคคลซึ่งมิได้เป็นคู่สัญญาในนิติกรรมใด ย่อมไม่มีหน้าที่ต้องรับผิดตามนิติกรรมนั้น เมื่อคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งอ้างเอกสารขึ้นต่อสู้ และต้นฉบับเอกสารนั้นอยู่ในความครอบครองขอ…ฎีกาที่ 1822/2533 🤖 ย่อโดย AIหากจำเลยมีเอกสารของโจทก์อยู่ในครอบครองซึ่งเป็นที่มาของรายได้ที่อ้างว่าสูงกว่าที่โจทก์แสดงไว้ แต่จำเลยไม่ส่งเอกสารดังกล่าวต่อศาลโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร และผู้จัดทำรายการราย…ฎีกาที่ 2464/2524 🤖 ย่อโดย AIการที่ผู้รับประกันภัยเข้าว่าต่างผู้เอาประกันภัยฟ้องผู้ก่อความเสียหายโดยละเมิดนั้น เป็นการใช้สิทธิไล่เบี้ยตามกฎหมาย ไม่ใช่การฟ้องบังคับตามสัญญาประกันภัย จึงไม่ต้องมีหลักฐา…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 27 คดีที่อ้างมาตรา 123 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 123

เอกสารสำคัญอยู่กับคู่ความอีกฝ่ายต้องทำอย่างไร

ยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลขอให้สั่งคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งส่งต้นฉบับเอกสาร แทนการที่ตนจะต้องส่งสำเนาเอกสารนั้น

ถ้าอีกฝ่ายไม่ส่งเอกสารตามคำสั่งศาลจะเป็นอย่างไร

ให้ถือว่าข้อเท็จจริงแห่งข้ออ้างที่ผู้ขอจะต้องนำสืบโดยเอกสารนั้น คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งได้ยอมรับแล้ว

ถ้าเอกสารอยู่กับบุคคลภายนอกหรือทางราชการต้องทำอย่างไร

ให้นำบทบัญญัติในวรรคก่อนมาใช้บังคับโดยอนุโลม แต่ฝ่ายที่อ้างต้องส่งคำสั่งศาลแก่ผู้ครอบครองเอกสารนั้นล่วงหน้าอย่างน้อยเจ็ดวัน และถ้าไม่ได้เอกสารมาสืบตามกำหนด เมื่อศาลเห็นสมควรก็ให้สืบพยานต่อไปตามมาตรา 93 (2)

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 119มาตรา 120มาตรา 121มาตรา 122มาตรา 124มาตรา 125มาตรา 126มาตรา 127

↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง