⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง › มาตรา 18

มาตรา 18 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ภาค ๑ บททั่วไป · ลักษณะ ๒ ศาล

ℹ️ เอกสารต้นทางรวมกฎหมายหลายฉบับไว้ด้วยกัน จึงมีมาตรา 18 มากกว่าหนึ่งฉบับ — ด้านล่างแยกตามฉบับให้แล้ว โดยเรียงฉบับหลักไว้ก่อน

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ฉบับหลัก
มาตรา ๑๘ ให้ศาลมีอำนาจที่จะตรวจคำคู่ความที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของศาลได้รับไว้เพื่อยื่นต่อศาล หรือส่งให้แก่คู่ความ หรือบุคคลใด ๆ ถ้าศาลเห็นว่าคำคู่ความที่ได้ยื่นไว้ดังกล่าวแล้วนั้น อ่านไม่ออก หรืออ่านไม่เข้าใจ หรือเขียนฟุ่มเฟือยเกินไป หรือไม่มีรายการ ไม่มีลายมือชื่อ ไม่แนบเอกสารต่าง ๆ ตามที่กฎหมายต้องการ หรือมิได้ชำระหรือวางค่าธรรมเนียมศาลโดยถูกต้องครบถ้วน ศาลจะมีคำสั่งให้คืนคำคู่ความนั้นไปให้ทำมาใหม่ หรือแก้ไขเพิ่มเติม หรือชำระหรือวางค่าธรรมเนียมศาลให้ถูกต้องครบถ้วน ภายในระยะเวลาและกำหนดเงื่อนไขใด ๆ ตลอดจนเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมตามที่ศาลเห็นสมควรก็ได้ ถ้ามิได้ปฏิบัติตามข้อกำหนดของศาลในระยะเวลาหรือเงื่อนไขที่กำหนดไว้ก็ให้มีคำสั่งไม่รับคำคู่ความนั้น ถ้าศาลเห็นว่าคำคู่ความที่ได้นำมายื่นดังกล่าวข้างต้น มิได้เป็นไปตามเงื่อนไขแห่งกฎหมายที่บังคับไว้ นอกจากที่กล่าวมาในวรรคก่อน และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อเห็นว่าสิทธิของคู่ความหรือบุคคลซึ่งยื่นคำคู่ความนั้นได้ถูกจำกัดห้ามโดยบทบัญญัติแห่งกฎหมายเรื่องเขตอำนาจศาล ก็ให้ศาลมีคำสั่งไม่รับหรือคืนคำคู่ความนั้นไปเพื่อยื่นต่อศาลที่มีเขตอำนาจ ถ้าไม่มีข้อขัดข้องดังกล่าวแล้ว ก็ให้ศาลจดแจ้งแสดงการรับคำคู่ความนั้นไว้บนคำคู่ความนั้นเองหรือในที่อื่น คำสั่งของศาลที่ไม่รับหรือให้คืนคำคู่ความตามมาตรานี้ ให้อุทธรณ์และฎีกาได้ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๒๗, ๒๒๘ และ ๒๔๗
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๑๓) พ.ศ. ๒๕๓๕
มาตรา ๑๘ พระราชบัญญัตินี้ไม่ใช้บังคับแก่บรรดาคดีที่ได้ยื่นฟ้องไว้แล้วก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ และให้ใช้กฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในวันที่ยื่นฟ้องนั้นบังคับแก่คดีดังกล่าวจนกว่าคดีจะถึงที่สุด เว้นแต่มาตรา ๙ ให้ใช้บังคับแก่บรรดาคดีที่ได้ยื่นฟ้องไว้แล้ว ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับด้วย
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๑๗) พ.ศ. ๒๕๔๒
มาตรา ๑๘ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศในพระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากบทบัญญัติในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีมโนสาเร่ที่ใช้อยู่ยังไม่เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน ทำให้การพิจารณาคดีล่าช้า และคู่ความต้องเสียค่าใช้จ่ายสูงเกินสมควรเมื่อคำนึงถึงทุนทรัพย์ในคดีที่พิพาทกัน สมควรแก้ไขปรับปรุงบทบัญญัติเกี่ยวกับวิธีพิจารณาคดีมโนสาเร่ให้เหมาะสมขึ้น โดยให้ศาลดำเนินการไกล่เกลี่ยและเข้าช่วยเหลือคู่ความซึ่งไม่มีความรู้ทางกฎหมายได้ เพื่อให้คดีได้เสร็จสิ้นไปโดยเร็วและประหยัดค่าใช้จ่ายของคู่ความ ทั้งสมควรแก้ไขปรับปรุงบทบัญญัติในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งบางมาตราที่เกี่ยวกับอำนาจและหน้าที่ของศาล และการบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลให้เหมาะสมและสอดคล้องกันด้วย จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้

สรุปมาตรา 18 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้ให้ศาลมีอำนาจตรวจคำคู่ความที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของศาลได้รับไว้ และถ้าเห็นว่าคำคู่ความนั้นอ่านไม่ออก อ่านไม่เข้าใจ เขียนฟุ่มเฟือยเกินไป ไม่มีรายการ ไม่มีลายมือชื่อ ไม่แนบเอกสารตามที่กฎหมายต้องการ หรือมิได้ชำระหรือวางค่าธรรมเนียมศาลโดยถูกต้องครบถ้วน ศาลจะมีคำสั่งให้คืนคำคู่ความนั้นไปเพื่อทำมาใหม่ได้

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 18 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 18

พบ 348 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2479–2566) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 194/2490 🤖 ย่อโดย AI* การที่โจทก์บรรยายฟ้องว่าจำเลยประเมินค่ารายปีผิดความจริงเป็นเหตุให้คิดค่าภาษีเกินไป และขอให้คืนส่วนที่เกิน โดยมิได้ระบุจำนวนภาษีที่แท้จริงที่โจทก์จะต้องเสียไปนั้น ไม่เ…ฎีกาที่ 3152/2532 🤖 ย่อโดย AI* การที่ศาลชั้นต้นสั่งยกคำร้องคัดค้านผู้พิพากษาโดยเห็นว่าคำคัดค้านนั้นไม่ต้องด้วยบทบัญญัติเรื่องการคัดค้านผู้พิพากษา ถือเป็นการไม่รับคำคัดค้านไว้พิจารณา มิใช่เป็นการสั่…ฎีกาที่ 748/2513 🤖 ย่อโดย AI* การที่หุ้นส่วนผู้จัดการทำหนังสือรับสภาพหนี้และประนีประนอมยอมความให้แก่เจ้าหนี้ ถือเป็นการรับผิดของห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล * กฎหมายวิธีพิจารณาความไม่ได้บังคับให้โ…ฎีกาที่ 6062/2558 🤖 ย่อโดย AIการยื่นฟ้องคดีล้มละลาย หากไม่มีกฎหมายเฉพาะบัญญัติไว้ ให้นำ ป.วิ.พ. มาใช้บังคับโดยอนุโลม และการที่โจทก์มอบอำนาจให้บุคคลอื่นฟ้องคดีแทน โดยไม่ได้แนบหนังสือมอบอำนาจมาพร้อมคำฟ…ฎีกาที่ 5345/2546 🤖 ย่อโดย AI* คำฟ้องที่ครบถ้วนตามกฎหมายย่อมชอบด้วยกฎหมาย แม้ทนายความจะหลงลืมระบุเลขที่ใบอนุญาตว่าความในคำฟ้อง แต่หากได้ยื่นใบแต่งทนายความพร้อมเลขที่ใบอนุญาตฯ ต่อศาลแล้ว ถือว่าสมบูร…ฎีกาที่ 6008/2548 🤖 ย่อโดย AIคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ให้จำเลยเสียค่าขึ้นศาลเพิ่มเติมในอุทธรณ์คำสั่งของศาลชั้นต้นนั้น ไม่ใช่คำสั่งที่ปฏิเสธไม่ส่งอุทธรณ์หรือมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 232 จึง…ฎีกาที่ 5866/2545 🤖 ย่อโดย AI* คำสั่งระหว่างพิจารณาที่มิใช่คำสั่งไม่รับหรือคืนคำคู่ความ ไม่มีสิทธิอุทธรณ์ เว้นแต่กฎหมายจะบัญญัติไว้เป็นพิเศษ * การขอแก้ไขคำให้การต้องยื่นก่อนวันชี้สองสถานหรือวันสื…ฎีกาที่ 565/2488 🤖 ย่อโดย AI* การอ้างสิทธิครอบครองปรปักษ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1299 วรรคสอง เป็นข้อต่อสู้ของจำเลย โจทก์ผู้เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในที่ดินจึงมีหน้าที่ยกขึ้นกล่าวอ้างและน…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 348 คดีที่อ้างมาตรา 18 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 18

ยื่นคำฟ้องแล้วศาลสั่งคืนเพราะอะไรได้บ้าง

เช่น อ่านไม่ออก อ่านไม่เข้าใจ เขียนฟุ่มเฟือยเกินไป ไม่มีรายการ ไม่มีลายมือชื่อ ไม่แนบเอกสารตามที่กฎหมายต้องการ หรือมิได้ชำระหรือวางค่าธรรมเนียมศาลโดยถูกต้องครบถ้วน

ศาลตรวจคำคู่ความได้หรือไม่

ได้ ตัวบทให้ศาลมีอำนาจตรวจคำคู่ความที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของศาลได้รับไว้

ถูกสั่งคืนแล้วทำอย่างไร

ตัวบทกล่าวถึงการให้คืนคำคู่ความนั้นไปเพื่อทำมาใหม่ รายละเอียดขั้นตอนควรดูข้อความในตัวบทและปรึกษาทนายความ

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 14มาตรา 15มาตรา 16มาตรา 17มาตรา 19มาตรา 20มาตรา 21มาตรา 22

↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง