⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายที่ดิน › มาตรา 4

มาตรา 4 ประมวลกฎหมายที่ดิน

ℹ️ เอกสารต้นทางรวมกฎหมายหลายฉบับไว้ด้วยกัน จึงมีมาตรา 4 มากกว่าหนึ่งฉบับ — ด้านล่างแยกตามฉบับให้แล้ว โดยเรียงฉบับหลักไว้ก่อน

ประมวลกฎหมายที่ดิน ฉบับหลัก
มาตรา ๔ ภายใต้บังคับมาตรา ๖ บุคคลใดได้มาซึ่งสิทธิครอบครองในที่ดินก่อนวันที่ประมวลกฎหมายนี้ใช้บังคับ ให้มีสิทธิครอบครองสืบไปและให้คุ้มครองตลอดถึงผู้รับโอนด้วย
ประมวลกฎหมายที่ดิน ฉบับหลัก
มาตรา ๔ ทวิ นับตั้งแต่วันที่ประกาศของคณะปฏิวัติฉบับนี้ใช้บังคับ การโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินซึ่งมีโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่
พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. ๒๔๙๗
มาตรา ๔ ตั้งแต่วันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ ให้ยกเลิก (๑) พระราชบัญญัติออกตราจองชั่วคราว ซึ่งประกาศเปลี่ยนนามพระราชบัญญัติ เมื่อรัตนโกสินทรศก ๑๒๔ เป็นพระราชบัญญัติออกโฉนดตราจอง (๒) พระราชบัญญัติการออกโฉนดที่ดิน รัตนโกสินทรศก ๑๒๗ (๓) พระราชบัญญัติออกโฉนดที่ดิน ฉบับที่ ๒ (๔) พระราชบัญญัติออกโฉนดที่ดิน ฉบับที่ ๓ (๕) พระราชบัญญัติแก้ไขความในมาตรา ๒๕ แห่งพระราชบัญญัติการออกโฉนดที่ดิน ร.ศ. ๑๒๗ (๖) พระราชบัญญัติว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พุทธศักราช ๒๔๗๘ (๗) พระราชบัญญัติออกโฉนดที่ดิน (ฉบับที่ ๕) พุทธศักราช ๒๔๗๙ (๘) พระราชบัญญัติออกโฉนดที่ดิน (ฉบับที่ ๖) พุทธศักราช ๒๔๗๙ (๙) พระราชบัญญัติควบคุมการได้มาซึ่งที่ดินโดยห้างหุ้นส่วนและบริษัทจำกัด เพื่อค้ากำไร พุทธศักราช ๒๔๘๕ (๑๐) พระราชบัญญัติออกโฉนดที่ดิน (ฉบับที่ ๗) พุทธศักราช ๒๔๘๖ (๑๑) พระราชบัญญัติว่าด้วยพนักงานเจ้าหน้าที่จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พุทธศักราช ๒๔๘๖ (๑๒) พระราชบัญญัติว่าด้วยพนักงานเจ้าหน้าที่จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๔๙๒ (๑๓) พระราชบัญญัติที่ดินในส่วนที่เกี่ยวกับคนต่างด้าว พุทธศักราช ๒๔๘๖ (๑๔) พระราชบัญญัติที่ดินในส่วนที่เกี่ยวกับคนต่างด้าว (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๔๙๓ และ (๑๕) บรรดาบทกฎหมาย กฎ และข้อบังคับอื่น ๆ ในส่วนที่มีบัญญัติไว้แล้วในประมวลกฎหมายที่ดิน หรือซึ่งแย้งหรือขัดต่อบทแห่งประมวลกฎหมายที่ดิน
พระราชกฤษฎีกาแก้ไขบทบัญญัติให้สอดคล้องกับการโอนอำนาจหน้าที่ของส่วนราชการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. ๒๕๔๕
มาตรา ๔ ในประมวลกฎหมายที่ดิน (๑) ในมาตรา ๑๔ ให้แก้ไขคำว่า “รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย” เป็น “รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม” คำว่า “อธิบดีกรมประชาสงเคราะห์” เป็น “อธิบดีกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ” และคำว่า “อธิบดีกรมที่ดิน” เป็น “ผู้อำนวยการนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม” (๒) ในมาตรา ๑๐๕ ให้แก้ไขคำว่า “อธิบดีกรมที่ดินหรือผู้แทน” เป็น “อธิบดีกรมธนารักษ์หรือผู้แทน” และคำว่า “อธิบดีกรมโยธาธิการหรือผู้แทน” เป็น “อธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมืองหรือผู้แทน” (๓) ในมาตรา ๑๐๕ ฉ ให้แก้ไขคำว่า “เจ้าพนักงานที่ดินจังหวัด” เป็น “ธนารักษ์จังหวัด” หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือ โดยที่พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. ๒๕๔๕ ได้บัญญัติให้จัดตั้งส่วนราชการขึ้นใหม่โดยมีภารกิจใหม่ ซึ่งได้มีการตราพระราชกฤษฎีกาโอนกิจการบริหารและอำนาจหน้าที่ของส่วนราชการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม นั้นแล้ว และเนื่องจากพระราชบัญญัติดังกล่าวได้บัญญัติให้โอนอำนาจหน้าที่ของส่วนราชการ รัฐมนตรีผู้ดำรงตำแหน่งหรือผู้ซึ่งปฏิบัติหน้าที่ในส่วนราชการเดิมมาเป็นของส่วนราชการใหม่ โดยให้มีการแก้ไขบทบัญญัติต่างๆ ให้สอดคล้องกับอำนาจหน้าที่ที่โอนไปด้วย ฉะนั้น เพื่ออนุวัติให้เป็นไปตามหลักการที่ปรากฏในพระราชบัญญัติและพระราชกฤษฎีกาดังกล่าว จึงสมควรแก้ไขบทบัญญัติของกฎหมายให้สอดคล้องกับการโอนส่วนราชการ เพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องมีความชัดเจนในการใช้กฎหมายโดยไม่ต้องไปค้นหาในกฎหมายโอนอำนาจหน้าที่ว่าตามกฎหมายใดได้มีการโอนภารกิจของส่วนราชการหรือผู้รับผิดชอบตามกฎหมายนั้นไปเป็นของหน่วยงานใดหรือผู้ใดแล้ว โดยแก้ไขบทบัญญัติของกฎหมายให้มีการเปลี่ยนชื่อส่วนราชการ รัฐมนตรี ผู้ดำรงตำแหน่งหรือผู้ซึ่งปฏิบัติหน้าที่ของส่วนราชการให้ตรงกับการโอนอำนาจหน้าที่ และเพิ่มผู้แทนส่วนราชการในคณะกรรมการให้ตรงตามภารกิจที่มีการตัดโอนจากส่วนราชการเดิมมาเป็นของส่วนราชการใหม่รวมทั้งตัดส่วนราชการเดิมที่มีการยุบเลิกแล้ว ซึ่งเป็นการแก้ไขให้ตรงตามพระราชบัญญัติและพระราชกฤษฎีกาดังกล่าว จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายที่ดิน (ฉบับที่ ๑๐) พ.ศ. ๒๕๕๐

สรุปมาตรา 4 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

หน้านี้รวมบทที่ใช้เลขมาตรา ๔ ไว้หลายบท บทแรกรับรองว่าผู้ได้มาซึ่งสิทธิครอบครองในที่ดินก่อนวันที่ประมวลกฎหมายนี้ใช้บังคับ ให้มีสิทธิครอบครองสืบไปและคุ้มครองถึงผู้รับโอนด้วย มาตรา ๔ ทวิ กำหนดว่าการโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินที่มีโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ส่วนบทที่เหลือเป็นบทยกเลิกกฎหมายเก่าสิบห้ารายการ และบทแก้ไขชื่อส่วนราชการให้ตรงกับการโอนภารกิจ

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 4 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 4

พบ 33 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2495–2566) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 1989/2511 🤖 ย่อโดย AI1. การแจ้งการครอบครองที่ดินตามแบบ ส.ค.1 โดยผู้ที่มิได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินอยู่ก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ ไม่ก่อให้เกิดสิทธิในที่ดินนั้น 2. ผู้ที่ไม่มี…ฎีกาที่ 6492/2550 🤖 ย่อโดย AIที่ดินที่ไม่ได้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของบุคคลใดให้ถือว่าเป็นของรัฐ การออกกฎกระทรวงกำหนดให้ที่ดินเป็นป่าสงวนแห่งชาติ และต่อมามีพระราชกฤษฎีกากำหนดให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดิน มีผลเป็นก…ฎีกาที่ 4219/2556 🤖 ย่อโดย AI- การครอบครองที่ดินที่ไม่มีหนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์ก่อนประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ อาจมีสิทธิครอบครองได้ แต่ต้องพิสูจน์ได้ว่าผู้โอนได้ครอบครองมาก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที…ฎีกาที่ 5206/2559 🤖 ย่อโดย AIรายงานผลการวิเคราะห์ภาพถ่ายทางอากาศที่จัดทำโดยผู้เชี่ยวชาญตามหลักวิชาการและผ่านกระบวนการตรวจสอบพิสูจน์ในศาล ถือเป็นพยานหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่มีน้ำหนักน่าเชื่อถือ ที่ชา…ฎีกาที่ 2055/2527 🤖 ย่อโดย AIการครอบครองที่ดินที่เกิดขึ้นก่อนประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ หากเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ย่อมได้รับความคุ้มครองและสิทธิครอบครองนั้นย่อมตกทอดแก่ทายาท. การให้ผู้อื่น…ฎีกาที่ 1496/2531 🤖 ย่อโดย AI* เมื่อจำเลยรับสารภาพ ศาลต้องลงโทษจำเลยตามที่โจทก์ฟ้องทุกกรรม เว้นแต่ศาลจะยกฟ้องในกรรมใดกรรมหนึ่งโดยชัดแจ้ง * ศาลฎีกาสามารถแก้ไขคำพิพากษาของศาลชั้นต้นให้ถูกต้องตามกฎห…ฎีกาที่ 5122-5123/2566 🤖 ย่อโดย AIที่ดินที่ไม่มีหนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์และไม่ได้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของบุคคลใด ให้ถือว่าเป็นของรัฐ และหากที่ดินนั้นพ้นจากการเป็นที่ชายตลิ่งไป ก็ยังคงเป็นของรัฐประเภทที่ดินรก…ฎีกาที่ 9797/2558 🤖 ย่อโดย AIการประกาศเขตปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมไม่เป็นการถอนสภาพที่ดินที่มีผู้ได้กรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายก่อนวันที่ พ.ร.บ.การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.2518…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 33 คดีที่อ้างมาตรา 4 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 4

สิทธิครอบครองที่ได้มาก่อนประมวลกฎหมายที่ดินยังใช้ได้หรือไม่

ใช้ได้ ผู้ได้มาซึ่งสิทธิครอบครองในที่ดินก่อนวันที่ประมวลกฎหมายนี้ใช้บังคับ ให้มีสิทธิครอบครองสืบไป และให้คุ้มครองตลอดถึงผู้รับโอนด้วย ทั้งนี้ภายใต้บังคับมาตรา ๖

โอนที่ดินที่มีโฉนดต้องทำอย่างไร

ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ สำหรับที่ดินซึ่งมีโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์

ประมวลกฎหมายที่ดินยกเลิกกฎหมายเก่าอะไรบ้าง

ยกเลิกกฎหมายเก่าสิบห้ารายการ เช่น พระราชบัญญัติออกตราจองชั่วคราว พระราชบัญญัติการออกโฉนดที่ดิน รัตนโกสินทรศก ๑๒๗ พระราชบัญญัติที่ดินในส่วนที่เกี่ยวกับคนต่างด้าว พุทธศักราช ๒๔๘๖ และบรรดาบทกฎหมาย กฎ และข้อบังคับอื่นในส่วนที่บัญญัติไว้แล้วหรือขัดกับประมวลกฎหมายที่ดิน

ทำไมหน้านี้จึงมีมาตรา ๔ หลายฉบับ

เพราะเป็นบทที่ใช้เลขมาตราเดียวกันแต่มาจากคนละฉบับ ทั้งบทในประมวลกฎหมายที่ดินเอง บทของประกาศของคณะปฏิวัติ และบทของพระราชกฤษฎีกาที่แก้ไขชื่อส่วนราชการ จึงถูกรวมมาแสดงในหน้าเดียวกัน

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 1มาตรา 2มาตรา 3มาตรา 5มาตรา 6มาตรา 7มาตรา 8

↑ ดูประมวลกฎหมายที่ดินทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง