คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 315/2490

สามีภรรยาทำสัญญาแบ่งที่ดินต่อกัน เมื่อยังไม่มีการบอกล้างสัญญานั้นก็คงสมบูรณ์โจทก์ฟ้องว่าได้ทำสัญญาแบ่งที่ดินกับจำเลย แล้วจำเลยบุกรุกส่วนของโจทก์ให้ห้ามและแบ่งแยกโฉนดจำเลยต่อสู้ว่า โจทก์เป็นภรรยา ในที่สุดคู่ความตกลงขอให้ศาลวินิจฉัยประเด็นข้อเดียวว่า สัญญานั้นสมบูรณ์ตามกฎหมายหรือไม่ ดังนี้ย่อมหมายความว่าเมื่อสัญญาใช้ได้แล้ว ก็ต้องบังคับตามสัญญานั้นด้วย แต่การแบ่งแยกโฉนดไม่มีสัญญาและไม่มีคำท้า ศาลจะให้แบ่งแยกโฉนดด้วยไม่ได้

โจทก์ฟ้องว่า ที่ดินโฉนดที่ ๓๘๖๘ เป็นของโจทก์จำเลยถือกรรมสิทธิ์ร่วมกัน แต่ต่างครอบครองมีเขตต์แน่นอน ตามที่ได้ทำสัญญายอมกันไว้ บัดนี้จำเลยขัดขวางคนของโจทก์ที่จะเข้าทำในส่วนของโจทก์ จึงขอให้ห้ามและแบ่งแยกโฉนด กับให้ใช้ค่าเสียหาย จำเลยให้การว่า จำเลยไม่ได้ทำการขัดขวางและโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องแยกโฉนดหรือเรียกค่าเสียหาย เพราะโจทก์จำเลยเป็นสามีภริยากัน สัญญายอมที่โจทก์อ้างก็เป็นโมฆะ ในวันนัดพิจารณา โจทก์รับว่า เคยเป็นภรรยาจำเลยแต่ขาดจากการเป็นสามีภรรยากันมา ๑๕ ปีแล้ว จำเลยรับว่าไม่ได้อยู่กินกับโจทก์ ๑๕ ปีแล้ว และรับว่าได้ทำสัญญาปราณีประนอมยอมความตกลงกับโจทก์จริงดังฟ้อง และมิได้บอกล้าง โจทก์จำเลยไม่ติดใจสืบพะยาน ขอให้ศาลวินิจฉัยเพียงประเด็นข้อเดียวว่าสัญญาที่อ้างนั้นจะสมบูรณ์ตามกฎหมายหรือไม่ ศาลแพ่งเห็นว่า สัญญาสมบูรณ์ จึงพิพากษาให้แบ่งแยกโฉนด จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่า สัญญายอมใช้ได้ จำเลยต่อสู้ว่าจำเลยไม่ได้ขัดขวาง โจทก์ไม่สืบจึงไม่มีเหตุห้ามตามขอ และสัญญาไม่มีข้อตกลงเรื่องแบ่งแยกโฉนด และทางพิจารณาฟังไม่ได้ว่าโจทก์จำเลยขาดจากการเป็นสามีภรรยากัน จึงพิพากษายกฟ้อง โจทก์ฎีกา, ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า สัญญายอมสมบูรณ์ แต่ที่ศาลอุทธรณ์เห็นว่า โจทก์ไม่สืบก็ชนะไม่ได้นั้น ไม่เห็นด้วย เพราะคู่ความตกลงกันตั้งประเด็นให้ศาลวินิจฉัยเพียงข้อเดียว มิฉะนั้นศาลให้โจทก์ชนะในประเด็นที่ท้ากันก็ไม่มีประโยชน์อะไรแก่โจทก์ถ้าเมื่อสัญญายอมใช้ได้แล้วก็ต้องบังคับไปตามนั้น แต่ที่โจทก์ขอให้แบ่งแยกโฉนดด้วยฟังไม่ขึ้นเพราะนอกข้อตกลงกันที่อำเภอและคำท้าที่ศาลก็ไม่ปรากฏให้มีผลถึงข้อนี้ จึงพิพากษาให้จำเลยแบ่งนาให้โจทก์ทำ ๑๒ ไร่ ๒ งานตามสัญญาปราณีประนอม ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 315/2490 นางถิน ทองเต็ม โจทก์ นายขึ้น รักอักษร จำเลย