คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1865/2492

ความเสียหายอันเกิดจากผู้ทรงเช็ค ไม่นำเช็คไปขึ้นเงินต่อธนาคารภายในกำหนดนั้น หมายถึงความเสียหาย ซึ่งผู้สั่งจ่ายศูนย์เสียเงิน เช่น ธนาคารล้มละลายเป็นต้น ในกรณีที่ผู้ทรงเช็คไม่นำเช็คไปเบิกเงินต่อธนาคารภายในกำหนดนั้น ผู้ทรงเช็คยังคงมีสิทธิฟ้องเรียกเงินตามเช็คต่อผู้สั่งจ่าย.

ศาลได้สั่งได้พิทักษ์ทรัพย์บริษัท ช. เด็ดขาด ผู้รับมอบอำนาจจากกรมสรรพสามิตต์ได้ยื่นคำร้องขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ตามที่บริษัท ช. ได้ออกเช็คจ่ายให้กรมสรรพสามิตต์ ซึ่งข้อเท็จจริงได้ความว่า บริษัท ช.ไม่มีเงินในธนาคาร แต่มีข้อตกลงกันว่าธนาคารจะจ่ายเงินตามเช็คของบริษัท ช. แล้วไปคิดเอากับสำนักงานกลางบริษัทจังหวัด แล้วสำนักงานกลางบริษัทจังหวัดไปคิดเอากับบริษัท ช.อีกต่อหนึ่ง กรมสรรพสามิตต์ได้นำเช็คไปขึ้นต่อธนาคาร ๆ ไม่มีเงินพอจ่าย จึงไม่ได้ขึ้นเงินตามเช็คดังกล่าว ศาลชั้นต้นเห็นว่า กรมสรรพสามิตต์ละเลย ไม่ยื่นเช็คต่อธนาคารภายในกำหนดตามกฎหมาย ทำให้บริษัทเสียหาย บริษัทหลุดพ้นความรับผิด จึงร้องขอให้ชำระหนี้ไม่ได้ ศาลอุทธรณ์เห็นว่า ธนาคารยังไม่จ่ายเงินตามเช็ค และบริษัทยังไม่ได้ชำระหนี้ หนี้จึงยังไม่ระงับตามมาตรา ๓๒๑,๑๐๐๕ และบริษัทไม่เสียหาย พิพากษาแก้ให้ขอรับชำระหนี้จำนวนนี้ได้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ความเสียหายของผู้สั่งจ่ายตามมาตรา ๙๙๐ เกี่ยวกับเงินที่ผู้สั่งจ่ายมีอยู่ในธนาคาร แต่คดีนี้บริษัท ช.ไม่มีเงินฝากในธนาคาร ที่ธนาคารไม่จ่ายเงินตามเช็คของบริษัท ช. ไม่ว่าเช็คนั้นจะได้นำไปขึ้นเงินในกำหนดหรือไม่ ไม่เรียกว่าบริษัท ช.เสียหายอันจะเป็นทางหลุดพ้นตามมาตรา ๙๙๐ สิทธิตามเช็คนั้นยังมีอยู่ เพราะไม่มีฝ่ายใดอ้างว่า ศูนย์สิ้นสิทธิเพราะอายุความ ไม่จำต้องพิจารณาตามมาตรา ๑๐๐๕ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1865/2492 นายสมบูรณ์ ปรีดีสนิท กับพวก ร้องขอให้บริษัท ขอนแก่นจังหวัดพาณิชย์ จำกัด