คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 358/2492

สำนักงานกลางบริษัทจังหวัดตามกฎหมายไม่อาจเป็นองค์การค้าของกระทรวงพาณิชย์ได้

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นกระทรวงในรัฐบาล สำนักงานกลาง บริษัทจังหวัดเป็นองค์การค้าหน่วยหนึ่งของโจทก์ มีที่เก็บสินค้าแห่งใหญ่แห่งหนึ่ง จำเลยที่ ๑ เป็นนายคลังสินค้า จำเลยที่ ๒ เป็นผู้ค้ำประกันจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๓ เป็นหัวหน้าหมวดสารบรรณกองคลังสินค้า และได้รับมอบหมายให้สั่งจ่ายสินค้าให้ทุกเวลา จำเลยที่ ๔ เป็นผู้ค้ำประกันจำเลยที่ ๓ จำเลยที่ ๓ ได้กระทำการทุจจริตหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง สั่งจ่ายไม้ขีดไฟจำนวนเงิน ๑๖,๕๖๐ บาท ไปเป็นเหตุให้สำนักงานกลางบริษัทจังหวัดต้องเสียหาย จึงขอให้บังคับจำเลยต้องรับผิด จำเลยทั้ง ๔ ให้การปฏิเสธความรับผิด ศาลชั้นต้นเห็นว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา, ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คำฟ้องโจทก์อ้างมูลฐานละเมิด ทำให้ทรัพย์สินเสียหาย จึงเป็นหน้าที่ของโจทก์จะต้องแสดงว่าจำเลยได้กระทำละเมิดต่อทรัพย์สินของโจทก์ ตามฟ้องกลับปรากฎว่าทรัพย์สินนั้นเป็นของสำนักงานกลางบริษัทจังหวัด โจทก์จึงมีหน้าที่ต้องแสดงต่อไปว่า สำนักงานกลางบริษัทจังหวัดนั้นเป็นส่วนหนึ่งในการบริหารราชการของโจทก์ แต่ตามกฎหมายว่าด้วยหน้าที่บรหารราชการของโจทก์ก็ดี หรือข้อเท็จจริงที่โจทก์นำสืบก็ดี สำนักงานกลางบริษัทจังหวัด ไม่อาจเป็นองค์การค้าของโจทก์ดังฟ้อง โจทก์ยังไม่มีทางชนะคดี พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 358/2492 กระทรวงพาณิชย์ โดยนายทวี ตะเวทิกุล รัฐมนตรีสั่งราชการแทนรัฐมนตรี กระทรวงพาณิชย์ โจทก์ นายเชื่อม สาตร์ปรีดี ที่ 1, นายขวัญ วงษาภูชะ ที่ 2, นายสมชัย วนาสันต์ ที่ 3, นายสมิต วรรธนะสาร ที่ 4 ล.